Kościelna Komisja Historyczna - Polski Serwis Naukowy

Kościelna Komisja Historyczna została powołana 18 października 2006 przez 337. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski w celu naukowego badania zasobów IPN dotyczących inwigilacji i represjonowania Kościoła w okresie PRL.

14 listopada 2006 odbyło się pierwsze spotkanie Komisji. Na przewodniczącego Komisji wybrany został prof. Wojciech Łączkowski, a wiceprzewodniczącym został ks. prof. Jerzy Myszor. Członkami komisji są: prof. Zbigniew Cieślak, ks. prof. Jacek Urban oraz ks. dr hab. Bogdan Stanaszek.

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Bogdan Mariusz Stanaszek (ur. 5 lipca 1966 w Brzostku) – polski duchowny katolicki, doktor habilitowany, profesor KUL, wykładowca, dyrektor Instytutu Historii oraz kierownik Katedry Historii Kościoła XX wieku na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie.

Zgodnie z zasadami pracy Komisji, ustalonymi na zebraniu 12 grudnia 2006, komisja ma możliwość badania indywidualnych przypadków podejrzeń o współpracę z organami bezpieczeństwa PRL. Może to nastąpić na wniosek zainteresowanych osób, lub na prośbę Konferencji Episkopatu Polski, z zachowaniem wymogów prawa kanonicznego.

Nuncjusz apostolski (wł. nunzio apostolico) – legat papieski pełniący równocześnie stałą misję dyplomatyczną. Stały szef misji dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej w pierwszej klasie, a jednocześnie przedstawiciel dyplomatyczny papieża jako głowy Kościoła Rzymskokatolickiego w państwie, z którym Stolica Apostolska utrzymuje stosunki dyplomatyczne. Ranga nuncjusza odpowiada randze ambasadora, w niektórych krajach, m.in. w Polsce nuncjusz jest zwyczajowo dziekanem korpusu dyplomatycznego.

Stanisław Wojciech Wielgus (ur. 23 kwietnia 1939 w Wierzchowiskach) – duchowny katolicki, arcybiskup senior warszawski i tytularny Viminacium, filozof, teolog, profesor, rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1989-1998), biskup płocki (1999-2007). Od 5 do 7 stycznia 2007 metropolita warszawski.

30 grudnia abp Stanisław Wielgus zapowiedział, że zwróci się do Komisji z prośbą o zbadanie dokumentów IPN na jego temat w związku z posądzeniem w prasie o współpracę ze SB.

2 stycznia 2007 Komisja rozpoczęła prace w archiwum IPN. Rzecznik KEP deklaruje, że pierwszego dnia swojej pracy komisja nie mogła zajmować się sprawą zarzutów wobec abp. Stanisława Wielgusa. Stało się to możliwe, kiedy po spotkaniu z komisją w godzinach wieczornych tego samego dnia arcybiskup zwrócił się oficjalnie o zbadanie dokumentów.

Jacek Urban (ur. 12 sierpnia 1953 r. w Nisku) - doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalność: historia Kościoła, profesor nadzwyczajny Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Specjalista historii powszechnej XIX wieku oraz dziejów Kościoła Powszechnego, zwłaszcza w XIX. i XX. wieku. Znawca dziejów Krakowa i Katedry Wawelskiej.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

27 czerwca 2007 Kościelna Komisja Historyczna zakończyła swoje prace. Opublikowała, że wśród polskich biskupów, kilkunastu było zarejestrowanych, jako TW. Zdaniem Abp. Sławoja Leszka Głódzia nie ma podstaw do tego, by twierdzić, że któryś z obecnie żyjących biskupów współpracował z SB. Wyniki prac komisji zostaną przekazane przez Konferencję Episkopatu Polski do Stolicy Apostolskiej za pośrednictwem nuncjusza, a potem zostaną udostępnione dla opinii publicznej.

Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa działajacy w strukturach resortu spraw wewnętrznych, działający w PRL w latach 1956-1990, powołany m.in. do utrwalania władzy komunistycznej oraz zapewniania porządku publicznego wewnątrz kraju. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989 SB zatrudniała 24300 funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90000 tajnych współpracowników.

Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa działajacy w strukturach resortu spraw wewnętrznych, działający w PRL w latach 1956-1990, powołany m.in. do utrwalania władzy komunistycznej oraz zapewniania porządku publicznego wewnątrz kraju. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989 SB zatrudniała 24300 funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90000 tajnych współpracowników [1].

Linki zewnętrzne

Komunikat z 337. zebrania plenarnego KEP mówiący o powołaniu Komisji

Komunikat po pierwszym spotkaniu Kościelnej Komisji Historycznej 14 listopada 2006

Komunikat po spotkaniu Kościelnej Komisji Historycznej dot. zasady pracy Komisji 12 grudnia 2006

Komunikat podsumowujący wyniki badań Kościelnej Komisji Historycznej 27 czerwca 2007