Komunikacja miejska w Lublinie - Polski Serwis Naukowy

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Komunikacja miejska w Lublinie

Komunikacja miejska w Lublinie działa od 1912 roku na obszarze miasta Lublina.

Historia komunikacji miejskiej w Lublinie

Historia komunikacji miejskiej w Lublinie sięga 1912 roku, kiedy to na ulice wyjechały pierwsze autobusy. Były to pojazdy Benz-Hagenan będące własnością Lubelskiej Spółki Samochodowej. Wówczas autobusy kursowały nieregularnie i psuły się bardzo często, jednak nie zniechęcało to potencjalnych podróżnych. Wybuch I wojny światowej spowodował szybką likwidację LSS.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Jelcz 272 MEX - autobus miejski, produkowany w latach 1963-1977 przez polską firmę Jelcz. Model ten stanowi licencyjną odmianę czechosłowackich autobusów Škoda 706 RTO MTZ i Škoda 706 RTO MEX.

Po I wojnie światowej

Przedwojenny autobus linii A (Dworzec-Koszary)

Dopiero w 1921 roku na ulicach Lublina pojawiły się pierwsze pojazdy komunikacji miejskiej. Były one własnością prywatną. Komunikacja jednak nie spełniała pokładanych w niej nadziei. Parę lat później obsługę przewozów pasażerskich przejęła Krajowa Spółka Akcyjna Budowy i Eksploatacji Samochodów, a następnie spółka „Autopol”. Wówczas po mieście poruszało się 6 autobusów obsługujących dwie linie. Ze względu na złe warunki podróżowania 1 stycznia 1929 magistrat uruchomił przedsiębiorstwo Autobusy Miejskie miasta Lublina. Początkowo zostały uruchomione dwie linie. Pierwsza, oznaczona literą A, kursowała na trasie Dworzec – Koszary. Druga, oznaczona literą B, kursowała na trasie Dworzec – Kalinowszczyzna. Mimo restrukturyzacji pojawił się inny problem. Zbyt mała liczba autobusów powodowała niezadowalającą częstotliwość kursowania oraz przepełnienie pojazdów. Lekarstwem okazało się uruchomienie specjalnego autobusu na trasie Brama Krakowska – Kino "Venus", w którym po zakupieniu biletu autobusowego pasażer otrzymywał bezpłatny bilet do kina. W kolejnych latach przedsiębiorstwo sukcesywnie poszerzało swoje usługi. Uruchomiono nowe linie, a tabor wzrósł do 12 sztuk pojazdów marki Chevrolet, Henschel, Škoda oraz Ursus. Wybudowano także nową zajezdnię przy ul. Garbarskiej, która posiadała warunki do garażowania i obsługi 30 autobusów.

Autosan Sancity 12LF, Autosan Sancity 12LE – niskopodłogowy (Low Floor) i niskowejściowy (Low Entry) autobus miejski klasy maxi, które będą produkowane seryjnie od 2010 roku przez firmę Autosan w Sanoku. Obie odmiany, należą do modułowej rodziny o oznaczeniu kodowym M1xLx. Docelowe plany sprzedaży sięgają 70-100 szt. rocznie, oraz 20-30 sztuk w pierwszym roku produkcji. Jako pierwszy do produkcji wprowadzony został model niskowejściowy.
Wizerunek firmy (ang. Image) – wyobrażenie o firmie istniejące w bezpośrednim otoczeniu, głównie u klientów, obejmujące zbiór pozytywnych skojarzeń wywoływanych przy usłyszeniu nazwy firmy lub ujrzeniu jej znaku graficznego. Wyobrażenie to nie musi pokrywać się z rzeczywistością, może być również jedynie subiektywnym obrazem przedsiębiorstwa lub jego oferty.

II wojna światowa

Wybuch II wojny światowej spowodował zawieszenie komunikacji miejskiej w Lublinie. W 1942 roku Niemcy sprowadzili 4 autobusy marki Saurer, które obsługiwały jedną linię. Ponownie organizację komunikacji miejskiej rozpoczęto w sierpniu 1944 roku. W tym czasie tabor przedsiębiorstwa składał się z 6 samochodów ciężarowych marki Gaz, autobusu marki Chevrolet, samochodu osobowego Willys MB oraz motocykla Harley-Davidson.

