Kościół św. Szczepana i św. Anny w Raszynie

Portal kościoła

Kościół św. Szczepana i św. Anny – rzymskokatolicki barokowo-klasycystyczny kościół parafialny w Raszynie w gminie Raszyn.

Jest cennym zabytkiem XVII-wiecznej architektury. Ufundowany przez Zygmunta Opackiego, właściciela Raszyna i Falent. Powstał w 1654 roku, następnie w roku 1655 został konsekrowany. Świątynia przetrwała zawieruchy dziejowe, m.in. potop szwedzki.

Józef Łukaszewicz taką zamieszcza wzmiankę o kościele (pisownia oryginalna):

Portal – architektoniczne, ozdobne obramienie drzwi wejściowych w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach, czasami także drzwi wewnętrznych.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

W roku 1603 wizytował ten kościół Wawrzyniec Goślicki, ówczesny biskup poznański. Raszyn należał wówczas do Jana Tarnowskiego herbu Rolicz, który arcybiskupem gnieźnieńskim umarł. Kościół był drewniany, pod tytułem ś. Stefana i ś. Anny poświęcony, w dość dobrym stanie, zawierał w sobie cztery ołtarze, ale zamiast podłogi lub astrychu, miał podobnie jak większa część kościołów parochialnych w archidyakonacie warszawskim w owym czasie, ziemie równo ubitą, zapewne glinę. Uposażeniem kościoła, prócz folwarku w Raszynie, były dziesięciny ze wsi Raszyna, Falent małych, Gromnicy (?) Skoroszy, Michałowic, Pruchoł, Jeziorek i Rybie. Kościół był świeżo, bo w r. 1598 z swoich sreber przez złodziei okradzionym.
Po Tarnowskich dostał się Raszyn do rąk Opackich, herbu Prus, z których Zygmunt Opacki podkomorzy warszawski, zmarły wojewodą dorpackim, w miejsce drewnianego, wzniósł w Raszynie kościół murowany i zapisał mu na utrzymanie przy nim dwóch mansyonarzy 7000 ówczesnych złotych w roku 1635. Syn jego Wojciech, podkomorzy warszawski, starosta latowicki, kościół przez ojca wystawiony upiększył, a w roku 1680 zszedłszy z tego świata pochowanym został w grobie familijnym w kościele raszyńskim, w którym mu pomnik murowany wystawiono.
Portret (fr. portrait) - obraz, zdjęcie lub inne dzieło będące przedstawieniem osoby i odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości.

Klasycyzm (z łac. classicus – doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony) – styl w muzyce, sztuce, literaturze oraz architekturze odwołujący się do kultury starożytnych Rzymian, Greków oraz Żydów. Styl ten nawiązywał głównie do antyku. W Europie tzw. "powrót do źródeł" (klasycznych) pojawił się już w renesansie - jako odrodzeniu kultury wielkiego Rzymu. Jako styl dominujący epoki wpływał na kształt innych nurtów kulturowych okresu jak Barok, Rokoko, Manieryzm. Trwał do końca wieku XVIII, w niektórych krajach do lat 30. następnego stulecia, a nawet dłużej. Zmodyfikowany klasycyzm przeradzał się czasem w eklektyzm końca XIX wieku. Klasycyzm jako styl panował w epoce oświecenia. Najpełniejszy rozkwit klasycyzmu nastąpił w I poł. XVIII wieku. W dziedzinie literatury swoisty kres klasycyzmu przyniosła walka klasyków z romantykami.

W XVII wieku budowla wzbogaciła się o cenną ozdobę wnętrza – marmurowe epitafium z portretem zmarłego w 1680 r. Olbrachta Opackiego, syna Zygmunta. W latach 1790 i 1979 kościół został przebudowany. Fasada raszyńskiego kościoła jest uboga w dekoracje, lecz typowa dla XVII wieku. Charakterystyczna jest linia dzieląca ją na dwie symetryczne części, przebiegająca przez portal i okno doświetlające chór. Wnętrze świątyni jest bogato złocone i zdobione licznymi obrazami, figurami i rzeźbami świętych. W sąsiedztwie znajduje się też zabytkowa plebania z końca XVIII wieku.

Falenty – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Raszyn. Znajduje się tu wczesnobarokowy pałac z I połowy XVII wieku, w którym obecnie mieszczą się Instytut Melioracji i Użytków Zielonych (od 1964) oraz Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego (od 2002).

Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.

Dane teleadresowe

Parafia Rzymskokatolicka św. Szczepana:

Adres: Raszyn, Al. Krakowska 6

Tel.: 22 720 0128

Fax.: 22 720 3727

Strona internetowa: [1]

Proboszcz: ksiądz dziekan Maciej Cholewa.

Przypisy

Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo mazowieckie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 18.04.2010].
Józef Łukaszewicz Krótki opis historyczny kościołów parochialnych w dawnej diecezyi poznańskiej t. III, Nakładem Księgarni J. K. Żupańskiego, Poznań 1863, ss 341 i 342