Kościół św. Wojciecha w Białymstoku

Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika w Białymstoku, dawniej kościół ewangelicko-augsburski św. Jana Chrzciciela – powstał w latach 1908-1912 w stylu neoromańskim, z czerwonej cegły, według projektu architekta Jana Wende z Łodzi.

Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Kościół znajduje się przy ulicy Warszawskiej 46a i należy do Dekanatu Białystok – Śródmieście. Świątynia zbudowana została na planie krzyża greckiego. Prezbiterium jest zamknięte półkolem i ograniczone prostokątnymi zakrystiami. Kościół składa się z trzech naw, jest halowy. Dach dwuspadowy, pokryty blachą miedzianą. Budowla posiada również ośmioboczną wieżę z iglicą, kończącą się krzyżem na kuli. Ozdobą świątyni jest duży witraż wykonany w Wiedniu. Znajdują się tu także relikwie św. Wojciecha.

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.

Historia kościoła

1908-1912 – budowa kościoła ewangelicko-augsburskiego pod wezwaniem Jana Chrzciciela

1944 – 19 sierpnia – przekazanie kościoła Dekanatowi Kościoła Katolickiego w Białymstoku

1944 – 16 października – wykonanie badań stanu technicznego i dopuszczenie budowli do użytku

1944 – 29 października – poświęcenie świątyni pod wezwaniem św. Wojciecha Męczennika

1944 – 31 października – odprawienie pierwszej Mszy Świętej za dusze Polaków pomordowanych przez Niemców i pochowanych w Grabówce

1948 – styczeń – próby przejęcia kościoła przez Ministerstwo Obrony

1979 – 9 września – ustanowienie parafii św. Wojciecha Męczennika

1997 – 25 stycznia – sprowadzenie relikwii św. Wojciecha z katedry w Gnieźnie

1997 – 5 kwietnia – prymas Polski, Ks. Kard. Józef Glemp podnosi kościół do rangi sanktuarium

1996-2004 – remont świątyni

Linki zewnętrzne

Strona parafii św. Wojciecha Białymstoku

Przypisy

Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 2010-01-18].
Oficjalna strona parafii św. Wojciecha w Białymstoku. [dostęp 2010-08-12].
Historia Sanktuarium św. Wojciecha w Białymstoku.