Büssing - niemieckie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji samochodów ciężarowych i autobusów założone 17 kwietnia 1903 roku przez Heinricha Büssinga w Brunszwiku. W dniu 31 grudnia 1930 roku przedsiębiorstwo połączyło się z berlińskim Nationale Automobil-Gesellschaft AG tworząc spółkę Büssing-NAG. Powstała firma była jednym z najbardziej liczących się w Niemczech producentów samochodów ciężarowych oraz autobusów. Firma została przejęta w 1971 roku przez koncern MAN.
Autobus niskopodłogowy - autobus, który nie posiada stopni wejściowych, co jest ułatwieniem przy wymianie podróżnych na przystankach. Ponadto jest udogodnieniem dla osób niepełnosprawnych, starszych i z wózkami dziecięcymi. Umożliwia swobodny przewóz osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Czasy powojenne

13 kwietnia 1946 roku uruchomiono pierwszą linię autobusową na trasie Dworzec PKP – ul. Lipowa, którą następnie przedłużono do Koszar. W kolejnych latach sukcesywnie zwiększano tabor. W 1948 roku funkcjonowało już 7 linii obsługiwanych przez 18 autobusów. Wówczas MKS posiadała autobusy marki Chausson, Chevrolet, Saurer, Magirus, Bedford, Fordson oraz Bussing. W 1948 roku z usług przewozowych skorzystało ponad 5 mln pasażerów. Ze względu na duże zainteresowanie oraz szybki rozwój spółki w 1948 roku przystąpiono do odbudowy zajezdni przy ul. Garbarskiej, którą oddano ponownie do użytku w roku 1949. W 1950 roku przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na Miejskie Zakłady Komunikacyjne, a rok później na Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne.

Berliet PR 100 - średniopodłogowy autobus miejski skonstruowany i produkowany we Francji w zakładach Berliet. Od roku 1972 także produkowany na podstawie zakupionej licencji przez JZS Jelcz, jako Jelcz-Berliet PR100/Jelcz PR100.
Henschel-Werke lub w skrócie Henschel — niemiecki producent maszyn i pojazdów, którego fabryki zlokalizowano w Kassel. W zakładach Henschel powstał pierwszy niemiecki parowóz , a sama firma stała się wiodącym producentem lokomotyw w Europie. Od 1925 roku w zakładach w Kassel rozpoczęto produkcję autobusów i ciężarówek, a w latach 1933 - 1945 czołgów (w tym najcięższych typu PzKpfw VI Tiger). W fabrykach firmy Henschel w Berlinie produkowano także samoloty i pociski rakietowe.

Pierwsza linia trolejbusowa

Zły stan taboru, niska częstotliwość kursowania autobusów, wzrastająca liczba pasażerów – to tylko niektóre z problemów, które doprowadziły do powstania pierwszej linii trolejbusowej. Pierwszy trolejbus wyjechał na ulice Lublina 21 lipca 1953 roku. Linia trolejbusowa miała 7 km i obsługiwana była przez 8 trolejbusów radzieckich typu JaTB. W 1955 roku. MPK otrzymało 6 czeskich trolejbusów marki Škoda, które zastąpiły bardzo awaryjne JaTB.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Harley-Davidson Motor Company – jeden z najbardziej prestiżowych producentów motocykli na świecie, pochodzący z Milwaukee w stanie Wisconsin w USA, znany głównie z produkcji tzw. motocykli ciężkich. Ponadto przedsiębiorstwo Harley-Davidson wytwarza akcesoria motocyklowe, odzież i drobne sprzęty takie jak na przykład noże. Prowadzi również klub Harley Owners Group zrzeszający właścicieli motocykli Harley-Davidson.

Osobny artykuł: Trolejbusy w Lublinie.

Szybki rozwój i problemy

W kolejnych latach sukcesywnie wzrastał tabor przedsiębiorstwa. W 1955 roku długość linii komunikacyjnych wynosiła 81 km. Jednak ciągły wzrost liczby pasażerów przysparzał wielu problemów. Mimo coraz większej liczby pojazdów w autobusach i trolejbusach panował ścisk (z usług komunikacji skorzystało wówczas około 17 mln osób), co nie wpływało korzystnie na wizerunek firmy. Wyeksploatowany tabor, ograniczona wielkość i wyposażenie zaplecza technicznego oraz wysoka wadliwość nowych pojazdów – to tylko niektóre z czynników, które sprowokowały przedsiębiorstwo do zmian. W 1957 roku rozpoczęto budowę nowoczesnej, jak na owe czasy, zajezdni autobusowo-trolejbusowej. Była ona zaplanowana na 100 pojazdów. Zlokalizowano ją w dzielnicy Helenów. W styczniu 1960 roku oddano do użytku pierwszą halę, zaś całość inwestycji zakończono wiosną 1963 roku. W 1964 roku MPK obsługiwało 23 linie, w tym 10 trolejbusowych. Już 5 lat później MPK wzbogaciło się o kolejne 12 linii, w tym 5 trolejbusowych.

