Komitet Porozumiewawczy Organizacji Niepodległościowych

Komitet Porozumiewawczy Organizacji Niepodległościowych (albo Komitet Porozumienia Organizacji Niepodległościowych) – utworzona 21 kwietnia 1940 roku platforma współpracy części organizacji konspiracyjnych, które nie podporządkowały się Związkowi Walki Zbrojnej.

KPON został utworzony w czasie, kiedy nastąpił kryzys w działalności Centralnego Komitetu Organizacji Niepodległościowych i miał zastąpić tę organizację w roli krajowego centrum konspiracji niezależnej od ZWZ. Uchwała inaugurująca powstanie KPON przewidywała, że Wydział Wykonawczy KPON będzie krajową władzą dyspozycyjną odpowiedzialną bezpośrednio przed rządem generała Sikorskiego. W skład Wydziału Wykonawczego mieli wejść członkowie Biura Politycznego CKON oraz przedstawiciele organizacji, które zgłosiły akces do KPON.

Przegląd Historyczny - polskie czasopismo historyczne. Jest wydawane od 1905. W 1906 lub 1907 jest wydawane przez Towarzystwo Miłośników Historii w Warszawie oraz Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Pierwszym redaktorem naczelnym był Jan Kochanowski, a aktualnie jest nim Włodzimierz Lengauer.

Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.

Uchwałę o utworzeniu KPON podpisały następujące organizacje:

grupa Henryka Boruckiego (ps. "Czarny") (wywodząca się z Komendy Obrońców Polski (KOP))

Gwardia Ludowa (wywodząca się z KOP)

Obrońcy Polski (wywodzący się z KOP)

Obrońcy Polski "Pomorze" (wywodzący się z KOP)

Związek Czynu Zbrojnego

Organizacja Wojskowa inż. Witolda Orzechowskiego

Gwardia Obrony Narodowej

Działalność Komitetu była krótkotrwała. Część organizacji wycofała się ze współpracy, część dążyła do jej zacieśnienia, podejmując negocjacje w sprawie utworzenia jednolitej struktury. Przyjęła ona ostatecznie nazwę Konfederacji Narodu.

Miecz i Pług, MiP (właściwie: Ruch "Miecz i Pług") - konspiracyjna organizacja polityczno-wojskowa, utworzona w 1939 w Warszawie przez działaczy chrześcijańsko-narodowych m.in ks. Leona Poeplau (ps. Wolan) i A. Białobrzeskiego. Władysław Byszek, który od początku był w MiP, na przełomie 1939 i 1940 r. wszedł w skład jego kierownictwa. MiP zmienił nazwę na Zjednoczone Organizacje Ruchu „Miecz i Pług” i wyłonił pion wojskowy pod nazwą Armia Podziemna; najsilniejsze ogniwa działały w Warszawie i okolicy, na Podlasiu, Pomorzu, w Krakowskiem (łącznie w organizacji było kilka tys. osób).

Polska Organizacja Zbrojna "ZNAK", Grupa "Znak" – polska organizacja konspiracyjna, będąca polityczno-ideową nadbudową Tajnej Armii Polskiej. Działała w 1940 roku.

Bibliografia:

Przy opracowywaniu hasła korzystano z:

Kazimierz Krajewski, Uderzeniowe Bataliony Kadrowe 1942-1944, Warszawa 1993.

Kazimierz Malinowski, Tajna Armia Polska. Znak. Konfederacja Zbrojna. Zarys genezy, organizacji i działalności, Warszawa 1986.

Inne pozycje dotyczące tematu:

Jan Rzepecki, Kierownictwo polityczne polskiego podziemia wojskowego w latach 1939-1941, [w:] "Przegląd Historyczny" 1974, nr 1.

Tadeusz Tarnogrodzki, Ryszard Tryc, Polskie organizacje konspiracyjne w kraju 1939-1945. Krótki informator encyklopedyczny, [w:] "Wojskowy Przegląd Historyczny" 1966, nr 4.