Kommodus (Lucius Aurelius Commodus, Marcus Aurelius Commodus Antoninus) (ur. 31 sierpnia 161 roku – zm. 31 grudnia 192 roku) – cesarz rzymski.

Syn Marka Aureliusza i Faustyny (miał brata bliźniaka - Aureliusza Antonina, który zmarł w wieku 4 lat). Mąż Bruttii Crispiny.

Życiorys

Od 176 współrządził ze swoim ojcem. Cesarz rzymski od 180 roku. Brał udział w wyprawie przeciwko Markomanom, z którymi zawarł pokój zaraz po śmierci ojca.

Jego rządy były okrutną tyranią; Kommodus doprowadził do skazania wielu senatorów. Kazał się uważać za nowe wcielenie Herkulesa. Urządzał krwawe igrzyska, podczas których nawet sam występował jako gladiator. Zamordowany w wyniku spisku zorganizowanego przez prefekta pretorianów Emiliusza Letusa i pokojowca Eklektusa, w którym brała udział jego kochanka Marcja (inne źródła mówią, że zginął w wypadku).

Kommodus przywrócił granicę cesarstwa w Brytanii na wale Hadriana, rezygnując z południowej części Kaledonii przyłączonej przez Antonina Piusa.

Po śmierci, na wniosek Cyncjusza Sewera, został uznany przez Senat cesarzem przeklętym na podstawie uchwały damnatio memoriae. Niedługo potem rehabilitowany przez cesarza Septymiusza Sewera, który nakazał go deifikować. Uczynił to nie z powodów merytorycznych (nikt nie mógł stwierdzić, że Kommodus został skrzywdzony uchwałą), ale z kalkulacji politycznej: nowy cesarz postanowił, że będzie adoptowanym synem Marka Aureliusza (ojca Kommodusa), byłby więc bratem człowieka wyklętego.

Wywód przodków

Kommodus jako postać filmowa

Postać Kommodusa pojawiła się w filmie Gladiator Ridleya Scotta, w którym zagrał ją Joaquin Phoenix. Jednak niektóre fakty są w nim niezgodne z prawdą historyczną, np. w filmie to Kommodus zabija swojego ojca, by przejąć władzę.

Innym hollywoodzkim obrazem przedstawiającym okres panowania Kommodusa nieco bardziej zgodnie z faktami historycznymi był film Upadek Cesarstwa Rzymskiego z roku 1964. Rolę Kommodusa zagrał w nim Christopher Plummer, zaś jego siostry Lucilli – Sophia Loren.

Zobacz też

Przypisy