Škoda już przed wojną produkowała autobusy i ciężarówki pod nazwą 706. Pod koniec lat 40. wówczas czechosłowacka firma rozpoczęła produkcje nowych modeli o tej nazwie z nadwoziem na licencji również czechosłowackiej Karosy. Produkowano także ciężarówkę o nazwie Škoda 706 R.
Vetra VBR4, to trolejbus, produkowany przez francuską firmę Vetra. Fotel kierowcy był umieszczony dość wysoko, dzięki czemu kierujący pojazdem miał bardzo dobrą widoczność przez duże przednie okna. Kierownica umieszczona została na wysokiej kolumnie. Nietypowe było sterowanie napędem. Kierowca miał do dyspozycji trzy pedały. Jeden pedał służył do ruszania (pozwalał uzyskiwać większą moc), drugi do utrzymywania stałej prędkości i łagodniejszego przyspieszania, trzeci natomiast uruchamiał powietrzny system hamulcowy.

Częściowa likwidacja linii oraz prestiż

ZiU-9 w Rosji

Ze względu na brak dostaw taboru trolejbusowego sukcesywnie zaczęła się zmniejszać trakcja elektryczna. Na miejsce zlikwidowanych linii trolejbusowych wprowadzono autobusy. Mimo likwidacji linii trolejbusowych MPK było w świetnym stanie. W 1971 roku zajęło III miejsce w międzyzakładowym współzawodnictwie przedsiębiorstw komunikacji miejskiej w kraju. Rok później zajęło II miejsce, a w 1973 roku prestiżowe I miejsce. W dalszym ciągu ze względu na brak dostaw trolejbusów zastępowano trakcję trolejbusową autobusami. W październiku 1975 roku, po wielu latach, MPK otrzymało 3 pierwsze trolejbusy produkcji radzieckiej. Stanowiły one początek realizacji kontraktu na dostawy tych pojazdów. W roku 1976 tabor MPK powiększył się o 59 Autosanów, 7 Jelczy oraz 9 trolejbusów ZiU-9. Pozwoliło to na wydłużenie istniejących linii komunikacyjnych oraz uruchomienie nowych linii (także pośpiesznych). W okresie letnim zorganizowano tzw. zielone linie do Dąbrowy. Mimo ciągłych dostaw nowych pojazdów (m.in. Autosanów, Jelczy, "Ziutków") stale odczuwalny był niedobór środków komunikacji w Lublinie. Ponadto dostawy taboru pogorszyły sytuację zaplecza technicznego przedsiębiorstwa, pogłębiły się trudności z parkowaniem pojazdów.

Willys MB, potocznie znany jako jeep – wojskowy samochód osobowo-terenowy konstrukcji amerykańskiej z okresu II wojny światowej. Jego bliźniaczym wariantem, produkowanym na licencji w zakładach Ford, był Ford GPW. Oba modele były szeroko używane przez wszystkie siły alianckie podczas wojny, a następnie także przez użytkowników cywilnych w wielu krajach.
Jelcz PR110 – polski autobus miejski, produkowany w latach 1975-1992 przez polską firmę Jelcz w Jelczu (obecnie Jelczu-Laskowicach) koło Oławy na licencji francuskiego Berlieta. Model ten stanowi licencyjną modernizację francuskiego autobusu Berliet PR100. Przeznaczony dla komunikacji miejskiej.

Filia w Kraśniku oraz ciągłe dostawy

W lipcu 1976 roku utworzono Zakład Komunikacji Miejskiej w Kraśniku, będący filią MPK w Lublinie. Na początek przekazano z lubelskiego zakładu 37 autobusów marki San, co pozwoliło na uruchomienie 10 linii autobusowych. 1977 roku charakteryzuje się dostawą dużej liczby nowych pojazdów. Do MPK dostarczono 30 Jelczy, 27 Autosanów oraz 14 trolejbusów ZiU-9. W 1978 roku do przedsiębiorstwa dotarło m.in. 15 nowoczesnych, jak na ówczesne warunki, autobusów Berliet PR100 oraz kolejnych 6 trolejbusów ZiU-9.

