Komitet Miejski - Polski Serwis Naukowy

Komitet Miejski – tajna polska organizacja spiskowa, przygotowująca wybuch powstania styczniowego, grupująca działaczy stronnictwa czerwonych. Założony w odpowiedzi na wprowadzenie przez Rosję stanu wojennego na obszarze Królestwa Polskiego 14 października 1861.

Pierwsze zebranie Komitetu odbyło się już 17 października w warszawskim domu Apolla Korzeniowskiego. W jego skład weszli też m. in. : Leon Głowacki (brat Bolesława Prusa), Ignacy Chmieleński i Witold Marczewski. Sieć konspiracji budował Jan Frankowski, a od lutego 1862 Jarosław Dąbrowski.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Komitet Miejski stworzył szkielet polskiej organizacji wojskowej. Przeprowadził ukryty werbunek, dzieląc zaprzysiężonych na tysiące, setki i dziesiątki, stawiając na ich czele odpowiednio tysięczników, setników i dziesiętników. Sprzysiężenie wydawało własny podziemny organ prasowy - Pobudkę, której redaktorem naczelnym był Franciszek Godlewski. Na wiosnę 1862 przekształcił się w Komitet Centralny Narodowy.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Apollo Nałęcz Korzeniowski herbu Nałęcz (ur. 21 lutego 1820 we wsi Honoratka koło Jampola – zm. 23 maja 1869 w Krakowie) – polski pisarz, poeta i autor dramatów, ojciec Józefa Konrada Korzeniowskiego (Josepha Conrada).