Komar widliszek - Polski Serwis Naukowy

Komar widliszek, widliszek plamistoskrzydły (Anopheles maculipennis) – występujący w krajach klimatu tropikalnego i subtropikalnego, także w klimacie umiarkowanym, gatunek owada z rodziny komarowatych (Culicidae), rzędu muchówek. Obok komara brzęczącego najbardziej rozpowszechniony komar na terenie Polski.

Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawna nazwa febra z łac. febris = gorączka, także paludyzm) – ostra lub przewlekła tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z czterech gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium rotium

Pierwotniaki, protisty zwierzęce (Protozoa) – drobne (według tradycyjnych definicji – jednokomórkowe) organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie (do XX w.) do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział). Według jednej z propozycji taksonomicznych, pierwotniaki są wydzielane jako odrębne królestwo Protozoa, obejmując również wielokomórkowe śluzowce, nie obejmując z kolei licznych grup jednokomórkowców zaliczanych do roślin, grzybów lub chromistów.

Budowa

Komar widliszek ma 6-8 mm długości, jest szarobrunatnej barwy, pokryty łuskami, a na skrzydłach występują ciemne plamki. Ma możliwość przenoszenia malarii, jednak w Polsce ze względu na chłodny klimat pierwotniaki wywołujące tę chorobę nie przechodzą pełnego cyklu rozwojowego.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Poczwarka, stadium spoczynkowe (łac. pupa, l.mn. pupae) – stadium rozwojowe owadów o przeobrażeniu zupełnym, poprzedzające postać dorosłą – imago.

Na głowie para dużych oczu, owłosione czułki, głaszczki wielkością zbliżone do kłujki (co odróżnia go np. od komara Culex). Poza tym solidne szczęki używane do przekłuwania skóry ofiar.

Aparat ten jest o wiele lepiej rozwinięty u samicy, gdyż samiec prowadzi spokojny, niepasożytniczy żywot, pożywiając się nektarem roślinnym.

Rozmnażanie

Samica po zapłodnieniu wyszukuje żywiciela (człowiek, bydło i konie), po nakłuciu skóry pobiera krew. Kilka dni później składa na wodzie w zbiornikach czystej wody ok. 150-340 jaj, ułożonych na powierzchni wody w charakterystyczne rozetkowe wzory. Z jaj wylęgają się larwy, które po kilku linieniach zamieniają się w poczwarkę. Poczwarka jest ruchliwa, ale nie pobiera pokarmu. Po 3-4 dniach powstaje z niej dorosły owad.

Czułki (łac. antennae, l.poj. antenna) – nitkowate lub palczaste narządy zmysłowe różnej budowy i pochodzenia, osadzone zwykle na głowie lub płacie głowowym wielu grup bezkręgowych organizmów zwierzęcych. Są bogato unerwione i ruchome. Czasami pełnią dodatkowe funkcje. U stawonogów nazywane są antenami. U owadów są to parzyste przysadki osadzone poza czołem, na policzku w okolicy oka lub po stronie brzusznej.

Klimat (z gr. klíma - strefa) – ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim. Ustalany jest na podstawie wieloletnich obserwacji różnorodnych składników, najczęściej pomiarów temperatury, opadów atmosferycznych i wiatru. Standardowy okres to około trzydzieści lat.

Rozwój jaj komara widliszka występuje w temperaturze powyżej 10° C. Latem rozwój pokolenia trwa 3-4 tygodnie, trwa dłużej w chłodniejszych porach roku. W Polsce powstają 3 lub 4 pokolenia komara widliszka rocznie.

Przezimowują zapłodnione samice komarów widliszków, u których rozwój jaj zostaje zahamowany. W czasie zimy nie pobierają pokarmu.

Bardzo często z komarem widliszkiem mylony jest koziułkowiec.

Komarowate, komary (Culicidae) – występująca na całym świecie rodzina owadów (nadrodzina Culicoidea) z rzędu muchówek. Znanych jest ponad 40 rodzajów i ok. 3,5 tys. gatunków komarów. Dawniej do komarowatych zaliczano także jako podrodziny: Chaoborinae (obecnie rodzina Chaoboridae) i Dixinae (obecnie rodzina Dixidae).

Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) – rząd owadów. Charakteryzuje się jedną parą skrzydeł. Druga para skrzydeł uległa uwstecznieniu i występuje w postaci przezmianek (halteres). Skrzydła są cienkie, błoniaste oraz przezroczyste.