Ikarus 620 - to węgierski dziewięciometrowy autobus z fabryki Ikarusa, produkowany od 1960 roku, głównie na rynek NRD i ZSRR. Ikarus 620 był kolejną wersją Ikarusa 604 prezentowanego na Targach Poznańskich w 1959 roku.
Irex Sosnowiec - przedsiębiorstwo transportowe z Sosnowca, zajmujące się przewozem osób na liniach komunikacji miejskiej na zlecenie KZK GOP i od 1 maja 2010 roku na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego w Lublinie

Już 50 lat w Polsce

W roku 1979 minęło 50 lat, od kiedy utworzono w Lublinie komunikację miejską z prawdziwego zdarzenia. MPK dysponowało wówczas 352 autobusami i 54 trolejbusami. Średnio rocznie przewoziły one ok. 182,5 mln pasażerów. Rok ten charakteryzował się także spadkiem liczby pojazdów.

Kryzys taborowy

Jelcz PR110M w Inowrocławiu.

Ze względu na ciągły rozwój motoryzacji i wzrastającą liczbę mieszkańców w 1980 roku poważny problem stanowiło duże natężenie ruchu na ulicach Lublina. Zrealizowane dostawy taboru dla MPK były niższe od zaplanowanych – jedynie dostawy trolejbusów wykonano zgodnie z planem. Nie polepszyło to jednak komunikacji w mieście. Powodem była niedostosowana na taką liczbę pojazdów istniejąca wówczas trakcja trolejbusowa oraz brak kierowców. W tym samym roku w związku z postępującym kryzysem gospodarczym i społeczno-politycznym w całej Polsce rozpoczęły się demonstracje i strajki. Lubelskie MPK po raz pierwszy strajkowało 18 lipca. Komunikacja w mieście stanęła. Innym poważnym problemem MPK była zbyt ciasna zajezdnia. W 1981 roku trwała już co prawda budowa zajezdni na Majdanie Tatarskim, jednakże z braku miejsca podjęto decyzję o tymczasowym parkowaniu części trolejbusów wzdłuż ul. Mełgiewskiej. Krytyczna sytuacja związana z brakiem wszelkiego rodzaju części zamiennych do autobusów, w szczególności zaś akumulatorów i opon, spowodowała zmniejszenie obsady na niektórych liniach autobusowych, skrócenie tras innych lub też całkowite ich zawieszenie. Problem braku miejsc postojowych dla pojazdów MPK złagodziło nieco przejęcie terenu po starej cegielni wzdłuż ul. Nałęczowskiej.

Bilet (franc. billet) – dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z określonej usługi (np. wejścia na mecz, przejazdu autobusem), za którą uiściło się opłatę przy jego nabyciu.
Solaris Urbino 18 – niskopodłogowy przegubowy autobus z serii Solaris Urbino przeznaczony dla komunikacji miejskiej, produkowany przez polską firmę Solaris Bus & Coach S.A. z Bolechowa koło Poznania. Obecnie produkowane są modele trzeciej generacji. Obok modelu podstawowego zasilanego silnikami diesla spełniającymi normę emisji spalin Euro 4, produkowane są modele spełniające ostrzejsze normy Euro 5 bądź EEV oraz zasilane gazem CNG lub z napędem hybrydowym drugiej generacji.

Nowa zajezdnia

W 1984 roku przekazano do użytku pierwszą część nowej zajezdni na Majdanie Tatarskim. Przygotowano tam place postojowe dla 300 autobusów, stację paliw, lakiernię, halę obsług codziennych, stację diagnostyczną, magazyny i zaplecze socjalne. 15 grudnia 1985 roku w nowej zajezdni na Majdanie Tatarskim oddano do użytku halę napraw głównych ze stanowiskami naprawczymi, blacharskimi, nauki zawodu i częścią socjalną dla zatrudnionej załogi. W 1989 roku brakowało ponad 100 kierowców, aby można było wykorzystać w pełni posiadany tabor MPK. Spowodowane to było niskimi zarobkami jakie przedsiębiorstwo mogło zaoferować swoim pracownikom. W sierpniu 1991 roku MPK w Lublinie przestało funkcjonować jako przedsiębiorstwo państwowe i z dniem 1 września 1991 roku zaczęło działalność jako zakład budżetowy.

