Koala - Polski Serwis Naukowy

Koala (Phascolarctos cinereus) – gatunek torbacza z rodziny koalowatych, nadrzewne zwierzę roślinożerne, zamieszkujące wschodnią Australię. Koala schodzi na ziemię tylko po to, by przejść na kolejne drzewo. Żyje samotnie lub w niewielkich grupach złożonych z samca i kilku samic. Jest jedynym współcześnie żyjącym przedstawicielem rodzaju Phascolarctos.

Wiktoria (ang. Victoria, VIC) – jeden ze stanów Australii, położony w południowo-wschodniej części kontynentu australijskiego. Odznacza się największą w kraju gęstością zaludnienia.

Nowa Południowa Walia (ang. New South Wales, NSW) – najstarszy i najbardziej zaludniony stan Australii. Leży w południowo-wschodniej części kraju. Na północy graniczy ze stanem Queensland, od zachodu z Australią Południową, a od południa ze stanem Wiktoria. Ponadto sąsiaduje z Australijskim Terytorium Stołecznym, który jest enklawą wewnątrz Nowej Południowej Walii, oraz z Terytorium Jervis Bay, będącym półenklawą. Stolicą stanu i jego zdecydowanie największym miastem jest Sydney.

Etymologia nazwy

Słowo koala pochodzi od słowa gula z języka Dharuk. Samogłoska /u/ była pisana alfabetem łacińskim jako oo, została zamieniona na oa prawdopodobnie z powodu błędu. Słowo to według błędnego przekonania znaczy nie pije.

Koala jest popularnie nazywany "misiem koala", co błędnie sugeruje pokrewieństwo z niedźwiedziami.

Podstawowe dane

wymiary: 60–85 cm

masa ciała: 8–15 kg

okres godowy grudzień-marzec (na półkuli południowej jest wówczas lato)

ciąża: 25–35 dni

liczba młodych: 1 młode raz na 2 lata

dojrzałość płciowa: samce 3–4 lata, samice 2–3 lata

długość życia: 15–20 lat

Występowanie i środowisko

Koala występuje wzdłuż wybrzeża Queensland, Nowej Południowej Walii oraz Wiktorii. Większość swego życia spędza na najwyższych gałęziach drzew eukaliptusowych. Jest zwierzęciem aktywnym nocą.

Niedźwiedziowate (Ursidae) – rodzina dużych, głównie roślinożernych ssaków drapieżnych (Carnivora) szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej. W zapisie kopalnym znane są od miocenu. Wyewoluowały z psowatych.

Torbacze, workowce (Marsupialia) – lądowe , natomiast największe współcześnie żyjące przewyższają w pozycji wyprostowanej wzrost człowieka. Torbacze są znane w zapisie kopalnym z pokładów kredy.

Odżywianie

Koala żywiący się eukaliptusem

Układ trawienny koali umożliwia trawienie jedynie liści wybranych gatunków roślin. Koala preferuje eukaliptusy (Eucalyptus), ale uzupełnia też dietę liśćmi kilku gatunków z rodzajów Corymbia, Angophora, Lophostemon, banksja (Banksia), Leptospermum i Melaleuca. Dorosły osobnik zjada dziennie od 0,5 do 1 kg liści. Większość substancji mineralnych pobiera z soczystych liści. Wodę pije rzadko, dopiero gdy z powodu suszy zmniejsza się jej ilość w liściach, pije częściej.

Rozmnażanie

Koalątko

Samce wydają w okresie godowym głośne ryki, które służą samicy przy wyborze partnera do rozrodu. Za donośność dźwięku odpowiadają długie struny głosowe, które przyczepione są do krtani znajdującej się obok trzeciego i czwartego kręgu szyjnego.

Okres godowy: grudzień – marzec. Ciąża trwa od 25–35 dni. Młode rodzą się ślepe i nieowłosione, o wadze poniżej 1 g, dorasta następnie w torbie przez około 6 miesięcy. Podczas pierwszych 5 miesięcy karmi się mlekiem matki, w 6. miesiącu pobiera częściowo przetrawiony pokarm z jelita matki. Młode koala pozostają z matką (najczęściej uczepione jej grzbietu) do następnego okresu godowego. W tym samym czasie osiągają również dojrzałość płciową.

Ochrona

Od 1927 r. koala jest objęty całkowitą ochroną.

Zobacz też

fauna Australii

Przypisy

Phascolarctos cinereus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Phascolarctos cinereus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
Dixon, R.M.W.; Moore, Bruce; Ramson, W. S.; Thomas, Mandy (2006). Australian Aboriginal Words in English: Their Origin and Meaning (2nd ed. ed.). South Melbourne: Oxford University Press. ISBN 0-19-554073-5.
Phillips et al. The tree species preferences of koalas (Phascolarctos cinereus) inhabiting forest and woodland communities on Quaternary deposits in the Port Stephens area, New South Wales. „Wildlife Research”. 27, s. 1–10, 2000. CSIRO. doi:10.1071/WR98054 (ang.).
Hannah Devlin: Małe zwierzątko o wielkim głosie
Things to know about the Koala (ang.). www.koala-info.de. [dostęp 2009-05-27].
Australian Koala Foundation – Koalas (ang.). Australian Koala Foundation. [dostęp 2009-05-27].