|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Czechy i Polska tworzą wspólny system monitorowania zanieczyszczeń i jakości powietrza na polsko-czeskim pograniczu. System uruchomiony zostanie już na początku 2011 roku. Przedstawiciele uczestniczących w projekcie instytucji poinformowali w środę w Ostrawie, ... Globalny system badania, monitorowania i prognozowania aktywności burzowej powstaje na Uniwersytecie Jagiellońskim. System będzie na bieżąco śledził wyładowania elektryczne powstające podczas burz na całym świecie. Już za pół roku będą go... System Inteligentnego Monitoringu opracowali naukowcy z Katedry Systemów i Sieci Radiokomunikacyjnych Politechniki Gdańskiej, pod kierownictwem prof. Ryszarda Katulskiego. Za zastosowanie go do monitoringu ładunków kontenerowych i bezpieczeństwa pu... Jednym z największych problemów, z jakim zmagają się rośliny jest mączniak zbożowy, choroba wywoływana przez różne gatunki grzybów, którą nietrudno zauważyć. Naukowcy z Niemiec zbadali oddziaływanie mączniaka zbożowego na jęczmień. Mączniak nie tylko ... System Inteligentnego oświetlenia ulicznego LED (SILED) – to wynik współpracy inżynierów firmy SILED Sp. z o.o. i naukowców z Centrum Doskonałości WiComm na Politechnice Gdańskiej. Ten pionierski pomysł otrzymał wyróżnienie I stopnia ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
KomosowateCzy wiesz że...? Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej na skutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów[1]. Na gorących pustyniach ekstremalne temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,8 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie. Czasem termin pustynia stosowany jest również do obszarów pozbawionych zwartej roślinności z innych powodów niż przewaga parowania nad opadami, np. do pustyń lodowych. Funkcjonują również określenia odległe znaczeniowo od podstawowego terminu, takie jak pustynia porostowa. Goździkowate (Caryophyllaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Liczy ok. 2200 gatunków występujących na wszystkich kontynentach, przede wszystkim jednak w krajach o klimacie umiarkowanym. Brak przedstawicieli w części równikowej Afryki i Ameryki Północnej oraz w zachodniej Australii. W Polsce występuje ok. 100 gatunków. Burak (Beta L.) – rodzaj roślin, należący w różnych systemach klasyfikacyjnych do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Gatunkiem typowym jest Beta vulgaris L.. Komosowate (Chenopodiaceae Vent.) – takson w randze rodziny wyróżniany w dawniejszych systemach (np. system Cronquista z 1981, system Reveala z 1993), obecnie raczej jako grupa o niepewnym monofiletyzmie, włączana do szarłatowatych (Amaranthaceae). Należą tu rośliny zielne klasyfikowane do ok. 1,5 tys. gatunków. Goździkowce, śródłożne (Caryophyllales) – rząd w większości roślin zielnych należący do dwuliściennych właściwych. Stanowi najprawdopodobniej klad siostrzany dla astrowych. W różnych ujęciach obejmuje różne rodziny, przy czym w świetle danych gromadzonych przez Angiosperm Phylogeny Website zaliczanych są tu 33 rodziny z ponad 11 tysiącami gatunków.
System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988). MorfologiaLiście Ulistnienie skrętoległe. Kwiaty Wiatropylne, zredukowane, drobne i niepozorne, zielonkawe lub białawe. Zebrane w kwiatostany. Kwiaty i owoce zrastają się po kilka razem tworząc tzw. kłębki. Owoce Orzeszki lub torebki.EkologiaPrzedstawiciele tej rodziny rosną zazwyczaj w miejscach obfitujących w substancje odżywcze, suchych i przeważnie zasolonych (halofity). Występują najczęściej w regionach pustynnych. Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.
