Kościół św. Ottona w Słupsku - Polski Serwis Naukowy

Kościół św. Ottona w Słupsku – dał możliwość po jego wybudowaniu do powstania parafii, utworzonej 25 maja 1889 r. Była to jedyna słupska świątynia katolicka do 1945 (licząc od zmian reformacji), od kiedy życie tej parafii skupiało się wokół kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusa. 14 stycznia 1947 kościół został przekazany siostrom klaryskom przez Kurię Administracji Apostolskiej w Gorzowie. Obecnie kościół klasztorny.

Cegła - materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (→strop Kleina).

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Rektorzy

Historia miejsca i powstania kościoła

Badania archeologiczne słowiańskie grodzisko lokują na stożkowatym wzniesieniu o dość stromych zboczach, w widłach rzeki Słupi. Obecnie zbocza te są w znacznym stopniu zniwelowane. Dokładne przedstawienie miejsca i jego przeszłość jest opisana w artykule: grodzisko słowiańskie w Słupsku.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Grodzisko słowiańskie w Słupsku - jest to grodzisko nizinne, zniwelowane w partiach górnych i zabudowane (kościół), pierwotnie zapewne pierścieniowate. W czasie badań stwierdzono istnienie warstw kulturowych oraz materiału archeologicznego. Zabytek datowany jest na IX-XIII w.

W wieku XIV, kiedy to Słupsk dzierżawili Krzyżacy (lata 1329-1341), na terenie grodu znajdowała się siedziba komtura krzyżackiego. Dużych uszkodzeń grodziska (nie pierwszych) dokonano już w czasach nowożytnych, w roku 1872, podczas budowy na jego majdanie kościoła pw. św. Ottona (istniejącego do dziś). Przy stawianiu kościoła św. Ottona zostały wykorzystane pozostałości murów i fundamenty po starej siedzibie komtura krzyżackiego.

Komtur, inaczej komandor - zwierzchnik domu zakonnego w niektórych zakonach rycerskich (np. krzyżacy, joannici, templariusze). Później w państwach tych zakonów — zarządca okręgu, prowincji (komturii), złożonej z 1 lub kilku zamków i przyległego terytorium. W krajach języka niemieckiego komtur jest także oznaczeniem II i III klasy orderowej.

Słupsk (wymowa ?/i kasz. Stôłpsk lub Słëpsk, łac. Stolpa, niem. Stolp, , szw. Stölpe) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatów grodzkiego i ziemskiego oraz gminy Słupsk. Leży nad rzeką Słupią, na Pobrzeżu Koszalińskim, w odległości 18 km od Bałtyku. Jest to ośrodek przemysłu: drzewnego (meble), obuwniczego, maszynowego (głównie maszyny rolnicze), okiennego oraz samochodowego (autobusy i ciężarówki). Historycznie miasto należy do Pomorza Zachodniego.

Tylko 55 osób przyznawało się w 1812 roku do wyznawców wiary rzymskokatolickiej. Ostatni wyznawcy katolicyzmu byli wypierani do regionów ze słabymi ziemiami, ludność prawobrzeżnego Słupska, ludność o korzeniach słowiańskich została tu w całości zgermanizowana. Liczba wyznawców tej wiary z liczby 36 – w roku 1831 zaczęła rosnąć ze względu na napływ fali osadników, liczba katolików w 1866 wynosiła już 150 osób.

Modernizm, sztuka nowoczesna, ang. modern art - umowny okres w dziejach sztuki, którego ramy czasowe wyznacza się od lat 60. XIX wieku (w związku z impresjonizmem) do lat 70. XX wieku (konceptualizm). Sztuka nowoczesna silnie związana jest z pojęciem modernizmu w filozofii i zjawiskiem awangardy. Terminu modern art, we w miarę skrystalizowanej formie użył jako pierwszy Joris-Karl Huysman w 1883.

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

Przynależność diecezjalną słupskiej gminy wyznaniowej daje dokument erekcyjny parafii misyjnej w Koszalinie z 11 listopada 1857 roku. Od 1864 roku odbywały się w Słupsku regularnie nabożeństwa katolickie – miasto i powiat był podporządkowany parafii w Koszalinie.

W 1871 w powiecie żyje 539 katolików, z tego w Słupsku 230. Liczba katolików w powiecie słupskim w poszczególnych latach:

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) - w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach, urząd kościelny.

1880 – 590

1885 – 1050

1895 – 1163

1905 – 2713

1933 – 3474

Budowa kościoła obciążyła parafię katolicką w Słupsku, budowa kościoła parafialnego kosztowała 40 200 marek. Darczyńcami wspomagającymi budowę byli: cesarzowa niemiecka Augusta i cesarzowa austriacka Elżbieta, książęcy dwór saksoński- od tych darczyńców pochodziło 11 000 marek. Ponadto budowę wspomogli: wrocławski komitet diecezjalny Związku Świętego Bonifacego. Kościół został pobudowany w latach 1872- 1873.

Otton z Bambergu, także Otto z Bambergi, niem. Otto von Bamberg (ur. ok. 1060 – zm. 1139) – biskup niemieckiego miasta Bamberg od 1102 roku, kanclerz cesarza Henryka IV, misjonarz, święty katolicki zwany "Apostołem Pomorza".

Głobino (kaszb. Gąbino) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Słupsk, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 210. Połączenie ze Słupskiem umożliwiają autobusy słupskiej komunikacji miejskiej (linie nr "11" i "13").

Przy budowie kościoła pracowały głównie firmy ze Słupska i z powiatu. Kamienie polne łupane zostały dostarczone z Nowej Dąbrowy, Wieliszewa, Głobina. Cegła pochodziła z cegielni Zechlin. Reszty materiałów dostarczyła firma Carla Westwahla. Nadzór architektoniczny prowadził architekt S. Heitbrandt. Kościół postawiono w stylu neoromańskim. Wyposażenia kościoła dokonały warsztaty z całych Niemiec. Organy wykonano u F. Kienscherta w Nowym Mieście na Górnym Śląsku.

Kościół został poświęcony 11 grudnia 1873 roku.

Kościół otrzymał wezwanie św. Ottona- biskupa Bambergu.

Przypisy

Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo pomorskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 06.05.2010].

Bibliografia

Zdzisław Machura, Ludność wyznania rzymsko-katolickiego w powiecie słupskim w latach 1866-1945, [w:] VII Konferencja Kaszubsko-Pomorska.

Linki zewnętrzne

Strona klasztoru Sióstr Klarysek oraz kościoła przyklasztornego św. Ottona