Jelcz 021 – przegubowy autobus miejski produkowany w seryjnie latach 1967–1979 przez polską firmę Jelcz w Jelczu (obecnie Jelczu-Laskowicach) koło Oławy.
Strajk (ang. strike, niem. Streik) - forma nacisku i protestu społecznego stosowana przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.

Współcześnie

Mercedes-Benz Conecto w barwach i z logo promocyjnym Lublina

Trolejbus Solaris Trollino na Starym Mieście

W latach 1992–1998 MPK wprowadziło wiele nowości. Uruchomiono system biletów okresowych (bilet ważny przez kolejne 7, 10, 15, 30 lub 90 dni), uruchomiono system biletów jednorazowych czasowych (bilet ważny przez 10, 30 lub 60 minut), zaczęto świadczyć usługi w zakresie przewozów osób niepełnosprawnych oraz wprowadzono do eksploatacji pierwsze autobusy niskopodłogowe (Jelcze M121). Do 2008 sytuacja była niezbyt dobra: przestarzały w znacznej części tabor, skromna oferta biletowa, rozbudowana biurokracja oraz niekompetencja władz miasta w dziedzinie zarządzania komunikacją miejską.

Volvo 7700, to niskopodłogowy autobus miejski, produkowany od 2003 roku przez szwedzką firmę Volvo. Model ten jest produkowany w fabryce firmy Volvo Polska we Wrocławiu. Volvo 7700 powstaje również w odmianie zasilanej gazem CNG - Volvo 7700 CNG.
Škoda Auto a.s. - (wym. [ˈʃkɔda] posłuchaj ?/i, błędnie [Skoda]) – czeska firma produkująca samochody, obecnie należąca do grupy Volkswagena.

W 2008 roku MPK unowocześnił swój tabor 20 nowymi autobusami marki Solaris Urbino 12III, których pierwsza dostawa w liczbie 5 sztuk dotarła do Lublina pod koniec czerwca. Na początku lipca przybyło kolejne 10 Solarisów Urbino 12III a w końcu sierpnia kolejne 5. Sukcesywnie wycofuje się z eksploatacji Ikarusy przegubowe 280.26, których w 1990 roku było 122 sztuk, w 2003 66, w 2007 roku 33 sztuki, a w 2010 już tylko 10. Zastąpione zostały przez 12-metrowe Mercedesy 0405N z końca lat 90. i nowe zakupione Solarisy Urbino 12III, co skutkowało pogorszeniem się warunków podróżowania w godzinach szczytu, zwłaszcza na najbardziej obciążonych liniach: 6, 9, 10, 14, 17, 18, 26, 29, 31, 34, 39, 40, 44, 57.

Trolejbusy w Lublinie – Lublin posiada jedną z trzech czynnych sieci trolejbusowych w Polsce (obok Gdyni i Tychów). Obecnie dzielnice Lublina łączy osiem linii trolejbusowych. Przewoźnikiem na liniach trolejbusowych jest Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Lublin sp. z o.o.
San H100 - autobus międzymiastowy, zaprojektowany z myślą o PKS (podtyp A) lub dla przedsiębiorstw komunikacji miejskiej (podtyp B), zaprezentowany po raz pierwszy w roku 1966, wytwarzany seryjnie w latach 1967-1974 (wersja miejska produkowana była tylko do roku 1973) przez Sanocką Fabrykę Autobusów (SFA). Był następcą modeli San H01, San H25 oraz San H27.

Problemem MPK jest brak nowoczesnych autobusów wielkopojemnych, których – jak się ocenia – potrzeba 45 szt. przegubowych i 30 szt. trzyosiowych 15-metrowców do sprawnej obsługi pasażerskiej miasta. Tymczasem w ostatnim czasie skasowano 5 egzemplarze Neoplanów N4020 ze względu na pęknięcia kratownic podwozia, niedostatecznie trwałych wobec przeciążenia pojazdów, dziurawych dróg a także specyfiki ukształtowania powierzchni miasta (tzw. górki lubelskie). W grudniu 2008 roku był testowany białoruski autobus MAZ 203. Powstał tylko 1 tego typu trolejbus.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.
Saurer - to dawne szwajcarskie przedsiębiorstwo produkujące autobusy, trolejbusy i samochody ciężarowe, które miało swoją siedzibę w mieście Arbon w Szwajcarii.

