Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu - murowany kościół z czerwonej cegły wybudowany w latach 1896-1903, w stylu neogotyku na planie krzyża łacińskiego. Posiada pięć wież, z których dwie najokazalsze górują od frontu. Wewnątrz kościoła znajduje się osiem filarów podtrzymujących sklepienie, które dzielą świątynię na trzy nawy. Dookoła są galerie. Nad głównym wejściem i w głowicach nawy poprzecznej są trzy witraże – rozety w kamiennym obramowaniu. W 1904 roku na placu przed kościołem została postawiona figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Jest to obiekt zabytkowy.

Józef Kowalczyk (ur. 28 sierpnia 1938 w Jadownikach Mokrych) – polski duchowny katolicki, nuncjusz apostolski w Polsce w latach 1989–2010, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski od 2010.

Witraż – ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki, stosowane głównie w kościołach. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami podkreśla charakterystyczne elementy (głowę, oczy, ręce, fałdowanie szat, cieniowanie figur itp.). Technika witrażu znana była od wczesnego średniowiecza, a rozwinęła się w sztuce gotyckiej. Renesans witrażownictwa nastąpił na przełomie wieków XIX i XX w sztuce secesji. W średniowieczu witraże pełniły również funkcje dydaktyczne, miały za zadanie przekazywanie treści religijnych ludziom nie znającym pisma.

27 grudnia 1992 r. abp Stanisław Nowak podniósł parafialny kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu do godności kolegiaty i ustanowił przy niej Kolegiacką Kapitułę Zawierciańsko - Żarecką.

22 czerwca 1997 roku na placu kościelnym, odsłonięto pomnik papieża Jana Pawła II. Pomnik wykonał Ryszard Kaczor, absolwent ASP w Krakowie.

Od 29 czerwca 2009 świątynia posiada godność bazyliki mniejszej. 18 października 2009 r. odprawiona została uroczysta Msza Święta, podczas której oficjalnie ogłoszony został dekret watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów o podniesieniu kościoła kolegiackiego do godności bazyliki mniejszej. Uroczystości przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk.

Filar – pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji, spełniająca podobną rolę co kolumna (nieraz podobnie jak ona ukształtowana - z bazą, trzonem i głowicą) i mająca przekrój wieloboczny (czworoboczny lub ośmioboczny).

Bazylika mniejsza (basilica minor) - tytuł honorowy, nadawany przez papieża, lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.

Przypisy

↑ Jerzy Abramski: Encyklopedia Zawiercia. Zawiercie: 2002, s. 56. ISBN 83-913341-2-0.
www.kolegiata-zawiercie.pl: Opis kościoła. [dostęp 2010-05-11].
Jerzy Abramski: Zawiercie - studium monograficzne. Suplement. Zawiercie: 2002, s. 134. ISBN 83-913341-1-2.
www.zawiercie.eu: Kościół Kolegiacki - Bazyliką Mniejszą. [dostęp 2010-05-11].