Kościół Santa Maria del Mar w Barcelonie

Santa Maria del Mar (św. Maria z morza) – gotycki kościół w Barcelonie, w dzielnicy La Ribera. Został wzniesiony w latach 1329-1383 w stylu gotyku katalońskiego.

Płaskorzeźby przedstawiające tragarzy niosących kamienie do budowy kościoła

Historia

Pierwsza wzmianka o kościele pod tym wezwaniem pochodzi z 998 r. Budowa obecnej świątyni rozpoczęła się jednak znacznie później, po 1324, na skutek zabiegów archidiakona kościoła Bernata Llulla. 25 marca 1329 król Aragonii Alfons IV położył kamień węgielny pod budowę. Projekt nowego gmachu kościelnego przygotował Berenguer de Montagut, który równocześnie nadzorował prace budowlane (drugim budowniczym kościoła był Ramón Despuig). Do 1350 ukończono mury zewnętrzne kościoła, kaplice oraz dekorację obu fasad. Prace poważnie jednak opóźnił pożar w 1379, który zniszczył poważną część już wybudowanego obiektu. Oficjalne zakończenie budowy oraz pierwsza msza w kościele miały miejsce 3 listopada 1383.

La Ribera (kat. brzeg morski) – dzielnica wchodząca w skład Starego Miasta w Barcelonie. Jej nazwa odnosi się do dawnego położenia dzielnicy, która znajdowała się bezpośrednio na wybrzeżu.

Katedra w Barcelonie (tytuł oryginału: La catedral del mar) to powieść historyczna autorstwa hiszpańskiego pisarza Ildefonsa Falconesa. Jest to debiutancka powieść tego autora, nad którą Ildefonso Falcones pracował przez 5 lat badając źródła historyczne, z których najważniejszym była kronika Piotra III. Akcja utworu rozgrywa się w XIV-wiecznym Księstwie Katalonii, głównie w jego stolicy - Barcelonie, gdzie przez cały czas trwania powieści budowana jest tytułowa katedra Santa María del Mar.

W 1428 trzęsienie ziemi zniszczyło imponującą rozetę w oknie na fasadzie zachodniej, która musiała być odbudowana. Dokonano tego w nowym stylu gotyku płomienistego do roku 1459 (witraż jest o rok późniejszy). W późniejszych stuleciach nie dokonywano większych modyfikacji wnętrza świątyni. Jedynie w XIX wieku wzniesiono Kaplicę Najświętszego Sakramentu, zaś w 1936 pożar budynku zniszczył barokowy ołtarz główny i część obrazów stanowiących dekorację kościoła. Jeszcze do 1902 trwały ponadto prace wykończeniowe przy jednej z wież kościelnych (drugą ukończono w 1496).

Wnętrze kościoła

Architektura

Kościół Santa Maria jest świątynią typu bazylikowego (z nawą środkową wyższą od bocznych). Prezbiterium nie jest wyodrębnione. Wejście do kościoła wiedzie poprzez bogato zdobiony portal z tympanonem i gotyckimi blendami po obydwu stronach. Sklepienie w kościele jest krzyżowe, wsparte na rzędach ośmiobocznych kolumn. Pożar w 1936 pozbawił wnętrze kościoła niemal całej dekoracji, co stwarza wyjątkowe w hiszpańskich świątyniach wrażenie prostoty. Na szczególną uwagę zasługuje zachowany zespół witraży.

W literaturze

Budowa kościoła stanowi tło dla wydarzeń powieści Katedra w Barcelonie (La catedral del mar) Ildefonso Falconesa.

Przypisy

Cirici, Alexandre. Barcelona paso a paso, Barcelona, Editorial Teide, S.A. 1981
↑ Cirici, op.cit.
Hernàndez-Cros, Josep Emili (ed.). Catàleg del Patrimoni Arquitectònic Històrico-Artístic de la Ciutat de Barcelona, Barcelona, Ajuntament de Barcelona, 1987
Hernàndez-Cros, op. cit.
Hernàndez-Cros, op. cit.; Cirici, op. cit.