Ulistnienie, filotaksja - sposób, w jaki liście rozmieszczone są na łodydze roślin, z uwzględnieniem ich pozycji względem siebie. W przypadku, gdy z węzła wyrasta jeden liść mówi się o skrętoległym ustawieniu liści, wówczas linia łącząca ich nasady obiega łodygę spiralnie. Odmianą tego ulistnienia jest ulistnienie naprzemianległe. Jeżeli z węzła wyrasta kilka liści ulistnienie określa się jako okółkowe, które w przypadku 2 liści w węźle nazywa się naprzeciwległym lub nakrzyżległym. Przy naprzeciwległym ułożeniu liści wszystkie pary liści na łodydze znajdują się w jednej płaszczyźnie. Przy ułożeniu nakrzyżległym - oś pary liści ustawiona jest pod kątem 90 stopni w stosunku do pary leżącej poniżej. SystematykaPozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG II z 2009)Grupa włączana do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae), która przedstawiana jest jako grupa siostrzana dla Achatocarpaceae i goździkowatych Caryophyllaceae, z którymi znajduje się w politomii. Tworzy wraz nimi i z szeregiem innych rodzin rząd goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych. Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Goździkowe (Caryophyllidae Takht. Sist.Filog.Cvetk.Rast.:144 1967) - podklasa przede wszystkim roślin zielnych, rzadziej krzewów lub małych drzew należąca do klasy Rosopsida. Liczy ok. 12 tys. gatunków. Charakterystyczną ich cechą jest specjalizacja w kierunku opanowania siedlisk suchych (roślinność pustyń i półpustyń - sukulenty). Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina komosowate (Chenopodiaceae Vent.). Łoboda (Atriplex L.) – rodzaj roślin należący w różnych systemach klasyfikacyjnych do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Gatunkiem typowym jest Atriplex hortensis L..
Przedstawiciele flory Polski
Szarłatowate (Amaranthaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych włączana w systemach klasyfikacyjnych do rzędu goździkowców. W niektórych nowszych podziałach systematycznych, np. w systemie APG II, rodzina szarłatowatych obejmuje rodzaje wyłączane dawniej w odrębną rodzinę komosowatych. W takim ujęciu rodzina liczy 174 rodzaje obejmujące ponad 2 tysiące gatunków. Spośród przedstawicieli rodziny w jej wąskim ujęciu w Polsce występują dziko lub jako częściej uprawiane rodzaje: szarłat (Amaranthus), celozja (Celosia), wiecznik (Gomphrena). Podrodzina Chenopodioideae Saksauł (Haloxylon Bunge) - nazwa sucholubnych roślin krzaczastych lub drzewiastych należących do rodzaju Haloxylon z rodziny komosowatych (czasem klasyfikowanych do Amaranthaceae). Gatunki należace do tego rodzaju zasiedlają pustynie i półpustynie głównie Azji.
Kłębek – owocostan powstały w wyniku zrośnięcia się owoców typu torebki za pośrednictwem okwiatu i szypułki, taki twór jest charakterystyczny dla buraków i stanowi ich materiał siewny. Kłębki posiadają kształt kulistokanciaty, zabarwienie szarobrunatne (w pełni dojrzałe) lub zielonkawobrunatne (nie w pełni dojrzałe). Znajdujące się w torebce nasionko jest spłaszczone, o zabarwieniu ciemnobrunatnym, błyszczące. Plemię: Atripliceae Plemię: Beteae Anemogamia, wiatropylność – zapylenie kwiatów przez wiatr. Taki rodzaj zapylenia występuje u wielu drzew, np. u leszczyny, topoli, sosny, a także u traw, oraz niektórych innych roślin. U traw pręciki na długich nitkach pręcikowych wystają na zewnątrz kłosa. U wielu roślin wiatropylnych, w tym u większości drzew, kwiaty rozwijają się wcześniej niż liście (proanthia), co zwiększa szanse na zapylenie.
Soliród (Salicornia L.) – rodzaj roślin z rodziny komosowatych (Chenopodiaceae Vent.) Gatunkiem typowym jest Salicornia europaea L.. W Polsce występuje tylko 1 gatunek. Plemię: Camphorosmeae Plemię: Chenopodieae Plemię: Corispermeae Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami. Plemię: Sclerolaeneae Podrodzina: Polycnemoideae Sodówka (Suaeda Forssk. ex J.F. Gmel.) – rodzaj roślin z rodziny komosowatych (Chenopodiaceae). Gatunkiem typowym jest Suaeda veda Forssk. ex J.F. Gmel.
Achatocarpaceae – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Obejmuje dwa rodzaje. Achatocarpus liczący 5–10 gatunków (w zależności od ujęcia), występuje w Ameryce Środkowej i tropikalnej części Ameryki Południowej. Monotypowy rodzaj Phaulothamnus rośnie w południowej części Ameryki Północnej. Podrodzina: Salicornioideae Plemię: Halopeplideae Plemię: Salicornieae
Komosa (Chenopodium L.) – rodzaj roślin, należący do rodziny komosowatych. W Polsce występuje ok. 30 gatunków, w tym zarówno gatunki rodzime, jak i gatunki zawleczone i efemerofity.
