Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich

Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich - zrzeszenie duchownych i katolików świeckich, działające w Polsce w latach 1950-1953 przy Polskim Komitecie Obrońców Pokoju. Ruch nastawiony był na współpracę z władzami komunistycznymi. Duchownych należących do komitetu uznaje się za przedstawicieli ruchu "księży patriotów".

Stowarzyszenie PAX – świecka organizacja katolicka utworzona oficjalnie w 1947 przez Bolesława Piaseckiego i innych działaczy przedwojennego Obozu Narodowo-Radykalnego Falanga. Początkowo zrzeszała katolików gotowych do współpracy z siłami komunistycznymi, po 1956 przybrała bardziej kompromisowe stanowisko (m. in. współpraca z byłymi żołnierzami AK), od 1979 część działaczy wspierała "Solidarność". Obecnie działa pod nazwą Katolickie Stowarzyszenie Civitas Christiana.

Ks. Kazimierz Kłósak (ur. 1 stycznia 1911 w Żółkwi, zm. 1 czerwca 1982 w Krakowie) – polski filozof, neoscholastyk, przedstawiciel tomizmu lowańskiego, profesor Akademii Teologii Katolickiej.

Instytucja powstała 4 listopada 1950 r. z inicjatywy szefa PAX-u, Bolesława Piaseckiego. Stanowiła ona element strategii władz komunistycznych, dążących do stworzenia podziałów w łonie polskiego Kościoła katolickiego poprzez utworzenie w jego obrębie przyjaznego sobie stronnictwa, skupionego wokół Piaseckiego. Komitet był organizacją mniej radykalną od Komisji Księży utworzonej przy ZBoWiD-zie. Początkowo dążył do osiągnięcia przynajmniej częściowego porozumienia z niektórymi biskupami, jednakże przedstawiciele komitetu, zwłaszcza Eugeniusz Dąbrowski, uczestniczyli w atakach słownych na hierarchię kościelną, również na prymasa Stefana Wyszyńskiego. Utworzenie komitetu przez PAX zostało później napiętnowane przez Episkopat w memoriale "Non possumus".

Aleksy Klawek (ur. 11 maja 1890 w Rogoźnie, zm. 22 listopada 1969 w Katowicach), biblista polski, duchowny katolicki, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Andrzej Micewski (ur. 3 listopada 1926 w Warszawie, zm. 29 listopada 2004) – polski historyk, działacz katolicki i publicysta, poseł na Sejm II kadencji.

Przewodniczącym komitetu był ks. prof. Jan Czuj (wówczas dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Warszawskiego), wiceprzewodniczącym biblista ks. prof. Eugeniusz Dąbrowski, sekretarzem Andrzej Micewski, a przedstawicielem PAX-u Ryszard Reiff. Komitet tworzył oddziałowe komisje na szczeblu województwa. Posiadał spore wpływy wśród profesury wydziałów teologicznych UW i UJ oraz na KUL. Łącznie zrzeszał ok. 200-300 samych księży w całej Polsce. Wśród nich m.in.: Mieczysław Żywczyński, Józef Keller (później porzucił kapłaństwo), Stefan Biskupski, Piotr Chojnacki, Aleksy Klawek, Kazimierz Kłósak i Józef Pastuszka.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W październiku 1953 r. za zgodą władz państwowych PAX połączył Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich z komisjami księży przy kołach ZBoWiD-u, tworząc Komisję Duchownych i Świeckich Działaczy przy Ogólnopolskim Komitecie Frontu Narodowego.

Linki zewnętrzne

Andrzej Grajewski "Kompleks Judasza. Kościół zdradzony" (fragment)

Księża patrioci – określenie duchownych wspierających ustrój komunistyczny w Polsce. Określenie "księża patrioci" wywodzi się od oficjalnej dewizy ruchu, która brzmiała: "niezłomna wierność Polsce Ludowej". Ruch księży patriotów działał szczególnie aktywnie w okresie stalinizmu.

Non possumus to czasownik pierwszej osoby liczby mnogiej od łac. possum, posse, potui ("móc") z zaprzeczeniem non ("nie"). Znaczy dokładnie "nie możemy".