Kościoły unickie - Polski Serwis Naukowy

Kościół unicki (Unici) – chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, która przyłączyła się do Kościoła katolickiego na podstawie wzajemnej umowy wyznań i zachowując własny ryt liturgiczny, przyjmuje jednocześnie prymat papieża. Obok uznania prymatu papieża warunkiem koniecznym zawarcia unii jest istnienie sukcesji apostolskiej we wspólnocie aspirującej do katolicyzmu oraz apostolskiego symbolu wiary. Kościoły unickie zachowują częściową lub pełną (sui iuris) autonomię co do własnej organizacji – zależnie od ustaleń umowy.

Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква – Ukrajinśka Hreko-katołyćka Cerkwa) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Do unii katolickiej może przystąpić cała wspólnota wyznaniowa lub tylko jej część.

Praktyka zawierania unii ma długotrwałą tradycję i związana była ze schizmami oraz separatyzmem pierwszych patriarchatów. Nasiliła się jednak i przyjęła formę formalną po schizmie wschodniej w 1054.

Głównym zarzutem stawianym przeciwko praktyce unii jest prozelityzm.

Kościół katolicki obrządku etiopskiego (Kościół katolicki obrządku etiopskiego, Etiopsko-Erytrejski Kościół Katolicki, Etiopski Kościół Katolicki tradycji aleksandryjskiej, Kościół katolicki obrządku gyyz, Koptyjski Kościół Katolicki w Etiopii i Erytrei) – Kościół metropolitalny sui iuris, jeden z katolickich Kościołów wschodnich posługujący się obrządkiem aleksandryjskim w języku gyyz, działający na obszarze Etiopii i Erytrei. Niewielka wspólnota członków tego Kościoła mieszka w Trynidadzie i Tobago. Istnieje też parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Edmonton na terenie rzymskokatolickiej archidiecezji edmontońskiej, a duszpasterstwo obrządku gyyz działa m.in. na terenie archidiecezji westminsterskiej w Londynie oraz w Nowym Jorku. Obok języka liturgicznego gyyz w kazaniach i dokumentach roboczych używa się amharskiego, a także tigrinia - tego ostatniego w regionie Tigraj i w Erytrei.

Apostolski symbol wiary (łac. credo – wierzę), w skrócie Symbol Apostolski (potocznie: Skład apostolski, Wierzę w Boga) to jedno z najwcześniejszych i najprostszych sformułowań chrześcijańskiego wyznania wiary.

W Polsce unitami potocznie określa się wiernych obecnej Ukraińskiej Cerkwi greckokatolickiej (niegdyś Kościoła greckokatolickiego powstałego w Rzeczypospolitej po unii brzeskiej) oraz Kościoła Katolickiego obrządku bizantyjsko-słowiańskiego.

Nie należy utożsamiać wszystkich katolickich Kościołów wschodnich z Kościołami unickimi, ponieważ pojęcia te nie są wymienne. Istnieją bowiem Koscioły, które formalnie nigdy nie zerwały łączności ze Stolicą Apostolską, więc i formalna unia kościelna nie była potrzebna (np. maronici, których łączność z Rzymem potwierdzono w 1182, lub Kościół italo-grecki).

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Ponadto istnieją niekatolickie Kościoły unickie – Kościół ewangelicko-unijny.