Kościół św. Antoniego w Ostrołęce

Kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrołęce - parafialny kościół rzymskokatolicki zbudowany w latach 1666-1696. Kościół jest częścią zespołu klasztornego pobernardyńskiego. Jest to jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków Ostrołęki. Wpisany do rejestru zabytków pod nr A-384 z dn. 5.12.1958 r.

Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.
Krypta — podziemna część budynku kościoła. Spełnia funkcje pochówkowe, a w kościołach wczesnośredniowiecznych była również miejscem przechowywania i eksponowania relikwii świętych.

Tomasz Gocłowski - fundator kościoła

Pomnik Czwartaków przy kościele

Wnętrze kościoła w 1916 r

Wnętrze kościoła obecnie

Historia

Fundatorem kościoła był sędzia ziemski nurski Tomasz Rola-Gocłowski. Budowa rozpoczęła się w roku 1666, a 30 lat później, w roku 1696 został on konsekrowany przez biskupa płockiego Andrzeja Chryzostoma Załuskiego i otrzymał tytuł św. Antoniego z Padwy.

Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.
Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

W 1864 roku zabudowania przeszły we władania skarbu państwa i znajdowały się w nich urzędy miejskie. W 1925 r. w budynkach należących do kościoła znajdowała się szkoła rzemieślniczo-przemysłowa, później także internat tej szkoły. Do 1864 r. kościół był własnością Zakonu Bernardynów. Od tego roku opiekę, nad kościołem i klasztorem sprawowała diecezja. W 1927 r. kościół poklasztorny został przekazany miejscowej parafii.

Polichromia - wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W przeszłości kościół był miejscem kilku ważnych wydarzeń; m.in. w 1831 r. bronili się tutaj Czwartacy. W latach 1915-1917 budynek kościoła służył za szpital wojskowy.

W nocy z 13 na 14 marca 1989 r. wskutek pożaru wnętrze kościoła uległo znacznemu zniszczeniu. Został on jednak zrekonstruowany i doprowadzony do pierwotnego stanu w ciągu kilku lat. Jednak wyjątkowych walorów artystycznych barokowy portret Gocłowskiego uległ zniszczeniu, obecnie jest znany jedynie z reprodukcji.

13 czerwca 2010 r. kościół otrzymał miano sanktuarium. Tytuł ten nadał ordynariusz Diecezji Łomżyńskiej ks. Bp Stanisław Stefanek. Kustoszem sanktuarium został proboszcz parafii ks. kan. Zdzisław Grzegorczyk.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.
Krużganek (łac. claustrum) – jako pojęcie architektoniczne jest to długi korytarz (ganek), okalający przeważnie wewnętrzny dziedziniec na jednej lub kilku kondygnacjach. Pełnił funkcję komunikacyjną. Na ogół przykryty sklepieniem lub stropem krzyżowym, na zewnątrz otwarty najczęściej arkadami filarowymi lub kolumnowymi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)