Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Polski Serwis Naukowy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy – akt normatywny będący podstawowym źródłem polskiego prawa rodzinnego, w sposób kompleksowy regulujący stosunki rodzinne, uchwalony przez Sejm w dniu 25 lutego 1964 r., wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1965 r.

Geneza

Kodeks rodzinny i opiekuńczy został uchwalony w celu rozbudowania i uzupełnienia regulacji prawa rodzinnego w porównaniu z kodeksem rodzinnym z 1950 r. wobec wielu luk i rozrastającego się orzecznictwa sądowego. Jego uchwalenie stanowiło też ostatni etap unifikacji polskiego prawa rodzinnego w okresie powojennym.

Małżeństwo — związek między osobami będący instytucją społeczną i zazwyczaj wiążący osoby emocjonalnie, ekonomicznie i prawnie. Małżeństwo stanowi najczęściej podstawę rodziny.

Małżonkowie – osoby, które zawarły związek małżeński: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). We wszystkich krajach małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (małżonkowie monogamiczni). W krajach, w których zalegalizowano małżeństwa homoseksualne, małżonkami mogą być dwie osoby tej samej płci (mąż z mężem, żona z żoną). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne, wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami albo rzadziej jedna żona z wieloma mężami.

Równocześnie uchwalono ustawę - przepisy wprowadzające kodeks rodzinny i opiekuńczy, która określiła datę wejścia w życie kodeksu, uchylała przepisy obowiązujące poprzednio w tej materii oraz zawierała szereg przepisów intertemporalnych.

Systematyka kodeksu

TYTUŁ I: MAŁŻEŃSTWO

Dział I: Zawarcie małżeństwa

Dział II: Prawa i obowiązki małżonków

Dział III: Małżeńskie ustroje majątkowe

Rozdział I: Ustawowy ustrój majątkowy

Rozdział II: Umowne ustroje majątkowe

Oddział 1: Przepisy ogólne

Oddział 2: Wspólność majątkowa

Oddział 3: Rozdzielność majątkowa

Rozdział III: Przymusowy ustrój majątkowy

Dział IV: Ustanie małżeństwa

Dział V: Separacja

TYTUŁ II: POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO (do 13 czerwca 2009 POKREWIEŃSTWO)

Dział I: Przepisy ogólne

Dział Ia: Rodzice i dzieci

Rozdział I: Pochodzenie dziecka

Oddział I: Macierzyństwo

Oddział II: Ojcostwo

Rozdział II: Stosunki między rodzicami a dziećmi

Oddział 1: Przepisy ogólne

Oddział 2: Władza rodzicielska

Dział II: Przysposobienie

Dział III: Obowiązek alimentacyjny

TYTUŁ III: OPIEKA I KURATELA

Dział I: Opieka nad małoletnim

Rozdział I: Ustanowienie opieki

Rozdział II: Sprawowanie opieki

Rozdział III: Nadzór nad sprawowaniem opieki

Rozdział IV: Zwolnienie opiekuna i ustanie opieki

Dział II: Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie

Dział III: Kuratela

Nowelizacje

Od czasu uchwalenia kodeks rodzinny i opiekuńczy był kilkukrotnie nowelizowany, głównie w okresie III Rzeczypospolitej. Najważniejsze zmiany dotyczyły:

Kara cielesna - jest to rodzaj kary, która ma na celu zadanie bólu osobie karanej. W tym przypadku cierpienie fizyczne łączy się często z cierpieniem psychicznym.

Źródła prawa – pojęcie wieloznaczne odnoszące się do tworzenia i stosowania prawa. Należy do podstawowych pojęć nauk prawnych a występuje zarówno w języku prawnym jak prawniczym.

przepisów o przysposobieniu,

wyboru nazwisk noszonych przez małżonków,

unormowania w kodeksie konkordatowej formy zawarcia małżeństwa,

unormowania w kodeksie instytucji separacji,

reformy małżeńskich ustrojów majątkowych,

wprowadzenia zakazu stosowania kar cielesnych przez rodziców i opiekunów prawnych.

Zobacz też

kodeks

Linki zewnętrzne

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59)

Przypisy

Zmieniono z dniem 13 czerwca 2009 r. - art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1431)
Dodano z dniem 13 czerwca 2009 r. - art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1431)
Zmiana numeracji z I na Ia z dniem 13 czerwca 2009 r. - art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1431)
↑ Zmiana systematyki z dniem 13 czerwca 2009 r. - art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1431)
Dodano z dniem 1 sierpnia 2010 r. - art. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 125, poz. 842)

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu to osoby, od których ktoś bezpośrednio pochodzi – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci (rodzeństwa). Sam rodzic to współcześnie tak ojciec jak matka, ale w języku staropolskim był to tylko ojciec. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem – ojcostwo (obydwa te określenia to rodzicielstwo). Potocznie ojciec to także tata (tato), a matka – mama.

Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.