Kodeks Moskiewski II - Polski Serwis Naukowy

Kodeks Moskiewski, łac. Codex Mosquensis II (Gregory-Aland no. V albo 031) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, paleograficznie datowany na IX wiek. Rękopis nie jest pełny. Cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

Opis

Kodeks stanowiony jest przez 220 pergaminowych kart (15,7 na 11,5 cm), z tekstem czterech Ewangelii. Karty kodeksu ułożone zostały w formacie octavo (osiem kart w jednym foliale).

Tekst pisany jedną kolumną na stronę, 28 linijek w kolumnie, małą i delikatną uncjałą. Stosuje akcenty i punktację (rzadko).

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.

Christian Frederick Matthaei (ur. 4 marca 1744 w Mücheln, zm. 26 września [14 września st. st.] 1811 w Moskwie) − paleograf, filolog klasyczny, profesor najpierw w Wittenberdze następnie w Moskwie.

Tekst pisany jest uncjałą do J 7,39, gdzie nagle urywa się. W XIII wieku brakujący tekst uzupełniony został tekstem minuskułowym. Ponadto zawiera kilka luk w tekście (Mt 5,44-6,12; 9,18-10,1; 22,44-23,35; J 21,10-fin.). W roku 1783 nie miał tylko Mt 22,44-23,35; J 21,10-fin. Karty z tekstem Mt 5,44-6,12; 9,18-10,1 utracone zostały później.

Kurt Aland (ur. 28 marca 1915 w Berlin-Steglitz, zm. 13 kwietnia 1994 w Münster, Westfalia) – niemiecki teolog i profesor Badań Nowego Testamentu i Historii Kościoła. Przez wiele lat kierował Instytutem Badań Tekstu Nowego Testamentu (Institut für neutestamentliche Textforschung) i był głównym wydawcą Nestle-Aland Novum Testamentum Graece (greckiego Nowego Testamentu).

Kodeks Kampiański, łac. Codex Campianus (Gregory-Aland no. M albo 021) jest greckim kodeksem uncjalnym Nowego Testamentu, na pergaminie. Paleograficznie datowany jest na IX wiek.

Zawiera Epistula ad Carpianum, przed każdą z Ewangelii umieszczone zostały tablice κεφαλαια (spis treści), jakkolwiek sam tekst nie jest dzielony według κεφαλαια, a tylko według krótszych Sekcji Ammoniusza, z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza; zawiera też odniesienia do czytań liturgicznych na marginesie.

Ewangelia wg św. Jana [J, Jn lub Jan] – jedna z czterech Ewangelii Nowego Testamentu, której autorstwo przypisuje się Janowi Apostołowi lub Janowi prezbiterowi, tradycyjnie umieszczana jako czwarta. Jest to ewangelia chronologicznie najpóźniejsza ze wszystkich ewangelii nowotestamentowych. Jako jedyna z nich nie jest ewangelią synoptyczną.

Sekcje Ammoniusza – podział tekstu czterech Ewangelii na około 1165 perykop umieszczanych na marginesie wielu rękopisów greckich i łacińskich. Dla Ewangelii Mateusza jest to zazwyczaj 355 perykop, 233 lub 236 dla Ewangelii Marka, 342 dla Ewangelii Łukasza i 232 dla Ewangelii Jana. Liczby te jednak nieznacznie się różnią w poszczególnych rękopisach. W greckich rękopisach numery Sekcji Ammoniusza oddawane były przy pomocy liter alfabetu greckiego, a pod nimi podawano zwykle numery odpowiadających im Kanonów Euzebiusza. We współczesnych krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu numery sekcji podawane są cyframi arabskimi, odniesienia do kanonów Euzebiusza – cyframi rzymskimi.

Tekst

Grecki tekst kodeksu przekazuje Tekst bizantyjski, z pewną liczbą aleksandryjskich naleciałości. Aland zaklasyfikował go do Kategoria V. Reprezentuje podrodzinę E, przypomina Kodeks Kampiański.

Skryba ominął tekst Mt 16,2b–3 (znaki czasu).

Historia

Pierwotnie kodeks był przechowywany w klasztorze Watopedi na górze Athos. W 1655 roku wraz z wieloma innymi rękopisami został posłany do Moskwy, gdzie znajduje się po dziś dzień. Tekst rękopisu został skolacjonowany przez Matthaei w 1779 roku. Tischendorf posłużył się dziełem Matthaei w swoim wydaniu Novum Testamentum.

Autonomiczna Republika Góry Athos, Athos, Święta Góra (nowogr. Άγιο Όρος, grec. staroż. Ἅγιον Ὄρος) – górzysty półwysep w Grecji, posiadający status okręgu autonomicznego, zamieszkiwanego wyłącznie przez mnichów prawosławnych.

Tekst aleksandryjski — jeden z podstawowych typów (rodzin typów) tekstu Nowego Testamentu, obecny m.in. wśród większości wczesnych papirusów. Spośród głównych typów tekstu Nowego Testamentu jest jedynym, który stosuje gramatykę grecką według dialektu "koine". Obecnie uważany jest przez krytyków tekstu za najlepszy tekst Nowego Testamentu.

Minuskułowy tekst Ewangelii Jana w przeszłości był klasyfikowany jako osobny rękopis, Griesbach umieścił go na pozycji 87 swojej listy, Scholz na 250.

Wettstein dał siglum V. Gregory w 1908 roku dał mu siglum 031.

Przechowywany jest w Государственный Исторический музей (V. 9).

Zobacz też

Portal:
Biblia

Lista kodeksów majuskułowych Nowego Testamentu

Przypisy

↑ Kurt Aland i Barbara Aland, The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism, trans. Erroll F. Rhodes, William B. Eerdmans Publishing Company, Grand Rapids, Michigan, 1995, p. 113.
↑ C. R. Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs, 1900, s. 76.
Bruce M. Metzger, The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration, 1968 etc, Oxford University Press.
UBS3, p. 61.

Bibliografia

C. F. Matthaei, Novum Testamentum Graece et Latine, Riga, 1782-1788, IX, pp. 265 ff. (jako V)