Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
W Olsztynie profesor z Chorwacji "pokazał" niewidomym muszle
W olsztyńskiej bibliotece wojewódzkiej odbył się we wtorek nietypowy wykład - prof. Davorin Kereković z Chorwacji "pokazał" niewidomym i niedowidzącym kolekcję swoich muszli. Biblioteka już umawia się z Chorwatem na kolejny wykład dla niewidomych. W ...
 
Wystawa "Wojna światów 1920"
Fotografie, odezwy, plakaty propagandowe i mapy dotyczące Bitwy Warszawskiej 1920 roku znalazły się na przygotowanej przez Muzeum Józefa Piłsudskiego z Sulejówka plenerowej wystawie "Wojna światów 1920" otwartej w nied...
 
Bitwa graniczna i wojna koalicyjna
Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
 
Wojna polsko-bolszewicka - wyprawa kijowska
Po zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
 
Broń i wojna w dziejach człowieka - konferencja naukowa w Łodzi
Do końca lutego można zgłaszać tematy wystąpień na jubileuszową konferencję "Broń i wojna w dziejach człowieka" poświęconą upamiętnieniu 600-lecia bitwy pod Grunwaldem. Sesja odbędzie się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego 16 i 17 kwietnia ...

Reklama:


Kościół katolicki w Chorwacji

Czy wiesz że...?
Grzegorz VII zwany też Odkupicielem, brat Hildebrand (ur. ok. 1015 w Sovana w Toskanii, zm. 25 maja 1085 w Salerno) – święty Kościoła katolickiego, papież w latach 1073-1085.

Diecezja Križevci, jedyna diecezja kościoła greckokatolickiego na terenie Chorwacji. Obejmuje też obszar Bośni i Hercegowiny. Powstała w w 1611 jako diocezja Marča. W 1777 przemianowana na diecezję Gornji Tkalec. Obecną nazwę nosi od 1801. Biskupem ordynariuszem od 2009 jest Nikola Kekić.

Diecezja Šibenik - łac. Dioecesis Sebenicensis - diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Należy do metropolii splitsko-makarskiej. Została erygowana 1 maja 1298 roku.

Kościół katolicki w Chorwacji - katolicka wspólnota wiernych w Chorwacji pod zwierzchnictwem papieża. Prócz Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji działają Kościoły katolickie obrządku wschodniego. Kościół greckokatolicki ma swoje biskupstwo na Chorwację.

Kościół rzymskokatolicki odgrywa, podobnie jak w Polsce, dużą rolę w życiu społecznym i jest elementem świadomości narodowej. W spisie powszechnym w 2001 87,8% mieszkańców Chorwacji zadeklarowało się katolikami.

Pius XII, (Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli), (ur. 2 marca 1876 w Rzymie - zm. 9 października 1958 w Castel Gandolfo) – Sługa Boży, papież w okresie od 2 marca 1939 do 9 października 1958.

Metropolia zagrzebska - metropolia Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Składa się z metropolitalnej archidiecezji zagrzebskiej i czterech diecezji (w tym jednej obrządku wschodniego) . Została ustanowiona 11 grudnia 1852 roku. Od listopada 1997 godność metropolity sprawuje kard. Josip Bozanić.

Historia

Średniowiecze

Chorwaci mieli styczność z chrześcijaństwem od początków swojej historii. Już w 879 chorwacki władca Branimir, który miał swoją siedzibę w Nin, napisał do papieża Jana VIII list, w którym obiecał lojalność i posłuszeństwo papieżowi. W 1075 ban chorwacki Zvonimir został koronowany na króla przez legata papieża Grzegorza VII.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Križari (pol. Krzyżowcy) – chorwacki antykomunistyczny ruch oporu w Jugosławii w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej, nazywani też potocznie Škripari (od ukrywania się w jaskiniach – škripine).

Papież Innocenty IV w 1248 nadał chorwackiemu Kościołowi unikalny przywilej sprawowania liturgii w języku narodowym. Przywilej ten przetrwał ponad siedem stuleci, aż stracił swoje znaczenie po powszechnym dopuszczeniu liturgii w językach narodowych przez Sobór watykański II (1962-1965).

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Królestwo Jugosławii – nazwa państwa południowosłowiańskiego, używana od 1929 dla królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Rządziła nią dynastię Karadziordziewiciów (do 1945).

Austrio-Węgry

Chorwaccy biskupi dążyli do uniezależnienia się od zwierzchnictwa arcybiskupów węgierskich. Dopiero w 1852 diecezję zagrzebską wyniesiono do godności archidiecezji. Tym samym utworzono pierwszą chorwacką metropolie (metropolia chorwacko-słoweńska). W XIX wieku rozwijało się szkolnictwo i ruchy katolickie.