W Lublinie w roku 2009 został powołany Zarząd Transportu Miejskiego, który organizuje komunikację miejską. Wspólna taryfa biletowa objęła wszystkich przewoźników na liniach miejskich. MPK przez 2 lata będzie uprzywilejowane i w tym czasie ma przejść restrukturyzację.

Na początku 2009 roku MPK ogłosiło przetarg na 20 nowych 12-metrowych i 10 18-metrowych przegubowych autobusów. Wygrał autobus Mercedes Conecto. Krótkie pojazdy przybyły pod koniec lipca 2009, a przegubowe pod koniec września. W styczniu wyjechały 2 zakupione w grudniu 2008 12-metrowe Mercedesy Conecto, a także testowany był Volvo 7700. W kwietniu testowany był ukraiński trolejbus Bogdan, a do warsztatów MPK zostało dostarczone podwozie białoruskiego MAZ-a w celu produkcji trolejbusu MAZ. Zarząd Transportu Miejskiego wprowadził jednolite barwy czerwono-biało-zielone (barwy miejskie) dla wszystkich pojazdów MPK, jak również przewoźników prywatnych. Te barwy wygrały w ankietach przeprowadzonych na stronach internetowych gazet lubelskich. 22 lipca 2009 przyjechało do Lublina 7 nowych 12-metrowych autobusów Mercedes Conecto, jednak pozostałych 13 przybywało stopniowo z opóźnieniem do 1 sierpnia. Oficjalnie włączono je do eksploatacji 6 sierpnia 2009. Do warsztatów MPK przybyło podwozie MAZa, z którego został wybudowany nowy trolejbus. W najbliższym czasie przybędzie do warsztatów kilka podwozi z upadającej fabryki Jelcza. Mają być zbudowane z nich trzy niskopodłogowe autobusy lub trolejbusy Jelcz M121M. Od lipca 2011 roku wszystkie nowo złożone trolejbusy Jelcz M121M jeżdżą liniowo.

Škoda 8Tr to typ czechosłowackiego trolejbusu. Był produkowany od połowy lat 50. do początku 60. lat XX wieku przez zakład Škoda w Pilznie a później w Ostrovie (od roku 1960).
Trolejbusy ZiU-9 (ЗиУ-9) są wytwarzane w Rosji (przed 1991 w ZSRR) od 1971. Były powszechnie używane w Polsce w czasach PRL, zostały wycofane w latach 90. (w Polsce można spotkać przebudowanego na bar ZiU na ulicach Lublina). Są nadal powszechnie używane w krajach byłego ZSRR. Wyprodukowano około 40 tys. pojazdów tego typu. ZiU to skrót od Zawod imieni Uritskogo. Zakład znajduje się w mieście Engels. Kilka innych fabryk w Rosji i na Białorusi produkuje bardzo podobne pojazdy. Pojazdy te obecnie oznaczone są jako ZiU-682, zaś sam zakład od 1996 roku nosi nazwę Trolza.

Od 1 kwietnia 2010 roku zmieniły się ceny niektórych biletów: jednorazowe – normalny 2,40 zł, ulgowy 1,20 zł; bilety jednorazowe nocne – normalny 5,00 zł, ulgowy 2,50 zł; 24-godzinne – normalny 11,00 zł; ulgowy 5,50 zł.

W związku z ogłoszonym przez ZTM przetargiem na obsługę poszczególnych linii, od maja 2010 roku, uchwalony taryfikator obowiązuje nie tylko w pojazdach z logiem MPK, ale także w autobusach firmy Irex oraz Autobusowego Konsorcjum Lubelskiego.

Mennica Polska oraz ZTM w wakacje 2010 uruchomiły 7 automatów stacjonarnych do sprzedaży biletów jednorazowych oraz okresowych.

Solaris Trollino 12 - trolejbus z serii Solaris Trollino przeznaczony dla komunikacji miejskiej, produkowany przez polską firmę Solaris Bus & Coach z Bolechowa koło Poznania. Od drugiej połowy 2009 roku firma Škoda Electric a.s. z Pilzna produkuje trolejbusy Škoda 26Tr Solaris z nadwoziem modelu Solaris Trollino 12AC trzeciej generacji.
Chevrolet (zwany także Chevy) to założona w 1911 przez szwajcarskiego kierowcę wyścigowego Louisa Chevrolet i Gastona Chevrolet fabryka samochodów w Detroit. Obecnie amerykańska marka samochodów.

