Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych

Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (w latach 1934-1948: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości, w latach 1948-2003: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych) – organ opiniodawczy w sprawach ustalania, dokonywania zmian i znoszenia urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych, działający przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej (aktualnie przy ministrze administracji i cyfryzacji).

Wojciech Kętrzyński, Adalbert von Winkler (ur. 11 lipca 1838 w Giżycku (niem. Lötzen), zm. 15 stycznia 1918 we Lwowie) - historyk, wieloletni dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie.
Giżycko (niem. Lötzen, pol. (dawniej) Łuczany, Lec, prus. Lēcai) – miasto i gmina miejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim położone na Mazurach. Do 1975 roku miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego, a po zmianach w podziale administracyjnym miasto przyłączono do województwa suwalskiego.

Obsługę administracyjną prac Komisji zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw administracji publicznej, a koszty jej działalności są pokrywane z budżetu państwa w części, której dysponentem jest ten minister.

Prace Komisji

1934-1939 ustalenie urzędowych nazw miast, zebranie wykazów nazw miejscowości województwa wileńskiego i kieleckiego

1948-1960 ustalenie polskich nazw miejscowości (ok. 32 000 nazw) i obiektów fizjograficznych (ok. 3000 nazw) dla obszaru Ziem Odzyskanych

1960-1975 zebranie, opracowanie oraz publikacja serii zeszytów zawierających nazewnictwo w układzie powiatowym. Prace te zostały przerwane z uwagi na likwidację powiatów w 1975 r. po opracowaniu 197 zeszytów obejmujących ok. połowy powierzchni Polski.

1978-1980 współpraca przy opracowywaniu urzędowego wykazu nazw miejscowości (Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce wydany w trzech tomach w latach 1980-82 przez Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Główny Urząd Statystyczny)

1990 współpraca przy opracowaniu gazetera Polski (Nazwy geograficzne Rzeczypospolitej Polskiej, Główny Geodeta Kraju, Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa 1991)

1989-1996 opracowanie materiału nazewniczego do drugiego wydania Wykazu urzędowych nazw miejscowości w Polsce, który ostatecznie się nie ukazał

2003-2005 opracowanie materiału nazewniczego dotyczącego nazw wodnych (Nazewnictwo geograficzne Polski, tom 1. Hydronimy, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2006)

od 2006 opiniowanie wniosków dot. ustalenia nazw w językach mniejszości mniejszości narodowych etnicznych i posługujących się językiem regionalnym. Dotychczas zatwierdzono nazwy w językach niemieckim, kaszubskim, litewskim i łemkowskim.

Zmiany w nazwach geograficznych

Nazwy ustalone przez Komisję publikowane są jako rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i są jedynymi poprawnymi nazwami tych obiektów. W przypadku sprzeczności z normami językowymi (publikowanymi przez Radę Języka Polskiego) ustalenia dokonane przez Komisję są ważniejsze (w kwietniu 2005 roku Rada zmieniła zasady ortograficzne pisowni dwuczłonowych nazw miejscowości, na te zgodne z ustaleniami Komisji, np. Jastrzębie-Zdrój, a nie Jastrzębie Zdrój).

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – urząd administracji rządowej, obsługujący Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecnie właściwego do spraw jednego działu administracji rządowej - kultura i dziedzictwo narodowe. Ministerstwo utworzone zostało w dniu 26 października 1999 roku, z mocą od dnia 10 listopada 1999 roku. W okresie od dnia 23 października 2001 roku do dnia 31 października 2005 roku funkcjonowało pod nazwą Ministerstwo Kultury.
Jan Dzierżoń (niem. pisownia Johann Dzierzon), ur. 16 stycznia 1811 w Łowkowicach, zm. 26 października 1906 tamże) - śląski ksiądz, pszczelarz i uczony. Nazywany jest "ojcem współczesnego pszczelarstwa".

Ostatnie zatwierdzone przez Komisję zmiany w nazwach zostały opublikowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23.12.2010 (Dz.U. nr 257 poz. 1741) i weszły w życie z dniem 01.01.2011. Rozporządzenie to wprowadza jedną nową nazwę lasu, dwie nowe nazwy wzgórz, 35 nowych nazw miejscowości, zmienia 47 nazw i 44 określenia rodzajów miejscowości oraz znosi 107 nazw miejscowości.
Wcześniejsze zmiany zatwierdzone rozporządzeniami Ministra SWiA:

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) - komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.
Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji – urząd administracji rządowej, obsługujący Ministra Administracji i Cyfryzacji, właściwego do spraw 4 działów administracji rządowej – administracja, informatyzacja, łączność i wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne. Ministerstwo zostało utworzone w dniu 21 listopada 2011 roku, z mocą obowiązującą od dnia 18 listopada 2011 roku.

z dniem 1 stycznia 2010 wprowadzono 36 nowych nazw miejscowości, zmieniono 58 nazw i 51 określeń rodzajów miejscowości oraz zniesiono 220 nazw miejscowości (Dz.U. nr 220 poz. 1730)

z dniem 1 stycznia 2009 wprowadzono jedną nową nazwę przełęczy, jedną nową nazwę wzgórza, 34 nowe nazwy miejscowości, zmieniono 220 nazw i 97 określeń rodzajów miejscowości oraz zniesiono 64 nazwy miejscowości (Dz.U. nr 234 poz. 1586)

z dniem 1 stycznia 2008 wprowadzono jedną nową nazwę wzgórza, 56 nowych nazw miejscowości lub ich części, zmieniono 306 nazw i 162 określeń rodzajów miejscowości oraz zlikwidowano 83 nazwy miejscowości lub ich części na terenie 159 gmin, 115 powiatów w 16 województwach (Dz.U. nr 245 poz. 1811)

z dniem 1 stycznia 2007 wprowadzono jedną nową nazwę góry,171 nowych nazw miejscowości lub ich części, zmieniono 417 nazw i 251 określeń rodzajów miejscowości oraz zlikwidowano 47 nazw miejscowości lub ich części na terenie 205 gmin, 147 powiatów w 16 województwach

z dniem 1 stycznia 2006 wprowadzono 181 nazw miejscowości oraz jedną nazwę wzgórza i dwie nazwy sztucznych zbiorników wodnych, zlikwidowano 27 nazw miejscowości, zmieniono 478 nazw i 270 określeń rodzajów miejscowości na terenie 226 gmin, 138 powiatów w 16 województwach.

z dniem 1 stycznia 2005 wprowadzono 2 nazwy miejscowości oraz jedną nazwę wzgórza, zmieniono 74 nazwy i 18 określeń rodzajów miejscowości.

Mikołaj Rudnicki (ur. 6 grudnia 1881 w Sokołowie Podlaskim - zm. 28 czerwca 1978 w Puszczykowie koło Poznania), polski językoznawca. Studia odbył w Krakowie, od 1911 docent językoznawstwa indoeuropejskiego.
Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce — zgodnie z ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym na terenach zamieszkanych przez mniejszości narodowe, etniczne lub posługujące się językiem regionalnym, istnieje możliwość wprowadzenia nazewnictwa geograficznego w językach mniejszości.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)