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Diecezja Sisak - łac. Dioecesis Sisciensis - diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Należy do metropolii zagrzebskiej. Została erygowana 5 grudnia 2009 roku.

Królestwo Jugosławii

W okresie międzywojnia Kościół katolicki w Chorwacji wchodzącej w skład Królestwa Jugosławii działał na ogół swobodnie, choć Serbski Kościół Prawosławny (de facto religia państwowa) prowadził działalność misyjną na terenach tradycyjnie katolickich.

Ban to tytuł spotykany w środkowej i południowo-wschodniej Europie między VII a XX wiekiem. Pierwotnie używany wśród rdzennej ludności Bośni od VII wieku, a później też w Chorwacji, w Węgrzech, na Wołoszczyźnie od XIV wieku do 1831 roku, w średniowiecznej Mołdawii, w Serbii, i w Królestwie Jugosławii od 1929 do 1941 roku. Ziemia pod władzą bana nosiła nazwę banat lub banowina.

Kościoły greckokatolickie – zbiorcza nazwa Kościołów (Cerkwi) katolickich tradycji wschodniej. Określenie "greckokatolicki" pozwala odróżnić je od innych tradycji katolickich - przede wszystkim od rytu "łacińskiego". Kościoły greckokatolickie należą do katolickich Kościołów wschodnich, będąc jednocześnie częścią Kościoła katolickiego.

Niezależne Państwo Chorwackie

W 1941 utworzono profaszystowskie Niezależne Państwo Chorwackie. Większa część duchowieństwa poparła niepodległą Chorwację, jednak później zdystansowano się od reżimu ustaszów. Arcybiskup zagrzebski Alojzije Stepinac, który początkowo wspierał Ante Pavelića, po 1942 w swoich kazaniach zaczął protestować przeciwko drastycznym metodom, stosowanym przez ustaszów, oraz osobiście zaangażował się w ochronę prawosławnych i Żydów. II wojna światowa pozostaje najmroczniejszą i kontrowersyjną kartą w dziejach chorwackiego Kościoła, z powodu poparcia powstania państwa profaszystowskiego w Chorwacji i wątpliwemu zachowaniu części duchowieństwa podczas czystek (por. Krunoslav Draganović, Miroslav Filipović-Majstorović). Oficjalnie jednak rząd Niezależnego Państwa Chorwackiego nigdy nie był uznawany przez Stolicę Apostolską.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii

W 1945 roku emerytowany biskup Dubrownika Josip Marija Carević został zamordowany przez nowe, komunistyczne władze, a biskup Josip Srebrnić został zamknięty w więzieniu na dwa miesiące. Po wojnie liczba katolickich wydawnictw spadła z ok. stu do tylko trzech. Kulminacją ataku na Kościół katolicki był 18 września 1946, kiedy to aresztowano arcybiskupa Alojzije Stepinaca. 30 września rozpoczął się jego proces. Historycy raczej nie mają wątpliwości, że w Jugosławii rządzonej przez komunistów był to proces pokazowy, ale zwracają uwagę na zasadność postawionych Stepinacowi zarzutów – prawdą jest, że arcybiskup podczas wojny współpracował z ustaszami, że był głową krajowego Kościoła, którego część duchowieństwa angażowało się ludobójstwo, a po wojnie, jako zwolennik niepodległości Chorwacji wspierał byłych ustaszów (Križari), przeprowadzających ataki sabotażowo-dywersyjne na terenie Jugosławii. 11 października 1946 roku sąd skazał Stepinaca na 16 lat więzienia. Wypuszczono go po pięciu latach, pod warunkiem, że wyjedzie do Rzymu albo resztę kary spędzi w swojej parafii w Krašiciu. Stepinac wybrał Krašić. 29 listopada 1952 papież Pius XII mianował Stepinaca kardynałem. W odpowiedzi na to Jugosławia zerwała stosunki dyplomatyczne z Stolicą Apostolską.

Diecezja Poreč i Pula (łac.: Dioecesis Parentinus et Polensis, chorw.: Porečko-Pulska biskupija) - katolicka diecezja chorwacka położona w południowo-zachodniej części kraju - Istrię. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze Wniebowzięcia NMP w Poreč.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 19782 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Problemem Kościoła lat powojennych była również nacjonalizacja majątków kościelnych. Kościół tracił szpitale, szkoły, nieruchomości, a nawet klasztory. W szkołach zakazano nauki religii. Przez cały okres komunizmu postępowała ateizacja życia społecznego.

Biskupi chorwaccy należeli do Konferencji Episkopatu Jugosławii.

Serbski Kościół Prawosławny (Српска православна црква) - jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją parafie prawosławne na terenie Serbii. W dyptychu lokalnych autokefalicznych cerkwi prawosławnych wymieniany na miejscu 6 wg dyptychu greckiego, a na miejscu 7 wg dyptychu rosyjskiego. Spowodowane jest to różnymi terminami nadania autokefalii przez Konstantynopol i Moskwę.

