Kolej linowo-terenowa Diana w Karlowych Warach

Wagony na stacji Jeleni Skok

Wagon kolei Diana na trasie

Wagon kolei Diana na trasie

Wagon na stacji Hotel Pupp

Torowisko widziane ze stacji Jeleni Skok

Kolej linowo-terenowa Diana łącząca ul. Mariańską (Mariánská) ze Wzgórzem Przyjaźni (Výšina přátelství) jest najmłodszą spośród trzech ukończonych karlowarskich kolei linowo-terenowych. Powstała w latach 1911–1912. W dobie powstania była najdłuższą koleją linową w Austro-Węgrzech.

Napęd elektryczny – zespół połączonych ze sobą i oddziałujących na siebie wzajemnie elementów przetwarzających energię elektromechaniczną w procesie technologicznym.
Siemens AG to międzynarodowy koncern z branży energetycznej, elektrotechnicznej i telekomunikacyjnej z siedzibą w Erlangen w Niemczech. Główna siedziba koncernu znajduje się w Monachium, istnieje także oddział w Berlinie. Siemens AG jest notowany na Frankfurckiej Giełdzie Papierów Wartościowych oraz na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od 12 marca 2001.

Historia

O budowie kolei linowej na Wzgórze Przyjaźni (Výšina přátelství) zadecydowano w roku 1911. Zalesione wzniesienie przecinała sieć turystycznych ścieżek, którymi spacerowali kuracjusze, problemem była jednak ich dostępność z położonego w dolinie centrum miasta, gdzie znajdowała się większość obiektów uzdrowiskowych. Kolej została wybudowana w latach 1911–1912 według projektu szwajcarskiego inżyniera H. H. Petera, wykonawcą robót była wiedeńska spółka budowlana Leo Arnoldi, a producentem trakcji i taboru – firma Österreichische Siemens Schuckert Werke. Eksploatację rozpoczęto 5 sierpnia 1912 r., w kilka tygodni po kolei Słowacka - Imperial. Wieżę widokową Diana i restaurację na szczycie Wzgórza Przyjaźni ukończono dopiero dwa lata później, 27 kwietnia 1914 r., wcześniej na wzgórzu nie istniały żadne budynki. Kolej Diana kursowała sezonowo, od kwietnia do października, w 15-minutowych odstępach czasu. W przeciwieństwie do obu kolei do hotelu Imperial, które zbudowała i którymi zarządzała prywatna firma, Diana należała do miasta Karlowe Wary.

Tatra - marka samochodów produkcji czechosłowackiej. Założona w 1850 roku w mieście Kopřivnice, a od 1897 jako trzecia w Europie (pierwsza w Europie Środkowej) firma produkująca samochody. Pod marką Tatra po wojnie produkowane były przede wszystkim samochody ciężarowe o dużej ładowności. Jednak historycznie pierwszym polem działania firmy, była produkcja luksusowych samochodów osobowych, wyróżniających się silnikiem umieszczonym z tyłu.
Kolej linowo-terenowa – środek transportu szynowego, stosowany zazwyczaj do pokonywania spadków terenu. Wagon porusza się po torze za pomocą liny napędowej, zaś ta przesuwa się na kółkach podporowych między szynami. Istnieją dwa zasadnicze rodzaje tych kolei:

W 1954 r. kolej przejęło Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Miasta Karlowe Wary (Dopravní podnik města Karlových Var), mimo to nigdy się nie stała częścią systemu komunikacji miejskiej (w przeciwieństwie do kolei Imperial). Od 1960 r. Diana kursowała całorocznie. Od października 1963 do września 1965 r. trwał remont, działalność kolei była na ten czas zawieszona. Dodano nowe wozy, wyremontowano tory i dolną stację. W latach 1972–1974 wymieniono urządzenia elektryczne. Od 1 stycznia 1976 r. koleją Diana, podobnie jak całym karlowarskim transportem publicznym zarządzało przedsiębiorstwo państwowe ČSAD Pilzno – Zakład Komunikacyjny Karlowe Wary (ČSAD Plzeň – dopravní závod Karlovy Vary).

Wieża widokowa Diana (cz. Rozhledna Diana) – wieża widokowa zlokalizowana na terenie miasta Karlowe Wary w Czechach na szczycie Výšina přátelství (556 m n.p.m.).
Podziemna kolej linowo-terenowa Imperial łącząca pl. Teatralny (Divadelní náměstí) z ul. Libuszyna (Libušina) niedaleko hotelu Imperial jest najstarszą z trzech karlowarskich koleji linowo-terenowych wybudowanych na początku XX wieku. Od 1959 r. jest najbardziej stromą spośród wszystkich czeskich funikularów. Kolej Imperial jest unikalna również za sprawą swoich rozwiązań technicznych, biegnie bowiem w całości w podziemnym tunelu (dzięki temu jest czasem nazywana karlowarskim metrem).

Ze względu na zły stan techniczny funkcjonowanie kolei Diana zostało w 1980 r. zawieszone, a jej dalszy los był niepewny. W 1984 r. rozpoczęto remont generalny, który przeprowadziła polska firma Budimex. Dodano nowe wozy z polskich zakładów Konstal, identyczne jak wcześniej w kolei Imperial – jedyną różnicą był drzwi po obu stronach i napis DIANA na czele. Doszło też do remontu górnej stacji. Wznowienie kursów po remoncie miało miejsce 20 grudnia 1988 r.

Rozstaw szyn, inaczej, rozstaw toru, prześwit toru - odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyny. W Polsce, mierzona 14 mm poniżej górnej powierzchni szyn, wynosi na liniach normalnotorowych 1435 mm. Czym innym jest odległość między osiami główek szyn (wynosi 1500 mm).
Język czeski (cs. čeština lub český jazyk) – język z grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, śląskim, polskim, kaszubskim oraz dwoma językami łużyckimi.

W latach 1992–1993 przewoźnikiem był nowo powstały Zakład Komunikacyjny MHD Karlowe Wary ČSAD-u Pilzno (ČSAD Plzeň – dopravní závod MHD Karlovy Vary, MHD to czeski skrót od Miejski Transport Zbiorowy – Městská hromadná doprava), przekształcony w 1993 r. samodzielne miejskie przedsiębiorstwo ČSAD MHD Karlowe Wary, przemianowane w 2001 r. na Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Karlowe Wary (Dopravní podnik Karlovy Vary).

Koleje linowo-terenowe w Karlowych Warach powstały w dwóch pierwszych dekadach XX wieku. Z czterech budowanych koleji trzy zostały ukończone, z czego dwie dotąd funkcjonują. Wszystkie od początku miały napęd elektryczny, rozstaw szyn 1000 mm i były jednotorowe z jedną mijanką.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)