Kończyce Małe - Ostrawa - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°48′31″N 18°18′13″E / 49.80861, 18.30361

Kończyce Małe (cz. Kunčičky, przed 1924 również Malé Kunčice, niem. Klein Kuntschitz) – jedna z 37 części miasta statutarnego Ostrawy, stolicy kraju morawsko-śląskiego, we wschodniej Republice Czeskiej. Jest to także jedna z 39 gmin katastralnych w jego granicach, która ma powierzchnię 250,57 ha. Populacja w 2001 wynosiła 1650 osób, zaś w 2010 odnotowano 384 adresów.

Protektorat Czech i Moraw (czes. Protektorát Čechy a Morava, niem. Protektorat Böhmen und Mähren), autonomiczna jednostka administracyjna utworzona 16 marca 1939 przez niemiecką Rzeszę z okupowanych od 15 marca 1939 Czech, Moraw i Śląska Czeskiego, nie przyłączonych w konsekwencji układu monachijskiego do III Rzeszy 30 września 1938 jako Kraj Sudetów (niem. Sudetenland). Większość społeczności międzynarodowej nigdy nie uznała istnienia tego tworu.

Hektar – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie i leśnictwie. 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Oznaczana symbolem ha. Nazwa pochodzi od przedrostka "hekto-" oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary "ar".

Położona jest w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, na prawym brzegu Ostrawicy. Stanowi jedną z 8 części składających się na miejski obwód Śląskiej Ostrawy. Przed włączeniem w granice administracyjne Ostrawy w 1941 samodzielna gmina.

Demografia

Historia

Po raz pierwszy wzmiankowane zostały w 1380 roku i z początku nosiły nazwę Kończyce Nowe lub Kończyce Małe dla odróżnenia od starszych Kończyc Wielkich leżących na południe. W pierwszej połowie XVI w. wybudowano tu zamek, jednak 16 marca 1899 spalił się i nigdy go już nie odbudowano. Do 1673 miejscowość była częścią Ostrawy Śląskiej a następnie się usamodzielniła. W 1849 wraz z pobliskim Zamościem zostały ponownie włączono do Ostrawy Śląskiej, zaś w 1866 kolejny raz stanowiły samodzielną gminę.

Miasto statutarne (czes. Statutární město, niem. Staturstadt) – miasto, którego administracja zorganizowana jest według lokalnego prawa zawartego w statucie miejskim. Miasta statutarne istnieją w Czechach oraz Austrii. Na Słowacji, w Słowenii i we Włoszech statut posiada każda gmina. Tego typu miasta istniały także przed 1918 r. na terenie Austro-Węgier.

Węgiel kamienny – skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.

Do połowy XIX wieku jej mieszkańcy trudzili się głównie rolnictwem. Pierwsza szkoła we wsi otworzona została w 1898. W tym samym roku rozpoczęto wydobycie węgla kamiennego w kopalni Alexander, dzięki czemu w latach 1890-1910 ludność powiększyła się o prawie 4000 osób. W 1926 kopalnię przyłączono do sąsiedniej kopalni Zárubek.

Kraj morawsko-śląski (czes. Moravskoslezský kraj), do 30 maja 2001 r. kraj ostrawski (czes. Ostravský kraj) – to region administracyjny w Czechach, odpowiednik polskiego województwa, przy granicy ze Słowacją i Polską, u ujścia Opawy i Ostrawicy do Odry. Stolicą kraju jest Ostrawa. Jego obszar wchodzi w skład okręgu terytorialnego kraj północnomorawski.

Ostrawica (cz. Ostravice, niem. Ostrawitz(a)) - rzeka w wschodniej części Republiki Czeskiej. Stanowi granicę między Morawami i Śląskiem Cieszyńskim.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 187 budynkach mieszkalnych w Kończycach Małych na obszarze 409 hektarów mieszkało 3380 osób. co dawało gęstość zaludnienia równą 826,4 os./km², z tego 3321 (98,3%) mieszkańców było katolikami, 36 (1,1%) ewangelikami a 23 (0,7%) wyznawcami judaizmu, 2155 (63,8%) było polsko-, 918 (27,2%) czesko- a 269 (8%) niemieckojęzycznymi. Do 1910 liczba budynków wzrosła do 260 a mieszkańców do 4607, z czego 4568 było zameldowanych na stałe, 4352 (94,5%) było katolikami, 215 (4,7%) ewangelikami, 30 (0,7%) żydami a 10 (0,2%) innej religii lub wyznania. Znacznie zmieniły się proporcje deklarowanego w spisie języka: 3480 (75,5%) było czesko-, 890 (19,3%) polsko- a 198 (4,3%) niemieckojęzycznymi.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Śląsk Cieszyński (cz. Těšínské Slezsko, niem. Teschner Schlesien) - kraina historyczna w Polsce i Republice Czeskiej stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, skupiona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy. Obejmuje ziemie dawnego Księstwa Cieszyńskiego (przed 1572 r.) i zajmuje obszar ok. 2280 km². Obecnie teren ten zamieszkuje ok. 800 tys. ludzi.

W 1920 roku miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji, a w 1939 w granicach Protektoratu Czech i Moraw. 1 lipca 1941 roku gmina została przyłączona do Morawskiej Ostrawy. Spod aministracji niemieckiej Kończyce Małe wydostały się wraz z dotarciem Armii Czerwonej 1 maja 1945 roku. W 1948 w pobliżu kopalni Alexander rozpoczęto szeroko zakrojoną budowę parku rekreacyjnego dla mieszkańców miasta a otwarto go w 1950, w pobliżu umiejscowione jest również Zoo Ostrava.

Ogród Zoologiczny w Ostrawie – ogród zoologiczny usytuowany w płd.-wsch. części Ostrawy. Głównym celem ogrodu jest ratowanie ginących gatunków. W tym celu uczestniczy w europejskich programach ochrony takich, jak EEP i ESB.

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

Przypisy

↑ Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
Hosák 1970, 473.
Informace o katastrálním území Kunčičky (cz.). [dostęp 2010-10-13].
↑ Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 - 2005 - 1. díl (cz.). 20 sierpnia 2008. [dostęp 2010-10-13]. ss. 736-737.
Adresy v České republice (cz.). 2010-31-12. [dostęp 2010-31-12].
Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912, s. 42-43. (niem.)

Bibliografia

Hosák, Rudolf Šrámek: Místní jména na Moravě a ve Slezsku I, A-L. Praha: Academia, 1970.