Kościół św. Ludwika w Monachium - Polski Serwis Naukowy

Kościół św. Ludwika (niem. Ludwigskirche) – kościół katolicki w Monachium, w Niemczech. Znajduje się w północnej części Ludwigstrasse, w dzielnicy Maxvorstadt, w pobliżu Uniwersytetu Monachijskiego. Poświęcony jest św. Ludwikowi, patronowi króla Ludwika I Bawarskiego.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Podczas przygotowań terenu do budowy gmachu królewskiego Ministerstwa Wojny (dziś mieszczącego Archiwum Bawarskie) dzielnica Schönfeld utraciła swój kościół parafialny. Król Ludwik zdecydował więc wznieść nową świątynię w osi Löwenstrasse (dzisiejsza Schellingstrasse). Projekt wykonał nadworny architekt króla Ludwika, Leo von Klenze, zaś pracami kierował inny wybitny architekt monachijski, Friedrich von Gärtner.

Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

Friedrich Wilhelm von Gärtner (ur. 10 grudnia 1791 w Koblencji, zm. 21 kwietnia 1847 w Monachium) – niemiecki architekt, przedstawiciel stylu arkadowego (niem. Rundbogenstil), działający głównie w Monachium. Dyrektor artystyczny manufaktury porcelany na zamku Nymphenburg w Monachium (od 1822). Dyrektor monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych (od 1841).

Kościół św. Ludwika w Monachium – nowy dach mozaikowy

Sąd Ostateczny Petera von Corneliusa w kościele św. Ludwika w Monachium

Kościół św. Ludwika wzniesiony został w latach 1829–1844. Jest monumentalną, trójnawową bazyliką z wydatnym transeptem i dwuwieżową fasadą. Zbudowany na wzór romańskich kościołów lombardzkich, stał się pierwszym przykładem wielkiej budowli wzniesionej w rozwijającym się właśnie stylu arkadowym (niem. Rundbogenstil). Został poświęcony 8 września 1844, w dzień Narodzenia Najświętszej Marii Panny.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Sąd Ostateczny - w różnych religiach ujawnienie historycznych owoców ludzkiego postępowania na rzecz dobra lub zła następujące po paruzji. Po raz pierwszy idea sądu ostatecznego pojawiła się w religii staroegipskiej.

W wielkim wnętrzu kościoła zwracają uwagę wspaniałe malowidła naścienne, będące prawdopodobnie największym zespołem fresków na świecie. Projektantem wszystkich fresków w świątyni był Peter von Cornelius, jeden z głównych przedstawicieli grupy ”Nazareńczyków”. Malowidła te (m. in. „Stwórca”, „Narodzenie”, „Ukrzyżowanie”) wykonali w większości jego współpracownicy. On sam namalował w prezbiterium powyżej ołtarza ogromny fresk pt. „Sąd Ostateczny” (1836–1840), o rozmiarach 18,3 m x 11,3 m. Jest to obok „Sądu Ostatecznego” Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej w Rzymie jeden z największych fresków świata. Niestety, dzieła te nie przypadły do gustu królowi Ludwikowi i Cornelius opuścił Monachium, przenosząc się do Berlina. W świątyni zwraca również uwagę kompozycja rzeźbiarska „Jezus i Czterej Ewangeliści”, której autorem był Ludwig von Schwanthaler.

Nazareńczycy (niem. Nazarener) – stowarzyszenie malarzy, głównie niemieckich i austriackich, działających w Rzymie, a następnie w innych częściach Europy, od roku 1818 do lat 40. XIX wieku.

Bazylika – w architekturze typ kościoła wielonawowego (niezależnie od pełnionych funkcji kanonicznych), z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego). Kościół z nawą główną bez okien, to pseudobazylika.

Restaurowany na początku XX w., kościół odniósł jednak wiele uszkodzeń podczas alianckich bombardowań miasta pod koniec II wojny światowej. Tym nie mniej, pełnił do 1949 rolę kościoła garnizonowego dla przebywających w Monachium amerykańskich oddziałów okupacyjnych.

Bibliografia

Joanna Egert-Romanowska, Małgorzata Omilanowska(red.): Niemcy. Warszawa: Wiedza i Życie, 2003. ISBN 83-7184-197-3.
Zbigniew Góralski: Monachium. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979. ISBN 83-221-0086-8.