Komitat Borsod-Abaúj-Zemplén - Polski Serwis Naukowy

Borsod-Abaúj-Zemplén – komitat na północnym wschodzie Węgier, na granicy ze Słowacją. Powstał z połączenia części dawnych komitatów Borsod, Gömör és Kishont, Abaúj-Torna i Zemplén, pozostałych przy Węgrzech po traktacie w Trianon. Zalicza się do unijnego regionu statystycznego "Północne Węgry" (Észak-Magyarország).

Bodrogköz (słow. Medzibodrožie) - niewielka kraina geograficzna na pograniczu wschodniej Słowacji i wschodnich Węgier, część Wielkiej Niziny Węgierskiej. Równina na wysokości 95-128 m n.p.m., ograniczona dolinami rzek Bodrog i Latorica na północy oraz doliną Cisy na południu. Dawniej Bodrogköz stanowił wielką wspólną terasę zalewową tych rzek, pełną bagien, starorzeczy i rozlewisk. Obecnie, po wielkich pracach melioracyjnych na Nizinie Wschodniosłowackiej i po regulacji Cisy, teren został osuszony. Zajmują go głównie pola uprawne i sady, urządzone na żyznych glebach aluwialnych. Nad brzegami rzek i starorzeczy zachowały się reliktowe lasy wierzbowe. Po południowej stronie Cisy leży podobna, mniejsza kraina zwana Rétköz.

Słowacy (Slováci) – naród słowiański, zamieszkujący głównie Słowację – stanowią 86% jej mieszkańców (4,5 mln); mniejszości słowackie zamieszkują także Czechy , Węgry i Polskę (Orawa i Spisz- około 1700 osób). Mówią językiem słowackim. Większość Słowaków jest katolikami, mniejszość stanowią protestanci i grekokatolicy.

Komitat obejmuje wschodnią część Średniogórza Północnowęgierskiego (Góry Bukowe, wzgórza Cserehát i Góry Zemplińskie) oraz północną część doliny Cisy (równiny Bodrogköz i Borsod). Główne rzeki komitatu to - poza Cisą - Bodrog, Hornád i Sajó.

Klimat w komitacie jest najbardziej kontynentalny na całych Węgrzech. Sporą część komitatu pokrywają lasy. W rolnictwie najważniejsza jest produkcja wina w tokajskim regionie winiarskim na glebach pochodzenia wulkanicznego. W okolicy Miszkolca działa wiele zakładów przemysłowych, w tym przemysłu ciężkiego. Wydobywa się tu węgiel brunatny (największe złoża w kraju) i rudę żelaza.

Góry Zemplińskie (węg. Zempléni hegyseg, także Góry Tokajskie - Tokaji hegyseg) - pasmo górskie na Węgrzech w Karpatach Zachodnich, na północ od Wielkiej Niziny Węgierskiej. Południowa część Gór Tokajsko-Slańskich.

Cisa (węg. Tisza, ukr. Тиса – Tysa, słow. i rum. Tisa, serb. Тиса – Tisa, niem. Theiß) – rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju. Długość wynosi 966 km (201 km na Ukrainie, 597 km na Węgrzech, 168 km w Serbii; przed regulacją – 1419 km), powierzchnia zlewni – 157 218 km², średni przepływ u ujścia – 776 m³/s.

Na północy, przy granicy słowackiej, mieszkają nieliczni Słowacy.

Podział administracyjny

Komitat dzieli się na 15 powiatów:

Miasta komitatu

Miasta komitatu wg liczby mieszkańców (dane na podstawie spisu z 2001):

Gminy wiejskie komitatu

Gminy wiejskie komitatu (alfabetycznie)

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Hornád (węg. Hernád) - rzeka w środkowej Słowacji i w północno-wschodnich Węgrzech, w dorzeczu Dunaju. Długość - 286 km (193 km w Słowacji, 93 km na Węgrzech), powierzchnia zlewni - 4 403 km² (3 303 km² w Słowacji, 1100 km² na Węgrzech), średni przepływ - 30,9 m³/s. Maksymalny przepływ zanotowany - 689 m³/s.