Chrząstkowiec (Polycnemum L.) – rodzaj roślin zielnych należący do rodziny komosowatych (Chenopodiaceae Vent.). Gatunkiem typowym jest Polycnemum arvense L.. Plemię: Salsoleae Plemię: Salsoleae Kwiat - organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.
Solanka (Salsola L.) – rodzaj roślin w różnych systemach klasyfikacyjnych włączany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Gatunkiem typowym jest Salsola soda L.. Przypisy
Linki zewnętrzneAkronimem APG II oznaczana jest druga wersja systemu APG klasyfikującego rośliny okrytonasienne ściśle w oparciu o kryterium filogenetyczne. System ten opublikowany został przez taksonomów skupionych w Angiosperm Phylogeny Group w roku 2003 jako zrewidowana wersja systemu APG I.
System Reveala - nowoczesny system klasyfikacji . W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.
Czy wiesz że...? beta Politomia – w filogenetyce termin określający sytuację, w której z jednego węzła na kladogramie wychodzą co najmniej trzy linie ewolucyjne, stanowiące grupy siostrzane. Węzeł z którego wychodzą jedynie dwaj bezpośredni potomkowie jest określany jako dychotomia, czyli politomia rozwikłana. Kladogram składający się wyłącznie z dychotomii nazywany jest w pełni rozwikłanym, zaś obejmujący zarówno dychotomie, jak i politomie – częściowo rozwikłanym. Politomie mogą reprezentować dwa różne przypadki – w pierwszym, sytuacja w której z jednego przodka w wyniku kladogenezy ewoluuje bezpośrednio co najmniej kilka linii ewolucyjnych, nazywana jest „twardą politomią”. W drugim przypadku osoba przedstawiająca politomię na kladogramie nie stwierdza, że wszystkie grupy siostrzane są potomkami jednego przodka, jednak pozostaje niejasne, która hipoteza ich filogenezy jest najlepsza – taki węzeł określa się terminem „miękkiej politomii”. Obecnie jest to częściej spotykane znaczenie politomii. Badanie różnic pomiędzy tymi dwoma alternatywnymi punktami widzenia jest bardzo trudne, gdyż w analizie filogenetycznej „miękkie politomie” nie wykazują żadnych cech zdecydowanie odróżniających je od „twardych politomii”.
Alexandra – miasto w Nowej Zelandii. Położone w południowej części Wyspy Południowej, w regionie Otago, 5032 mieszkańców. (dane szacunkowe – styczeń 2010).
Torebka (ang. capsule, łac.capsula) - owoc pojedynczy, suchy, pękający. Może być zbudowana z dwóch (jak u jaskrowatych) lub wielu owocolistków (rdestowate). Owocnia skórzasta, często zdrewniała, zazwyczaj morfologicznie niezróżnicowana. Pęka szczeliną lub klapami wzdłuż szwu zrośnięcia owocolistków, czasem także wzdłuż nerwu, nasiona może również uwalniać przez otworki lub odpadające wieczko (wówczas nazywana jest puszką). Przykładem rośliny posiadającej torebki jest mak, len, tytoń, lulek, goździk i kąkol.
Roślina zielna – roślina o delikatnej, soczystej, niezdrewniałej łodydze rozwijającej się nad ziemią. Łodyga pokryta jest pierwotną tkanką okrywającą, czyli skórką. W klimacie umiarkowanym okres wegetacyjny roślin zielnych kończy się z chwilą nadejścia mrozów.
Orzech (nux) – rodzaj suchych owoców zamkniętych (niepękających), jednonasiennych (rzadko dwunasiennych), odpadających od rośliny matecznej w całości. Często dla owoców o niewielkich rozmiarach używa się równoważnej nazwy orzeszek. Mają one twardą, zdrewniałą owocnię, niezrośniętą z nasieniem.
Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; . Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrozarodniki, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).
Halofity, słonorośla, rośliny solniskowe, słonolubne – rośliny przystosowane do życia na silnie zasolonym podłożu (obecność łatwo rozpuszczalnych soli: chlorków, węglanów, siarczanów sodu i magnezu). Dostosowanie to polega m.in. na wytwarzaniu wysokiego ciśnienia osmotycznego soku komórkowego, wytwarzaniu grubych, mięsistych tkanek, zdolności wydalania nadmiaru soli przy pomocy gruczołów wydzielniczych na liściach i łodygach i in. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |