Komputerowa gra fabularna - Polski Serwis Naukowy

Tales of Trolls & Treasures, przykład darmowej gry typu RPG

Komputerowa gra fabularna (ang. computer Role Playing Game, w skrócie cRPG) – gatunek gier komputerowych, pierwotnie tworzonych na komputery osobiste i inne domowe komputery. Chociaż właściwie nie są odrębnym gatunkiem od konsolowych gier fabularnych (console RPG, także nazywanych cRPG), z którymi łączy ich wiele cech, istnieją ogólne tendencje, które odróżniają komputerowe gry fabularne od gier RPG na inne platformy. Pierwsze gry cRPG były inspirowane przez wczesne tradycyjne RPG, w szczególności przez system Dungeons & Dragons, i starały się być dla gracza podobnym doświadczeniem.

Sacred - gra komputerowa z gatunku hack & slash wydana przez niemiecką firmę Ascaron Software. W Polsce gra została wydana w czerwcu 2004 roku przez Cenegę Poland. W 2008 roku ukazała się jej kontynuacja (Sacred 2: Fallen Angel).
Gra fabularna (inaczej RPG, z ang. role-playing game, nieraz zwana grą wyobraźni, potocznie erpegiem lub rolplejem) – gra, w której gracze (od jednego do kilku) wcielają się w role fikcyjnych postaci. Cała rozgrywka toczy się w fikcyjnym świecie, istniejącym tylko w wyobraźni grających. Jej celem na ogół jest rozegranie gry według zaplanowanego scenariusza i osiągnięcie umownie określonych lub indywidualnych celów, przy zachowaniu wybranego zestawu reguł, zwanego mechaniką gry.

Chociaż gry fabularne bardzo różnią się od siebie rozgrywką i stylem, istnieją pewne elementy wspólne dla wszystkich przedstawicieli tego gatunku. Prawdopodobnie najbardziej charakterystyczną cechą gier cRPG jest posiadanie przez awatara wyrażonych liczbowo współczynników, rozwijanych w trakcie gry, a które w dużej mierze zastępują umiejętności samego gracza w determinowaniu wyniku podejmowanych akcji. Innym popularnym elementem gier cRPG jest szczegółowy świat gry.

Diablo II - kontynuacja gry typu RPG - hack and slash Diablo, wyprodukowana i wydana przez Blizzard Entertainment w 2000 roku. Polskim dystrybutorem jest CD Projekt.
Ultima – seria dziewięciu komputerowych gier fabularnych, których akcja toczy się w mistycznej krainie pełnej potworów, smoków, gdzie spotkać można inteligentne rasy takie jak ludzie, krasnoludy czy elfy. Pierwsza wersja gry (Ultima: The first age of darkness) wydana została 15 czerwca 1980 roku i cieszyła się szalonym powodzeniem wśród miłośników tematyki fantasy. Niesłabnące zainteresowanie spowodowało powstanie kolejnych wersji gry, aż do ostatniej - Ultima IX: Ascension. Na podstawie sagi powstała także jedna z najbardziej rozbudowanych i popularnych gier mmorpg - Ultima Online.

Elementy rozgrywki silnie związane z gatunkiem cRPG, takie jak rozwój statystyk bohatera, zostały zaadaptowane w wielu innych gatunkach gier wideo. Na przykład Grand Theft Auto: San Andreas, gra akcji, używa statystyk do określenia takich cech bohatera jak wytrzymałość, biegłość w posługiwaniu się bronią, prowadzenie samochodów, pojemność płuc, siła mięśni, a także zawiera wiele questów. W Warcraft III, strategii czasu rzeczywistego, pojawiają się bohaterowie, którzy mogą wykonywać zadania, zdobywać nowy ekwipunek oraz rozwijać nowe umiejętności, wraz ze wzrostem ich poziomu. Niektórzy gracze twierdzą, że tym co decyduje, że dana gra zalicza się do gatunku cRPG, jest nie tylko fakt posiadania cech charakterystycznych dla tego gatunku, ale również nieposiadanie cech innych gatunków. Jednak inni twierdzą, że wykluczenie tych gier z gatunku cRPG wynika ze znacznie mniejszego wpływu gracza na rozwój postaci.

Mass Effect – stworzona przez kanadyjskie studio BioWare seria bestsellerowych, wielokrotnie nagradzanych fantastycznonaukowych gier RPG, wydana na PC i konsolę Xbox 360. Mass Effect łączy ze sobą elementy science-fiction, gry akcji, RPG i third-person shootera. Bohaterem serii, zaplanowanej jako trylogia, jest komandor Shepard, któremu (lub której, ponieważ gra daje możliwość kierowania postacią męską bądź żeńską) podczas wykonywania misji towarzyszy dwuosobowa drużyna kierowanych przez sztuczną inteligencję postaci niezależnych. Członków drużyny można rekrutować z różnych miejsc odwiedzonych przez głównego bohatera, w wyniku czego dołączają oni do załogi jego statku SSV Normandia.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Opis

Gry cRPG wywodzą się z tradycyjnych gier fabularnych, w szczególności Dungeons & Dragons, i często wykorzystują mechanikę oraz światy tych gier. Zazwyczaj gracz podróżuje z drużyną postaci, razem z którymi ma wykonać misję lub zadania. Po drodze poszukiwacze przygód muszą stawić czoło ogromnej ilości przeciwników (zwykle potworów inspirowanych fantastyką lub, w mniejszym stopniu, fantastyką naukową i antyczną mitologią).

Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego, spotyka się je zarówno w domach, jak i biurach. Mają zazwyczaj postać desktopów albo notebooków. Służą głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.
Współczynniki (czasem nazywane także statystykami lub charakterystykami) to w grach fabularnych dane, opisujące rozmaite aspekty postaci (lub innych istot ze świata gry). Są one najczęściej podawane w formie liczbowej lub (rzadziej) w postaci puli kości. Zapisuje się je na karcie postaci.

Postacie posiadają wiele współczynników, takich jak punkty zdrowia. Atrybuty te są zwykle wyświetlane na ekranie statystyk gracza jako wartości numeryczne, zamiast prostszych graficznych reprezentacji, takich jak paski i liczniki, używane w grach wideo innych gatunków.

Istotną rolę w grach tego typu odgrywa czynnik losowy w tradycyjnych grach RPG reprezentowany przez rzuty kośćmi, tutaj zastąpione przez pseudolosowo generowane przez komputer wartości. Decydują one między innymi o tym czy postaci udało się trafić wroga, jak dobrze jedna postać opatrzyła lub wyleczyła drugą, itp.

Punkty Doświadczenia (PD lub EXP od experience) są wyznacznikiem aktywności gracza w danej grze (sesji gry). PD są zwykle przyznawane na końcu sesji, przygody lub kampanii. Mistrz Gry może przyznać je Graczowi za wyjątkowy pomysł, wczucie się w postać itp., w zależności od systemu.
Two Worlds – komputerowa gra fabularna stworzona przez polskie studio Reality Pump Studios i wydana przez SouthPeak Interactive na Xbox 360 i PC. 9 listopada 2010 r. została wydana jej kontynuacja o nazwie Two Worlds II.

Gra ma zwykle przygotowaną z góry, często nieliniową, fabułę, czasami podzieloną na kilka mniejszych części (niekiedy zwanych rozdziałami). Zazwyczaj niemożliwe jest ukończenie danego rozdziału bez wykonania pewnych określonych zadań.

Rozwój postaci

Gracze mogą wybierać, w jaki sposób chcą zwiększyć efektywność swojej postaci (lub drużyny), poprzez rozwój współczynników, umiejętności, specjalnych zdolności i ekwipunku. Gracz otrzymuje te ulepszenia w zamian za stawianie czoła wyzwaniom i osiąganie stawianych mu celów. Warunki, jakie gracz musi spełnić są różne: niektóre gry skupiają się na pokonywaniu przeciwników, podczas gdy inne kładą nacisk na wykonywanie zadań. To, ile swobody mają gracze w wyborze cech do poprawienia, także jest różne w zależności od gry – niektóre dopuszczają szczegółowe i wyspecjalizowane dostosowanie postaci (zwane buildami), podczas gdy inne prawie całkowicie automatyzują ten proces. W wielu grach gracze mogą nazwać i tworzyć swoje postacie, zamiast odtwarzać rolę stworzonego przez twórców bohatera. W takim wypadku gracz ma zwykle możliwość wyboru rasy oraz klasy swoich postaci, które decydują o ich możliwym treningu w różnych zdolnościach, takich jak władanie bronią, umiejętności interpersonalne, rzucanie zaklęć, czy skradanie się. Niektóre gry pozwalają postaciom awansować w więcej niż jednej profesji, ale to zazwyczaj pociąga za sobą pewne utrudnienia, aby zachować równowagę gry. Niektóre gry pozwalają także na wybór przeszłości swojej postaci sprzed wydarzeń opisywanych w samej grze

Wiedźmin to postać stworzona przez Andrzeja Sapkowskiego. Pojawia się w Cyklu wiedźmińskim tego autora, na który składają się dwa zbiory opowiadań oraz pięciotomowa Saga o wiedźminie. Wiedźmini zrzeszeni są w tajemnym bractwie i zajmują się odpłatnym zabijaniem potworów zagrażających bezpieczeństwu ludzi. Głównym bohaterem Cyklu jest wiedźmin Geralt z Rivii.
Gra akcji to gatunek gier komputerowych i wideo. W przypadku tego gatunku cała rozgrywka polega głównie na szybkości akcji, której gracz jest uczestnikiem oraz na refleksie gracza. Najczęściej do tego gatunku zalicza się gry, w których gracz kieruje bohaterem z perspektywy pierwszej osoby, walczy wybranym bohaterem z innymi postaciami sterowanymi przez komputer bądź innego gracza oraz gry platformowe, w których najważniejsza jest zręczność gracza w pokonywaniu plansz.

Używane są trzy systemy wynagradzania postaci za wykonywanie stawianych jej zadań: system doświadczenia (system bazujący na poziomach), system treningu (system bazujący na umiejętnościach) oraz system punktów umiejętności (nazywany także po angielsku level-free system, czyli "system wolny od poziomów").

System doświadczenia, jak do tej pory najczęściej używany, pochodzi z tradycyjnych gier fabularnych i kładzie nacisk na zdobywanie punktów doświadczenia (XP) za pokonywanie przeciwników, wykonywanie czynności specyficznych dla danej klasy i wykonywanie zadań. Kiedy gracz zdobędzie określoną ilość doświadczenia, jego postać awansuje na wyższy poziom i może poprawić swoje umiejętności.

Space opera jest podgatunkiem science fiction koncentrującym się wokół romantycznych przygód, podróży międzygwiezdnych i kosmicznych bitew, w którym głównymi wątkami są konflikt międzyplanetarny i osobiste przeżycia bohaterów. Często – jawnie lub niejawnie – wykorzystuje elementy konwencji fantasy oraz baśniowe.
Automapa to automatycznie generowana przez grę komputerową mapa obszaru, po którym porusza się postać lub też obszarów, które już odwiedziła. Mapa taka przedstawia większy obszar niż aktualnie widziany, i ułatwia orientację w świecie, szczególnie w obszarach o skomplikowanej topologii jak labirynty.

System treningu działa podobnie do systemu Basic Role-Playing. W cRPG po raz pierwszy został zastosowany w grze Dungeon Master i polega na rozwijaniu umiejętności postaci poprzez używanie ich – co oznacza, że np. walcząc mieczem przez pewien czas postać będzie posługiwać się nim z coraz większą biegłością. System ten został później użyty w serii The Elder Scrolls oraz Dungeon Siege.

Awatar (także avatar) – reprezentacja uczestników światów wirtualnych. Dotyczy zarówno rzeczywistych ludzi uczestniczących za ich pomocą w tych światach jak i postaci generowanych przez samo oprogramowanie. Awatary są używane głównie na forach dyskusyjnych, a także w grach komputerowych (zwłaszcza RPG, MMORPG i FPP) oraz rzeczywistości wirtualnej.
Punk – w węższym znaczeniu: gatunek muzyczny w obrębie muzyki rockowej (punk rock) lub całokształt muzyki tworzonej przez grupy nawiązujące do ideologii ruchu punk; w szerszym: kontrkultura młodzieżowa czy wręcz kultura alternatywna / ruch kulturowo-społeczno-polityczny, zapoczątkowany w połowie lat 70. XX w., w różnych swoich przejawach istniejący do dziś. Także nazwa, również w złożeniach, stylów w sztuce, literaturze, muzyce, modzie itp. oraz innych przejawów ludzkiej aktywności odwołujących się do pierwotnego znaczenia pojęcia.

System punktów umiejętności (użyty np. w Vampire: Bloodlines) polega na nagradzaniu postaci "punktami umiejętności" za wykonywanie zadań. Punkty te mogą zostać wykorzystane bezpośrednio na zakup umiejętności i/lub atrybutów, bez konieczności czekania, aż postać osiągnie następny poziom.

Wszystkie systemy rozwoju postaci mają swoje wady i zalety. System doświadczenia pozwala na większą elastyczność i uczciwość w nagradzaniu za wykonane zdania, ale jest ogólnie nierealistyczny, przez co jest teoretycznie możliwe, aby np. rozwinąć umiejętności postaci w klasie wojownika, ani razu nie używając typowych dla niego umiejętności. To samo dotyczy systemu punktów umiejętności. System ten nagradza gracza tylko za ukończenie zadania, więc dyplomatyczne rozwiązanie problemu może być nagrodzone w taki sam sposób, co użycie przemocy lub skradanie się. System treningu nie daje żadnych innych niż materialne korzyści za samo ukończenie zadania, zakładając, że postać zdobyła umiejętności w trakcie jego wykonywania. System ten jest oskarżany o nadmierne uproszczanie rozgrywki (jak ma to miejsce w Dungeon Siege czy Oblivion) i jest często uznawany za oddalanie się od klasycznego cRPG na rzecz gatunku action RPG, jako że nie daje możliwości nagrodzenia gracza za rozwiązanie problemu w alternatywny sposób, a wykorzystanie dyplomacji jest nieopłacalne w porównaniu do użycia przemocy, gdyż postać nie ćwiczy wtedy swoich umiejętności.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Final Fantasy (jap. ファイナルファンタジー, Fainaru Fantajii?) to japońska seria, na którą składają się luźno powiązane ze sobą gry, filmy oraz mangi. Producentem gry jest firma Square, która z powodu kłopotów finansowych połączyła się z koncernem Enix i obecnie znana pod nazwą Square-Enix. W oficjalnym ogłoszeniu prasowym firmy z 1 kwietnia 2004 roku można przeczytać, że wszystkie gry z serii Final Fantasy sprzedały się w ilości 40 milionów egzemplarzy na całym świecie.[potrzebne źródło]

Światy gier

Istnieje tendencja do tworzenia gier cRPG, których akcja toczy się w świecie high fantasy, choć istnieje wiele wyjątków. Chociaż wiele tradycyjnych gier RPG się zróżnicowało, komputerowe gry fabularne w znacznie mniejszym stopniu zawierają elementy space opera, postapokalipsy oraz innych motywów fantastyki naukowej. Do wyjątków pod tym względem należą: Arcanum (steampunk), Bloodlines ("gotycki punk"), Starflight (fantastyka naukowa), Darklands (połączenie średniowiecznej historii Niemiec i niemieckich legend z tego okresu), Mount&Blade (średniowieczna Europa bez żadnej fantastyki czy magii), Star Wars Galaxies (space opera) oraz Fallout (postapokalipsa).

Diablo – osadzona w klimacie dark fantasy komputerowa fabularna gra akcji, stworzona przez Blizzard North i opublikowana przez Blizzard Entertainment 2 stycznia 1997 roku.
High fantasy – pododmiana gatunku fantasy; w utworach tego typu akcja rozgrywa się w wymyślonym lub równoległym świecie. Do najbardziej znanych twórców high fantasy należą J.R.R. Tolkien i Clive Staples Lewis, Terry Goodkind, Terry Pratchett, Andrzej Sapkowski.

Podróżowanie

Ważną cechą gier cRPG jest swoboda poruszania się. Większość komputerowych gier fabularnych pozwalają graczowi na podróżowanie gdzie zechce, z zaledwie kilkoma ograniczeniami, a czasami nawet bez nich – zamknięte drzwi nie są nie do pokonania. To czyni eksplorację ważnym elementem wszystkich gier cRPG.

Deus Ex jest grą komputerową stworzoną przez studio Ion Storm w 2000 roku. Jest to połączenie cyberpunkowej gry akcji typu FPS z grą cRPG. Gra wykorzystuje mocno zmodyfikowaną wersję silnika Unreal Tournament.
Japońska gra fabularna (ang. Japanese Role Playing Game, w skrócie jRPG) – gatunek gier nazywanych tak z powodu swojego japońskiego pochodzenia. Często nazywane konsolowymi grami fabularnymi z uwagi na to, iż najczęściej ukazują się one jedynie na konsole (zarówno stacjonarne jak i przenośne).

Postacie w grze cRPG często pokonują duże odległości lub pokonują przypominające labirynt lokacje, aby osiągnąć swoje cele. Stąd też wiele gier zawiera system map, pozwalający graczowi na podróżowanie przez świat gry i różne jego obszary.

Od czasów gry Akalabeth, postacie poruszają się po jednej lub wielu mapach. Gdy gracz wkroczy do lochu lub miasta, widok zmienia się z widoku mapy na widok gracza. To rozwiązanie jest używane także przez wiele konsolowych gier fabularnych, m.in. pierwszych dziewięć gier z serii Final Fantasy. Jednak wiele gier cRPG, takich jak Bard's Tale II, używa widoku gracza także podczas podróży, ukazując rozbudowany i złożony krajobraz, mapę wyświetlając tylko jako pomoc dla gracza. Z drugiej strony Ultima 6 oraz Ultima 7 używają widoku mapy (z wąskim polem widzenia) nawet w lochach. Ten system także został użyty w wielu grach konsolowych, takich jak pierwszych siedem gier Dragon Quest.

Cechy postaci to dane (tzw. współczynniki) opisujące w grach fabularnych naturalne (wrodzone) aspekty, posiadane przez wszystkie postacie występujące w grze. Są one wyrażane najczęściej w postaci liczby, opisu lub puli kości. Niektóre gry używają innych nazw na określenie cech postaci, np. atrybuty lub statystyki.
Charakter – współczynnik określający moralność i etykę postaci, bohaterów niezależnych, potworów czy nawet całych społeczeństw w niektórych grach fabularnych.

Niektóre gry zawierają mapy, które muszą być wyświetlone na osobnym ekranie, podczas gdy inne używają automapy, która jest stale widoczna podczas normalnej gry. Mapy te pokazują obecne położenie gracza i ważne cele podróży. Chociaż mapy te zazwyczaj ułatwiają graczom nawigację, niektóre gry celowo ograniczają ilość informacji na mapie, aby postawić przed graczem dodatkowe wyzwanie lub dla osiągnięcia większego realizmu.

Strategiczne gry czasu rzeczywistego (ang. real-time strategy, RTS) – gatunek gier komputerowych, będący modyfikacją turowych gier strategicznych, polegającą na niekrępowaniu graczy turami i kolejkami ruchów. Gracze mogą podejmować działania kiedy chcą, natomiast skutki owych są widziane natychmiast. Gatunek ten stawia większy nacisk na szybkość podejmowania decyzji.
Fantastyka naukowa (science fiction) – gatunek literacki lub filmowy, a także gry komputerowe o fabule osnutej na przewidywanych osiągnięciach nauki i techniki oraz ukazującej ich wpływ na życie jednostki lub społeczeństwa. Razem z fantasy i horrorem, fantastyka naukowa zaliczana jest do fantastyki.

Struktura zadań

Komputerowe gry fabularne w większym stopniu niż inne gatunki zawierają długie i angażujące zadania (quest). Wiele najbardziej znanych i poważanych gier cRPG, takich jak Fallout, zawiera wiele rozwiązań jednego zadania i nieliniową fabułę, a często także wiele zakończeń samej gry. Gracz często może używać różnych metod do rozwiązania zadań, takich jak użycie dyplomacji, przemocy, podstępu, czy łapówkarstwa, których powodzenie zależy bardziej od atrybutów postaci niż od umiejętności samego gracza. Wiele zadań w grach cRPG jest opcjonalnych, co daje graczowi wolność wyboru w ustalaniu celów i intencji kierowanej przez niego postaci. W niektórych grach RPG, jak np. w Planescape: Torment, wybór jednej ścieżki od innej może mieć więcej konsekwencji, zmieniając charakter gracza. W innych grach, takich jak Arcanum czy Geneforge, zestawy zadań mogą się wzajemnie wykluczać, zmuszając gracza do podejmowania decyzji, które mogą mieć daleko idące skutki. Takie zadania mogą często decydować o przynależności gracza do określonej frakcji, która może mu pomagać lub przeszkadzać. Zatem wybory gracza mogą mieć konsekwencje ujawniające się w późniejszej grze.

Dragon Age – seria komputerowych gier fabularnych dark fantasy tworzona przez kanadyjskie studio BioWare. Pierwsza gra serii – Dragon Age: Początek – ukazała się w 2009 roku, w 2010 roku miał premierę dodatek do niej o nazwie Dragon Age: Początek - Przebudzenie. W marcu 2011 roku została wydana gra Dragon Age II. Uniwersum serii zostało także wykorzystane w innych mediach, takich jak książki i gry planszowe, ponadto do obu gier wydano wiele dodatków DLC.
W X wiek p.n.e. plemiona germańskie przybyły na tereny dorzecza Łaby i Renu. Od końca II w p.n.e. Germanie weszli w styczność z Republiką rzymską. Od I w. n.e. toczyli częste wojny z Imperium Rzymskim.

Walka

Prawie każda gra cRPG wykorzystuje starcia jako jedno z głównych wyzwań przed graczem. Dużą cześć tych gier gracz spędza unikając, przygotowując się do walki i walcząc. Walka odbywa się zazwyczaj albo w trybie turowym albo w trybie czasu rzeczywistego.

W klasycznym systemie turowym, używanym m. in przez grę Fallout, tylko jedna postać naraz może cokolwiek robić; wszystkie inne postaci pozostają nieruchome, poza kilkoma sytuacjami, kiedy mogą one użyć specjalnych umiejętności. Kolejność, w jakiej postaci wykonują swój ruch, zależy zazwyczaj od ich atrybutów, takich jak szybkość czy zwinność. System ten nagradza bardziej strategiczne planowanie niż szybkość. System ten jest jednak nierealistyczny: pozwala on graczowi na przykład podbiec do przeciwnika i zabić go, nie dając oponentowi szansy na reakcję, lub wychylić się zza zasłony, strzelić i wycofać się, bez obaw, że zostanie się trafionym, co w rzeczywistości jest niemożliwe.

Fallout (ang. opad radioaktywny) – komputerowa gra fabularna wydana w 1997 przez Interplay. Gra doczekała się licznych "fanowskich" dodatków i modyfikacji.
Klasa postaci (komputerowe gry RPG) lub profesja (gry fabularne) - określenie głównego zajęcia (czasem zawodu) postaci gracza. Przykładową profesją będzie w takim przypadku wojownik lub mag w systemach fantasy, jak również haker czy ochroniarz w systemach cyberpunkowych i futurystycznych. Wyznacza ona umiejętności i wiedzę którą posiada postać gracza w danym systemie. Umożliwia to ustandaryzowanie cech ogólnych dla danej grupy postaci. Często postać z danej profesji w momencie jej tworzenia nie może posiadać umiejętności typowych dla innych profesji (np. wojownik nie będzie potrafił rzucać zaklęć na początku gry, lecz może się tego nauczyć wraz z rozwojem postaci). Profesja może mieć też czasami wpływ na fabułę gry.

W trybie czasu rzeczywistego nie ma żadnych ograniczeń związanych z podziałem na tury, a postacie mogą działać w dowolnym momencie. Akcja gry często toczy się w szaleńczym tempie i jest trudna do opanowania. Wiele gier RPG czasu rzeczywistego, takich jak Diablo, zaliczanych jest do gatunku fabularnych gier akcji.

Odmiana tego trybu, zwana trybem czasu rzeczywistego z pauzą, pozwala graczowi zatrzymać grę i wydać rozkazy wszystkim kontrolowanym postaciom; gdy gra jest wznawiana, postacie wykonują otrzymane rozkazy. Ten system, nazywany w skrócie RTwP (real-time with pause), używany jest szczególnie często w grach produkowanych przez BioWare. Najbardziej znanym silnikiem RTwP jest Infinity engine. Podobny system występuje w serii Final Fantasy; gracz może wybrać, czy czas ma płynąć normalnie, płynąć tylko do czasu następnej możliwej akcji, czy też ma być wstrzymany. Normalny upływ czasu jest identyczny do czasu rzeczywistego, kładąc nacisk na szybkie decyzje; tryb czekania z kolei pozwala na przemyślenie strategii. Inne nazwy na tryb czasu rzeczywistego z pauzą to "aktywna pauza", "semi real-time" oraz "smart pause".

Steampunk – odmiana fantastyki naukowej, specyficzna, boczna gałąź cyberpunku. W przeciwieństwie do cyberpunku, technologia otaczająca bohaterów nie jest oparta na elektronice lecz na mechanice (np. odpowiednikiem komputera jest maszyna różnicowa). Akcja utworów steampunkowych przeważnie rozgrywa się w epoce wiktoriańskiej – erze rewolucji technicznej, wieku pary (stąd nazwa gatunku: steam, ang. – para), w której historia potoczyła się inaczej niż w naszych dziejach. Dzięki temu steampunk zalicza się także do nurtu tzw. historii alternatywnej.
Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Wczesne gry serii Ultima wykorzystywały odmianę aktywnej pauzy: były całkowicie oparte na systemie turowym, jednak jeśli gracz zwlekał dłużej niż sekundę z wydaniem rozkazu, gra automatycznie wydawały rozkaz czekania, pozwalając potworom wykonać turę, podczas gdy postacie gracza nie robiły nic. Fallout Tactics wykorzystywał podobny system.

Gra komputerowa – gra kontrolowana za pomocą komputera, w której gracze wpływają na obiekty widoczne na ekranie w celach rozrywkowych. Gra wideo to zasadniczo ta sama forma rozrywki, lecz odnosi się nie tylko do gier uruchamianych na komputerach osobistych, ale również na konsolach czy automatach zręcznościowych. Termin "gra komputerowa" zawiera w sobie również znaczenie gry, wyświetlającej jedynie tekst (przez co teoretycznie może być rozpoczęta nawet na dalekopisie) lub używając innych metod, jak na przykład dźwięku czy wibracji, jako głównego środka przekazu. Zazwyczaj w grach komputerowych określony jest cel i zasady gry, lecz w przypadku bardziej otwartych gier można decydować o tym, co robić w granicach danego wirtualnego świata.
Dungeon Master – gra z gatunku role-playing, stworzona przez firmę FTL Games. To pierwsza komputerowa gra fabularna, w której rozgrywka odbywa się w czasie rzeczywistym i w której zastosowano przestrzenne efekty dźwiękowe[potrzebne źródło]. Gra rozgrywa się w podziemiach, gdzie bohaterowie spotykają wiele wrogo nastawionych potworów. Aby przejść na następne poziomy labiryntu gracz musi wykonywać kolejne zadania. Drużyna może składać się maksymalnie z czterech postaci. Postacie zdobywają sprawność w czterech profesjach: wojownika, ninja, czarownika i kapłana.

Istnieje też podział gier cRPG ze względu na strukturę systemu bitew; w wielu wczesnych grach tego typu, jak np. w Wizardry, potwory oraz drużyna gracza były umieszczone w rzędach i mogły atakować wręcz wyłącznie wrogów w pierwszym rzędzie. Inne gry, takie jak większość serii Ultima, wykorzystywały kopię miniaturowego systemu walk pierwotnie używanego w papierowych grach RPG. Ikony reprezentowały graczy i potwory, które mogły poruszać się po obszarze i atakować dowolnego przeciwnika znajdującego się dostatecznie blisko.

Mitologia (gr. μυθολογια, gdzie μυθοι to baśń, mit, a λέγειν opowiadać) – zbiór legend i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujący w danej religii lub społeczności. Terminem tym określa się również naukę zajmującą się badaniem mitów.
Punkt życia (skr. PŻ) albo zdrowia, trafień lub wytrzymałości (od ang. hit point lub health point, HP) – jednostka życiowej energii, używana w wielu grach fabularnych i bitewnych (oraz ich komputerowych odpowiednikach). Symbolizują stan zdrowia postaci oraz pokazują, ile ataków może jeszcze wytrzymać, zanim umrze.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)