Rozstrzygnięty w wakacje przetarg na dostawę przegubowych autobusów zakończył się fiaskiem, po tym jak jedyna zaproponowana oferta firmy EVOBUS proponująca Mercedesy Conecto G przewyższała o 200 tys. zł wartość zamówienia. Przetarg na dostawę 15 trolejbusów wygrała spółka Solaris Bus & Coach, oferując model Solaris Trollino 12. MPK dostało dofinansowanie na następne 15 trolejbusów Trollino 12. Od 14 lipca 2011 liniowo jeżdżą wszystkie tegoroczne Trollino 12. Następne 15 zostanie dostarczone w lutym(10 szt.)oraz w marcu(5 szt.) roku 2012, co znacznie unowocześni tabor trolejbusowy w Lublinie.

Autobusowe Konsorcjum Lubelskie (AKL) - jest to zbiór prywatnych firm transportowych, świadczących usługi transportowe od początku lat 90. w Lublinie jako Miejska Komunikacja Prywatna (MKP), stanowiąc konkurencję dla MPK Lublin. W pojazdach AKL nie obowiązywały bilety MPK, tylko przy wejściu były zbierane pieniądze do tzw. "kapelusza".
Jelcz L11 - autobus produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu-Laskowicach w latach 1987 - 1989. Pojazdy tego typu były przeznaczone do obsługi linii lokalnych, użytkowane były głównie przez PKS.

ZTM rozstrzygnęło przetarg na dostawę 53 autobusów marki Autosan Sancity 12LF oraz 27 marki Mercedes-Benz O530 G. W roku 2011 przyjechało 20 Autosan Sancity 12LF oraz wszystkie 27 Mercedes-Benz O530 G . Kolejne dostawy Autosanów są przewidziane na rok 2012(23 szt.) oraz 2013(10 szt.)

W związku z dostawami nowych pojazdów w 2011 roku pożegnano 19 wysłużonych autobusów w tym: Ikarus 260- 1szt.,Ikarus 280.26- 5 szt., Jelcz M11- 4 szt., Neoplan 4020- 7 szt., Jelcz M125M- 1 szt., Kapena Thesi City- 1szt. oraz 12 wysłużonych trolejbusów, Jelcz PR110- 11 szt., Jelcz 120MT- 1szt. W roku 2012 natomiast pozbyto się już 9 sztuk autobusów: Ikarus 260- 1szt., Ikarus 280.26- 3 szt., Jelcz M11- 3 szt., Jelcz M181MB- 1szt., Jelcz L11- 1szt., Neoplan 4020- 1 szt.

GAZ (ros. ГАЗ, skrót od Горьковский автомобильный завод) - marka radzieckich i rosyjskich samochodów produkowanych przez fabrykę Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod (Gorkowska Fabryka Samochodów) w Niżnym Nowogrodzie (w latach 1932-1990 noszącym nazwę Gorki, stąd nazwa fabryki). Pod marką GAZ produkowane były samochody osobowe, ciężarowe i terenowe. Fabryka wytwarzała również pojazdy wojskowe.
DEUTZ AG – niemiecka spółka akcyjna produkująca silniki spalinowe, założona w 1864 w Kolonii. Przedsiębiorstwo działało pod różnymi nazwami, m.in. KHD (niem. Klöckner-Humboldt-Deutz AG). Oprócz budowy silników spalinowych chłodzonych powietrzem, wodą albo olejem firma trudniła się produkcją lokomotyw, ciężarówek, autobusów i maszyn rolniczych. Ciężarówki i autobusy były produkowane pod marką Magirus-Deutz przez KHD. Od 1964 za logo firmy przyjęto logo producenta samochodów Magirusa z Ulm: na logo widnieje duże "M", od Magirus, w kombinacji z zarysem katedry w Ulm (niem. Ulmer Münster). W marcu 2007 DEUTZ AG przeniósł swoją siedzibę z dzielnicy Kolonia-Deutz do miejsca, w którym odbywała się największa produkcja, czyli w dzielnicy Kolonia-Eil. W 2006 roku przedsiębiorstwo osiągnęło obrót 1490 milionów euro z zyskiem netto 61,5 milionów euro. Akcje Deutz AG są notowane w indeksie SDAX na niemieckiej giełdzie papierów wartościowych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)