Komisja Praw Człowieka ONZ - Polski Serwis Naukowy

Komisja Praw Człowieka ONZ (ang. United Nations Commission on Human Rights) – organ pomocniczy Organizacji Narodów Zjednoczonych, powołany w 1946 roku. Obecnie już nie funkcjonuje – od 2006 roku jej miejsce zajęła Rada Praw Człowieka ONZ. Komisja Praw Człowieka była podstawowym forum ONZ zajmującym się ochroną i promowaniem praw człowieka.

Gwatemala (República de Guatemala) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Oceanem Atlantyckim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km), Belize (266 km) – łączna długość granic wynosi 1687 km, ponadto 400 km wybrzeża morskiego.

Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (ang. United Nations High Commissioner for Refugees) jest organem ONZ upoważnionym do przewodzenia i koordynacji międzynarodowych działań mających na celu ochronę uchodźców i rozwiązywania ich problemów na całym świecie. Do głównych działań urzędu należy zapewnienie praw uchodźców oraz pomoc w zapewnieniu azylu lub repatriacji. Siedziba urzędu znajduje się w Genewie, w Szwajcarii. Wysoki Komisarz jest nominowany przez sekretarza generalnego ONZ i wybierany w głosowaniu przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Obecnie funkcję Wysokiego Komisarza pełni António Guterres.

Była organem pomocniczym Rady Gospodarczej i Społecznej, a w swej działalności była wspierana przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka.

Powstanie

Komisja została powołana 10 grudnia 1946 na pierwszym posiedzeniu Rady Gospodarczej i Społecznej. Działała na podstawie art. 68 Karty NZ jako komisja funkcjonalna Rady (została powołana jako jedna z dwóch pierwszych, obok Komisji Praw Kobiet).

Struktura

Komisja składała sie z państw członkowskich działających poprzez swych przedstawicieli. Nie było stałych przedstawicieli państw w Komisji. Liczba państw tworzących Komisję powiększała się wraz z liczbą członków ONZ i w ostatnim okresie przed utworzeniem Rady Praw Człowieka wynosiła 53. Stosowano zasadę sprawiedliwego podziału geograficznego. W 2005 skład Komisji był następujący:

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 27 730 000 (5 września 2008), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

15 państw afrykańskich:

Burkina Faso, Egipt, Erytrea, Etiopia, Gabon, Gwinea, Kenia, Kongo, Mauretania, Nigeria, Republika Południowej Afryki, Sudan, Suazi, Togo, Zimbabwe

12 państw azjatyckich:

Arabia Saudyjska, Bhutan, Chiny, Indie, Indonezja, Japonia, Katar, Republika Korei, Malezja, Nepal, Pakistan, Sri Lanka

5 państw wschodnioeuropejskich:

Armenia, Rosja, Rumunia, Ukraina, Węgry

11 państw latynoamerykańskich:

Argentyna, Brazylia, Dominikana, Ekwador, Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Kuba, Meksyk, Paragwaj, Peru

10 państw zachodnioeuropejskich i innych:

Australia, Finlandia, Francja, Holandia, Irlandia, Kanada, Niemcy, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy

Komisja spotykała się na dorocznej sesji w Genewie w marcu i kwietniu.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych - (często używany skrót MPPOiP) Powstał w wyniku konferencji ONZ w Nowym Jorku w 1966 roku obok Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych. Zakładał podstawowe prawa i wolności człowieka oraz zobowiązania Państwa wobec obywateli. Posiadał wiążący charakter prawny w przeciwieństwie do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 1948 roku. Dokument został otwarty do ratyfikacji przez państwa, które zobowiązywały się przestrzegać jego postanowień na własnym terytorium. Składa się z pięciu części. Czwarta część Paktu powoływała do życia Komitet Praw Człowieka, który stoi na straży przestrzegania postanowień Paktu. Szczegóły działalności Komitetu określał wydany tego samego roku Pierwszy Protokół Fakultatywny do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. W piątej zawarto formalno-prawne postanowienia końcowe. W 1989 roku, w Nowym Jorku sporządzony został Drugi Protokół Fakultatywny do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, postulujący zniesienie kary śmierci.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Podkomisja

Głównym ciałem pomocniczym Komisji była Podkomisja Ochrony i Promocji Praw Człowieka powołana w 1947. Składała się z 26 ekspertów i takiej samej liczby zastępców. W odróżnieniu od Komisji, wybór członków Podkomisji był personalny, choć przestrzegano zasady sprawiedliwego podziału geograficznego. Podkomisja funkcjonuje obecnie w ramach Rady Praw Człowieka.

Kostaryka (Costa Rica, Republika Kostaryki - República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Środkowej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą - 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.

Prawa człowieka to koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

Działalność

Komisja opracowała teksty Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w 1948 oraz Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka w 1966.

Głównymi zadaniami Komisji zbierającej się raz do roku na sesjach zwyczajnych (marzec-kwiecień) w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Genewie były: formułowanie zobowiązań międzynarodowych w dziedzinie praw człowieka, kontrola ich przestrzegania przez państwa, reagowanie na łamanie praw człowieka w różnych krajach oraz udzielanie pomocy doradczej i technicznej w zakresie tworzenia infrastruktury prawno-instytucjonalnej dla ochrony praw człowieka w państwach, które zgłaszają zapotrzebowanie na tego rodzaju pomoc. Co roku, podczas sesji Komisja przyjmowała ok. 90 rezolucji dotyczących m.in. sytuacji praw człowieka w poszczególnych państwach, kwestii tematycznych (np. zwalczania kary śmierci, bezkarności, praw dzieci, praw kobiet, praw ekonomicznych, społecznych i kulturalnych) oraz pomocy technicznej dla państw.

Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka to zbiorcza nazwa dla dwóch umów międzynarodowych uchwalonych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 16 grudnia 1966 roku:

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Komisja a Komitet Praw Człowieka

Komisji nie należy mylić z Komitetem Praw Człowieka powołanym na podstawie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.

Zobacz też

Rada Praw Człowieka ONZ

Komitet Praw Człowieka ONZ

Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka (UNHCHR)

Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR)