Kodeks Athos Dionysius - Polski Serwis Naukowy

Codex Athous Dionysious (Gregory-Aland no. Ω albo 045), ε 61 (von Soden) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, paleograficznie datowany na IX wiek. Kodeks przechowywany jest na Górze Athos, w klasztorze św. Dionizego (10) 55. Zawiera marginalia.

Opis

Kodeks zawiera 259 pergaminowych kart (22 na 16 cm), z tekstem czterech Ewangelii. Tekst pisany jest w dwóch kolumnach na stronę, 19-22 linijek w kolumnie, 13-15 liter w linijce. Tekst ewangelii zawiera tylko jedną lukę w Łk 1,15-28. Pergamin jest gruby, a atrament brunatny. Litery są wielkie, pierwsze linijki pisane są czerwonym atramentem.

Codex Vaticanus, oznaczany symbolami S albo 028 (Gregory-Aland), ε 1027 (von Soden), jest greckim kodeksem majuskułowym Nowego Testamentu zawierającym tekst czterech Ewangelii. Kolofon kodeksu informuje, że kodeks powstał w 949 roku, a sporządzony został przez mnicha o imieniu Michał. Ten rękopis jest jednym z najstarszych posiadających datę greckich rękopisów Nowego Testamentu i zarazem jedynym odatowanym kodeksem majuskułowym.

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.

Przed każdą z Ewangelii zawiera listę κεφαλαια (spis treści), tekst Ewangelii dzielony jest według κεφαλαια (rozdziały) na lewym marginesie, w górnym marginesie ponad tekstem ewangelicznym znajdują się τιτλοι (tytuły) owych κεφαλαια. Tekst dzielony jest ponadto według Sekcji Ammoniusza (Marek 234), z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza. Na marginesach znajdują się także odniesienia do czytań liturgicznych, ilustracje, Synaksarion, Menologion, noty marginalne i numery στιχοι na końcu każdej Ewangelii. Zawiera akcenty i przydechy.

Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych (szytych, klejonych) na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo papieru. Forma ta, stosowana od końca I wieku n.e., jest obecnie najpopularniejszą formą książki, do innych zaliczmy: zwój, leporello, książkę mówioną, książkę elektroniczną.

Kurt Aland (ur. 28 marca 1915 w Berlin-Steglitz, zm. 13 kwietnia 1994 w Münster, Westfalia) – niemiecki teolog i profesor Badań Nowego Testamentu i Historii Kościoła. Przez wiele lat kierował Instytutem Badań Tekstu Nowego Testamentu (Institut für neutestamentliche Textforschung) i był głównym wydawcą Nestle-Aland Novum Testamentum Graece (greckiego Nowego Testamentu).

Teksty Mt 10,37b; 16,2b-3 (znaki czasu); Łk 22,43-44 (krwawy pot Jezusa) i J 7,53-8,11 oznakowane zostały obeliskiem jako teksty wątpliwe. Mt 21,20 został omyłkowo pominięty przez oryginalnego skrybę, lecz dodany został przezeń później na marginesie.

Tekst

Grecki tekst kodeksu przekazuje Tekst bizantyjski, z pewną liczbą aleksandryjskich naleciałości. Aland zaklasyfikował go do Kategorii V. Hermann von Soden zaliczył go do grupy K, który jego zdaniem jest najwcześniejszą formą tekstu bizantyjskiego i uznał go za trzeci dobry rękopis tekstu bizantyjskiego (po S i V).

Marginalia – notki, hasła lub tytuliki, składane pismem w mniejszym stopniu pisma niż tekst podstawowy, umieszczane poza formatem kolumny w wąskim łamie, zwykle na marginesie zewnętrznym stronicy. Składane są zazwyczaj w chorągiewkę ze względu na niewielką szerokość marginesu. Linia pisma pierwszego wiersza każdego z marginaliów powinna się zgadzać z linią pisma tekstu podstawowego. Odległość między kolumną a łamem marginaliów powinna wynosić minimum 6 pt.

Kodeks Moskiewski, łac. Codex Mosquensis II (Gregory-Aland no. V albo 031) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, paleograficznie datowany na IX wiek. Rękopis nie jest pełny.

W Jana 1,28 ma wariant βηθανια, tak jak aleksandryjskie rękopisy. W Jana 5,25 ma "Syn Człowieczy" zamiast "Syn Boży". Nazwa miasta Nazaret jest transkrybowana na dwa sposoby, albo jako Ναζαρεθ (jak w aleksandryjskich rękopisach) albo Ναζαρετ (jak w bizantyjskich), Mojżesz jako Μωυσης (aleksandryjska forma) albo Μωσης (bizantyjska).

Autonomiczna Republika Góry Athos, Athos, Święta Góra (nowogr. Άγιο Όρος, grec. staroż. Ἅγιον Ὄρος) – górzysty półwysep w Grecji, posiadający status okręgu autonomicznego, zamieszkiwanego wyłącznie przez mnichów prawosławnych.

Tekst aleksandryjski — jeden z podstawowych typów (rodzin typów) tekstu Nowego Testamentu, obecny m.in. wśród większości wczesnych papirusów. Spośród głównych typów tekstu Nowego Testamentu jest jedynym, który stosuje gramatykę grecką według dialektu "koine". Obecnie uważany jest przez krytyków tekstu za najlepszy tekst Nowego Testamentu.

Historia

Kodeks był badany przez Mary W. Winslow, która opisała i skolacjonowała tekst rękopisu. Artykuł został wydany przez Kirsopp Lake and Silva New.

Zobacz też

Portal:
Biblia

Lista kodeksów majuskułowych Nowego Testamentu

Przypisy

↑ K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 118. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman, The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration, Oxford University Press, 2005, p. 86.
↑ Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. Cz. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs’sche Buchhandlung, 1900, s. 95. [dostęp 2010-03-18]. (niem.)
Hermann von Soden, Die Schriften des Neuen Testaments, pp. 718-721, 765-774.

Bibliografia

Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. Cz. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs’sche Buchhandlung, 1900, s. 94–95. [dostęp 2010-03-18]. (niem.)

Kirsopp Lake and Silva New, Six Collations of New Testament Manuscripts Harvard Theological Studies, XVII, Cambridge, Massachusetts, 1932, pp. 3-25.

Russell Champlin, Family E and Its Allies in Matthew (Studies and Documents, XXIII; Salt Lake City, UT, 1967).

J. Greelings, Family E and Its Allies in Mark (Studies and Documents, XXXI; Salt Lake City, UT, 1968).

J. Greelings, Family E and Its Allies in Luke (Studies and Documents, XXXV; Salt Lake City, UT, 1968).

Frederik Wisse, Family E and the Profile Method, Biblica 51, (1970), pp. 67-75.