Kościoły protestanckie - Polski Serwis Naukowy

Protestantyzm na świecie (wliczając anglikanizm)

Religia dominująca (ponad 50%)

Duża mniejszość religijna (ponad 10%)

Protestanci stanowią 40,1% wszystkich chrześcijan, licząc 1 mld 38 mln wiernych

Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Wojna chłopska (niem. Bauernkrieg) była największym w dziejach Niemiec wystąpieniem chłopskim, przeciw panom feudalnym. Trwała w latach 1524-1525 i zakończyła się całkowitą klęską powstańców.
Unitarianizm, obok luteranizmu, kalwinizmu i anglikanizmu, był jednym z głównych nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów "unus", czyli jeden i "unitas", czyli jedność.

W łonie protestantyzmu wyróżnić można kilka wiodących wyznań, z czego główne to: luteranizm, kalwinizm, reformowane skrzydło anglikanizmu, baptyzm, adwentyzm i pentekostalizm.

Na świecie żyje obecnie 1 miliard 38 milionów protestantów, co stanowi 40,1% wszystkich chrześcijan. Stawia to protestantyzm na drugim miejscu po katolicyzmie, pod względem liczby zrzeszonych w tym nurcie chrześcijan. Protestantyzm jest najdynamiczniej rozwijającą się gałęzią chrześcijaństwa. Każdego dnia przybywa 57 tysięcy protestantów, w tym 37 tysięcy charyzmatycznych i 20 tysięcy klasycznych.

Sola fide (łac.: jedynie wiarą) - doktryna chrześcijańska, według której grzeszny człowiek może przyjąć Boże przebaczenie jedynie przez wiarę w Jezusa Chrystusa.
Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Podstawowe założenia

Podstawowe założenia teologii protestanckiej zostały wyrażone w pięciu zasadach protestantyzmu, które obowiązują we wszystkich kościołach chrześcijańskich należących do tej gałęzi chrześcijaństwa. Są to:

sola scriptura – jedynie Pismo Święte stanowi autorytet w sprawach wiary i praktyki chrześcijańskiej,

solus Christus – jedynie Jezus Chrystus, jako prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek, jest pośrednikiem między obojgiem,

sola gratia et sola fide – jedynie łaska Boża jest podstawą usprawiedliwienia grzesznika poprzez wiarę i niezależnie od jego uczynków,

soli Deo gloria – jedynie Bóg jest godzien oddania Jemu czci przez stworzenie.

Etymologia terminu protestantyzm

Termin "protestantyzm" pochodzi od protestu złożonego przez luteranów 6 księstw i 14 miast w 1529 roku podczas sejmu Rzeszy w Spirze przeciw uchwale zabraniającej przechodzenia na luteranizm.

Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Prezbiterianizm - forma organizacji kościołów protestanckich. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi, czyli prezbiterzy. Główne kościoły prezbiteriańskie: Kościół Szkocki (w Szkocji kościół państwowy), Kościół Prezbiteriański w USA. Doktrynalnie najczęściej przyjmują kalwinizm. Za początek ruchu przyjmuje się ogłoszenie tzw. Księgi Dyscypliny w 1560 r. na powszechnym zgromadzeniu Kościoła Szkockiego. Ogłoszona w niej doktryna:

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Heterodoksja - (gr. ἕτερος i δόξα), nieprawowierność; uznawanie odmiennych poglądów, dogmatów, niezgodnych z obowiązującą w danej religii doktryną wiary.

Jan Kalwin, fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin (ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – teolog i humanista. Twórca doktryny religijnej kalwinizmu, przyjętej przez kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie i kongregacjonalne, opierającej się na predestynacji, symbolicznej obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej i surowych regułach życia. Nazywany niekiedy "teologiem par excellence"; "Arystotelesem Reformacji"; "Akwinitą Kościoła reformowanego"; "Likurgiem chrześcijańskiej demokracji"; "papieżem Genewy"; "najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki" czy też "drugim patriarchą reformacji". Był młodszy od Marcina Lutra o 25 lat.

Kalwinizm kontynentalny, także: Ewangelicyzm reformowany – jeden z historycznych nurtów i tradycji w łonie kalwinizmu, obok szkockiego prezbiterianizmu i kongregacjonalizmu. Wywodzi się z reformacji szwajcarskiej, której przewodził Huldrych Zwingli. Odwołuje się do dziedzictwa teologicznego Henryka Bullingera i Jana Kalwina.

Wspólnota Kościołów Chrystusowych w Rzeczypospolitej Polskiej (dawniej: Kościół Zborów Chrystusowych) – chrześcijański wolny kościół protestancki nurtu ewangelicznego, wywodzący się z tradycji Kościołów Chrystusowych (tzw. campbellitów), które głosiły powrót do nauki Biblii, zgodnie z przyjętą maksymą: Gdzie Biblia mówi – my mówimy. Gdzie Biblia milczy – my milczymy, oraz zasadą reformacji: sola scriptura. Kościół posiada 6 tysięcy wiernych. Zorganizowany jest według modelu kongregacjonalnego. Organ prasowy wspólnoty stanowi kwartalnik Słowo i Życie. Wspólnota Kościołów Chrystusowych jest członkiem–założycielem Aliansu Ewangelicznego w RP. Wpisana jest do rejestru Kościołów i związków wyznaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dziale A, pod nr 24. Siedziba władz Kościoła znajduje się w Warszawie. Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest pastor Andrzej Bajeński.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Bóg Ojciec, Pan Bóg (łac. Deus Pater) - jedna z Trzech Osób Boskich czczonych przez większość wyznań chrześcijańskich. Tożsamy hebrajskiemu JHWH (Księga Rodzaju), pierwotnie utożsamianym ze srogim ale i sprawiedliwym sędzią. Jest On Ojcem drugiej Osoby Trójcy - Słowa Bożego (Logos) wcielonego w człowieka Jezusa Chrystusa, według wiary chrześcijańskiej "z Ojca zrodzonego przed wszystkimi wiekami, zrodzonego, nie stworzonego". Od Ojca i Syna (wg prawosławia od Ojca przez Syna) pochodzi trzecia Osoba Trójcy - Duch Święty. Według interpretacji Trójcy Świętej przez część chrześcijaństwa, Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty to według teologii jedna substancja - Bóg, ale równocześnie trzy oddzielne Osoby (hipostazy). Poprzez stworzenie człowieka, a następnie wcielenie Jezusa Chrystusa i odkupienie ludzkości, Bóg Ojciec jest również określany przez chrześcijan jako Ojciec wszystkich ludzi.

Hieronim Savonarola (Girolamo Savonarola) (ur. 21 września 1452, zm. 23 maja 1498 we Florencji) – florencki reformator religijno-polityczny, dominikanin.