Kometa Hyakutake - Polski Serwis Naukowy

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kometa Hyakutake

Kometa Hyakutake lub C/1996 B2 - kometa długookresowa, którą można było obserwować gołym okiem w 1996 roku.

Odkrycie i obserwacje komety

Kometa została odkryta 30 stycznia 1996 r. przez Yujia Hyakutake. Znajdowała się ona wtedy w odległości 2 j.a. od Słońca i miała jasność widomą 11. Później okazało się, że można ją było zidentyfikować na wcześniejszych zdjęciach już 1 stycznia 1996 r.

Jednostka astronomiczna (skrót j.a., po angielsku AU, astronomical unit) jest to jednostka odległości używana w astronomii, równa 149 597 870 691 ± 30 m. Dystans ten odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca.

Atom (z gr. ἄτομος atomos: "niepodzielny") – najmniejszy składnik materii, któremu można przypisać właściwości chemiczne. Atomistyczną teorię budowy materii sformułował w roku 1808 John Dalton.

1 maja 1996 roku kometa przeszła przez peryhelium.

Orbita komety

Kometa Hyakutake porusza się po orbicie w kształcie bardzo wydłużonej elipsy o mimośrodzie 0,99990. Peryhelium znajduje się w odległości 0,23023 j.a. od Słońca, aphelium zaś aż ok. 4590 j.a. od niego. Na jeden obieg wokół naszej Dziennej Gwiazdy potrzebuje ok. 110 tys. lat, nachylenie jej orbity do ekliptyki wynosi 124,9˚.

Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali. Zawartość w górnych warstwach Ziemi wynosi 0,0019%. Stabilnymi izotopami azotu są 14N i 15N. Azot w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości). Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotany oraz wielu ważnych związków organicznych (kwasy nukleinowe, białka i wiele innych). Azot w fazie stałej występuje w sześciu odmianach alotropowych nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).

Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą Ziemi został wystrzelony przez Związek Radziecki w 1957 Sputnik 1.

W dniu 25 marca 1996 zbliżyła się na najmniejszą odległość od Ziemi – 0,10174 j.a.

Właściwości fizyczne

Mimo małego jądra (średnica od 2 do 4 km) kometa wykazywała bardzo dużą aktywność. Ze względu na tę aktywność zasłużyła też na miano Wielkiej Komety 1996 roku. Nie była jednak aż tak spektakularnym wydarzeniem, jak Kometa Hale’a-Boppa z 1997. Liczne obserwacje dokonane za pomocą teleskopów naziemnych, jak i instrumentów w przestrzeni kosmicznej pozwoliły wyznaczyć czas rotacji jej jądra na 6,23 h.

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z bloku s układu okresowego. Jest to najprostszy możliwy pierwiastek o liczbie atomowej 1, składający się z jednego protonu i jednego elektronu.

Jon – atom lub grupa atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, która ma niedomiar lub nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Obojętne elektrycznie atomy i cząsteczki związków chemicznych posiadają równą liczbę elektronów i protonów, jony zaś są elektrycznie naładowane dodatnio lub ujemnie.

W składzie chemicznym Komety Hyakutake wykryto obecność etanu i metanu. Analizy zawartości związków chemicznych w komie dały podstawy do przypuszczeń, że jądro komety ukształtowało się w chmurze międzygwiazdowej w temperaturze ok. 20 K. Ilość deuteru w lodzie wodnym komety była zdecydowanie większa niż notuje się w wodach ziemskich oceanów. Stąd przypuszczenie, iż nie można upatrywać w kometach, które uderzały w naszą planetę, jedynego źródła pochodzenia wody na Ziemi.

Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola 2H na jeden mol 1H, 0,0003799 mola 17O na jeden mol 16O i 0,0020052 mola 18O na jeden mol 16O[1].

Godzina (h) to jednostka miary czasu, dwudziesta czwarta część doby, dwunasta część dnia lub nocy astronomicznej. Jedna godzina to 4 kwadranse, 60 minut lub 3600 sekund. Godzina nie jest jednostką układu SI, ale jest przez ten układ uznawana.

Po raz pierwszy kometa została także poddana obserwacjom w promieniach rentgenowskich - za pośrednictwem satelity ROSAT. Okazało się, że Kometa Hyakutake emituje to promieniowanie, które jest wynikiem zderzania się jonów azotu i tlenu obecnych w wietrze słonecznym z neutralnymi atomami wodoru w komie komety.

Jądro kometarne – lodowo-skalna bryła znajdująca się we wnętrzu głowy komety (tzw. komy podczas trwającego zjawiska aktywności kometarnej. Rozmiary jąder komet znacząco się różnią, najczęściej mieszczą się jednak w przedziale od kilku do kilkuset kilometrów.

Planeta – według definicji Międzynarodowej Unii Astronomicznej, to obiekt astronomiczny okrążający gwiazdę lub pozostałości gwiezdne, nieprzeprowadzający reakcji termojądrowej w swoim wnętrzu, wystarczająco duży, aby uzyskać prawie okrągły kształt oraz osiągnąć dominację w przestrzeni wokół swojej orbity. W odróżnieniu od gwiazd, świecących światłem własnym, planety świecą światłem odbitym[1].

Przypisy

↑ JPL Small-Body Database Browser: C/1996 B2 (Hyakutake) (ang.). NASA, 2006-12-14. [dostęp 2010-11-15].
JPL Small-Body Database Browser: C/1996 B2 (Hyakutake) Close-Approach Data (ang.). NASA, 2006-12-14. [dostęp 2010-11-15].

Linki zewnętrzne

Obraz Komety Hyakutake w promieniach rentgenowskich

JPL Small-Body Database Browser: C/1996 B2 (Hyakutake) baza danych o małych ciałach Układu Słonecznego NASA (ang.)

JPL Comet Hyakutake home page (ang.)

JPL DASTCOM Cometary Orbital Elements (ang.)

JPL Orbital Diagram for Comet Hyakutake (ang.)

Cometography.com: Comet Hyakutake (ang.)

Diagram of Comet Hyakutake's orbit (ang.)

Observing information (ang.)

Information about the Ulysses/tail encounter (ang.)

Zobacz też

lista komet okresowych

lista komet nieokresowych

Elipsa (z gr. ἔλλειψις elleipsis – „brak, opuszczenie”) – w geometrii ograniczony przypadek krzywej stożkowej, czyli krzywej będącej częścią wspólną powierzchni stożkowej oraz przecinającej ją płaszczyzny. Jest to również miejsce geometryczne wszystkich tych punktów płaszczyzny, dla których suma odległości od dwóch ustalonych punktów jest stałą.

Aphelium lub afelium – (zlatynizowany wyraz pochodzenia greckiego, od gr. apo: od i helios: słońce.) Oznacza punkt na orbicie ciała niebieskiego krążącego wokół Słońca, znajdujący się w miejscu największego oddalenia tego ciała od Słońca. Aphelium posiadają orbity okołosłoneczne takich ciał, jak: asteroida, planeta, czy kometa.