Czarnogóra ( – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.

Republika Chorwacka

Po przemianach katolicyzm dostał pełną swobodę i doświadczył szybkiego wzrostu popularności. Przywrócono naukę religii w szkołach. Powstała Konferencja Episkopatu Chorwacji.

Podczas wojny w Chorwacji (1991 - 1995) katolicyzm i prawosławie były często określane jako podstawowy podział między stronami konfliktu, co doprowadziło do zniszczenia wielu kościołów.

9 kwietnia 1997 wszedł w życie konkordat regulujący stosunki państwa i Kościoła.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polskapaństwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Diecezja Požega (łac.: Dioecesis Poseganus, chorw.: Požeška biskupija) - katolicka diecezja położona w północno-wschodniej części kraju, obejmująca swoim zasięgiem historyczną Slawonię. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Teresy z Avili w Požedze.

Niepodległą Chorwację trzykrotnie odwiedził papież Jan Paweł II.

Podział administracyjny

Metropolia Rijeka

  • Archidiecezja Rijeka
  • Diecezja Gospić-Senj
  • Diecezja Krk
  • Diecezja Poreč i Pula.
  • Metropolia Ðakovo-Osijek

  • Archidiecezja Ðakovo-Osijek
  • Diecezja Požega
  • Diecezja srijemska (Serbia)
  • Metropolia splitsko-makarska

  • Archidiecezja splitsko-makarska
  • Diecezja dubrownicka
  • Diecezja Hvar
  • Diecezja Šibenik
  • Diecezja kotorska (Czarnogóra)
  • Metropolia zagrzebska

  • Archidiecezja zagrzebska
  • Diecezja Bjelovar-Križevci
  • Diecezja Sisak
  • Diecezja Varaždin
  • Diecezja Križevci (greckokatolicka)
  • Diecezje bezpośrednio podległe Stolicy Apostolskiej

  • Archidiecezja Zadar
  • Ordynariat Polowy Republiki Chorwackiej
  • Nuncjatura apostolska

    Chorwacja utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze Stolicą Świętą od 1992. Przedstawicielstwo Watykanu w Chorwacji, w randze nuncjatury znajduje się w Zagrzebiu. Od 2008 nuncjuszem apostolskim w Chorwacji jet abp Mario Roberto Cassari.

    Archidiecezja splitsko-makarska - łac. Archidioecesis Spalatensis-Macarscensis - archidiecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Należy do metropolii splitsko-makarskiej. Została erygowana w 1969 roku. W latach 1828-1969 była diecezją.

    Archidiecezja Ðakovo-Osijek - łac. Archidioecesis Diacovensis-Osijekensis - archidiecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Należy do metropolii splitsko-makarskiej. Została erygowana w 2008 roku. W latach 1100-2008 była diecezją.





    Czy wiesz że...? beta

    Diecezja Bjelovar-Križevci - łac. Dioecesis Bellovariensis-Crisiensis - diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w Chorwacji. Należy do metropolii zagrzebskiej. Została erygowana 5 grudnia 2009 roku.
    Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.
    Alojzije (Alojzy) Kardynał Stepinac (ur. 8 maja 1898 - zm. 10 lutego 1960) - duchowny katolicki, prymas Chorwacji i błogosławiony katolicki. Arcybiskup Zagrzebia (1937-1960), wikariusz wojskowy ustaszów (1942-1945), członek parlamentu NDH (1943-1945). W 1946 roku, w budzącym wątpliwości natury prawnej procesie skazany przez sąd w Zagrzebiu na 16 lat więzienia za współpracę z ustaszami i współudział w przymusowym nawracaniu prawosławnych Serbów na katolicyzm. Po pięciu latach zwolniony z więzienia, a karę zamieniono na zakaz opuszczania parafii w Krašiciu. W 1952 roku został kardynałem. W 1998 roku papież Jan Paweł II ogłosił go męczennikiem i beatyfikował.
    Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.
    Konkordat (łac. concordatum: uzgodniony) – umowa międzynarodowa zawierana między państwem a Stolicą Apostolską, regulująca sprawy interesujące obie strony (pozycja Kościoła katolickiego w danym państwie, kwestie własności, nauczania religii, ważności małżeństw sakramentalnych, wpływu władz państwowych na obsadę stolic biskupich itp.). Ponadto nazwa konkordat używana jest również jako nazwa techniczna na oznaczenie jakiejkolwiek umowy dwustronnej pomiędzy władzą kościelną i państwową.
    Niezależne Państwo Chorwackie (Nezavisna Država Hrvatska - NDH) – państwo utworzone przez ustaszów w 1941 roku w wyniku zajęcia Królestwa Jugosławii przez siły państw Osi i ich sojuszników.
    Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.