Kościół ewangelicko-luterański - Polski Serwis Naukowy

Kościół Ewangelicko-Luterański, Kościół Staroluterański, Kościół Staroluterski - kościół protestancki wyznania ewangelicko-augsburskiego powstały w XIX wieku w Królestwie Prus w związku ze sprzeciwem części wiernych i duchowieństwa luterańskiego na zmiany ustrojowe i doktrynalne w pruskim kościele krajowym.

Zbór to określenie stosowane m.in. w Polsce, Czechach (czes. Sbor) i na Białorusi (biał. Збор) w odniesieniu do lokalnej wspólnoty wiernych Kościołów protestanckich (gmina, zgromadzenie, kongregacja) oraz niektórych ugrupowań nieprotestanckich, historycznie wywodzących się z protestantyzmu, np. świadków Jehowy.
Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

Historia

W 1817 roku z woli króla Fryderyka Wilhelma III Hohenzollerna został utworzony w Prusach kościół ewangelicko-unijny jednoczący pod jedną administracją kościelną wyznawców luteranizmu i kalwinizmu. Powstała w ten sposób wspólnota otrzymała w 1830 roku nową ujednoliconą agendę kościelną. Spowodowało to opór niektórych kręgów społecznych i części duchowieństwa, pragnących zachować wierność luterańskim księgom wyznaniowym, stąd potocznie byli nazywani staroluteranami. Na czele separatystów stanął wrocławski teolog Johann Gottfried Scheibel, który za sprzeciw wobec zmian kościelnych został suspendowany i odsunięty od pracy duszpasterskiej.

Rogoźno (niem. Rogasen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Rogoźno. Rogoźno historycznie przynależy do Wielkopolski a ściślej rzecz ujmując do ziemi poznańskiej. W okolicach Rogoźna (rejon Ciesiel i Potulic) przebiega też granica pomiędzy dwoma wielkopolskimi krainami: ziemią poznańską na zachodzie oraz Pałukami na wschodzie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja w Toruniu - prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Bydgoszcz diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Mimo represji władz i aresztowań staroluterańskich pastorów w 1841 roku doszło do zwołania synodu we Wrocławiu, na którym ukonstytuowano nowe wyznanie. W 1845 roku rząd pruski wydał zgodę na rejestrację staroluterańskiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Prusach, lecz aż do I wojny światowej nie był on równouprawniony z Pruskim Kościołem Unijnym i wielu wiernych z powodu represji wyemigrowało, głównie do Ameryki Północnej, tworząc tam nowe organizacje kościelne.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym wspólnoty jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.
Superintendent - (łac. superintendentus – ‘nadzorca’) – duchowny protestancki sprawujący władzę nadzorczą w stosunku do pastorów określonego obszaru – superintendentury. Ze względu na rangę i obowiązki oraz ze względu na wielkość podlegającego mu terytorium tytuł superintendenta stanowi odpowiednik tytułu rzymskokatolickiego biskupa diecezjalnego lub dziekana, kierującego dekanatem.

Do 1945 roku siedziba władz kościoła znajdowała się we Wrocławiu. Tutaj tez działało staroluterańskie seminarium duchowne. Po II wojnie światowej ośrodek ten został przeniesiony do Elberfeld.

Obecnie na terenie Niemiec kontynuacją Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Prusach oraz kilku innych Kościołów tej tradycji jest powstały w 1972 roku Samodzielny Kościół Ewangelicko-Luterański (SELK).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Charlottenburg-Wilmersdorf – dzielnica Berlina. Jest czwartą dzielnicą, utworzoną w 2001 z dzielnic Charlottenburg i Wilmersdorf. Znajdują się tam: Uniwersytet Techniczny (Technische Universität Berlin), Uniwersytet Sztuki (Universität der Künste), Opera Niemiecka (Deutsche Oper Berlin), Stadion Olimpijski (Olympiastadion), Pałac Charlottenburg (Schloss Charlottenburg) oraz Targi Berlińskie (Berliner Messe).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)