Kolanko - Polski Serwis Naukowy

Kolanko – zgrubienie pędu (źdźbła) roślin z rodziny wiechlinowatych (traw). Występuje w podstawie międzywęźla, tuż nad węzłem i z niego właśnie wyrasta liść, a dokładniej nasadowa jego część, czyli pochwa liściowa.

Tkanka (łac. textum) – zespół komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach, podobnym pochodzeniu, budowie, przemianie materii i przystosowanych do wykonywania określonej funkcji na rzecz całego organizmu. Tkanki są elementami składowymi narządów i ich układów. Dział biologii zajmujący się tkankami to histologia.

Turgor – stan jędrności żywej komórki lub tkanki spowodowany wysyceniem wodą, umożliwiający utrzymanie kształtu i określonej pozycji przez roślinę lub narząd, nie posiadający dobrze wykształconej podtrzymującej tkanki mechanicznej.

Kolanko tworzone jest przez komórki miękiszowe cechujące się dużym turgorem oraz żywą tkankę mechaniczną – kolenchymę. Pełni funkcję ochronną dla merystemu interkalarnego i strefy wzrostu elongacyjnego – najbardziej delikatnych miejsc źdźbła. Poza tym kolanko umożliwia pokładającym się źdźbłom dźwignięcie się i wzrost ku górze. W razie potrzeby, komórki znajdujące się w kolanku od strony podłoża wydłużają się i wyginają łodygę ku górze.

Wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), według starszego nazewnictwa trawy (Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

Pochwa liściowa (ang. leaf sheath, łac. vagina) – rozszerzona i przekształcona w specyficzny sposób nasadowa część liścia obejmująca łodygę. Dość często występuje u roślin, np. u wiechlinowatych, selerowatych i in. U wiechlinowatych pochwa liściowa otaczająca łodygę na długim odcinku spełnia funkcję wzmacniającą i usztywniającą źdźbło. Pochwa liściowa umożliwia też trawom podniesienie się po wylegnięciu spowodowanym silnym wiatrem lub opadami – w takim wypadku pochwa zaczyna intensywnie rosnąć od dolnej strony i rośnie tak długo aż górna część źdźbła zostanie ustawiona w pozycji pionowej. U niektórych gatunków roślin silnie rozrośnięta pochwa liściowa przejmuje, albo wspomaga funkcje asymilacyjne liścia. Tak jest np. u barszczu zwyczajnego, czy goryszu. U cebuli zwyczajnej pochwy liściowe tworzą cebulę.

Bibliografia

Marian Falkowski (red.): Trawy polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982. ISBN 83-09-00593-8.