Konchiologia - Polski Serwis Naukowy

53 sztych, z dzieła Ernst'a Haeckel'a "Kunstformen der Natur" (1904), prezentujący muszle różnych gatunków ślimaków

Konchiologia (z gr. konche – muszla) – nauka zajmująca się badaniem skorup mięczaków – zwanych konchami lub muszlami.

Stosunkowo mało popularna dziedzina nauki skupiająca przeważnie indywidualne osoby, zainteresowane tematyką i tworzące kolekcje konchologiczne. Kolekcje takie posiadają również niektóre placówki naukowe zajmujące się badaniem fauny, zwłaszcza mórz i oceanów – to morskie zwierzęta wytworzyły największą różnorodność konch.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Łodziki (Nautilida) – rząd morskich głowonogów z podgromady łodzikowców (Nautiloidea) obejmujący liczne gatunki wymarłe oraz kilkanaście współcześnie żyjących. Muszli tych zwierząt używa się jako naczyń i do wyrobu ozdób, mięso jest jadalne.

Głównymi celami starań kolekcjonerskich i badań naukowych są:

małże:

Chamidae – ziejkowate

Pectinidae – przegrzebkowate

Spondylidae

ślimaki morskie:

Bursidae

Conidae – stożki

Cypraeidae – porcelanki

Cymatiidae – trytony

Epitoniidae – skalarie/krętochody

Fasciolariidae

Haliotidae – słuchotki

Harpidae – wręgi

Melongenidae – melongeny

Mitridae – mitry

Muricidae – rozkolce

Olividae – oliwki

Ovulidae

Pleurotomariidae

Strombidae – skrzydelniki

Terebridae

Trividae – triwie

Turbinidae – turbany

Volutidae – zwójki

Xenophoridae – śmieciarki

głowonogi:

Argonautidae

Nautilidae – łodziki

Oprócz tych najpopularniejszych gromad i gatunków konchiologia zajmuje się ślimakami lądowymi, skorupiakami, szkarłupniami, jeżowcami

Oliwki (Olividae) – rodzina niezbyt dużych ślimaków morskich z rzędu Neogastropoda, o często atrakcyjnie ubarwionych muszlach. Są one gładkie i zwykle błyszczące, wysokości 1–10 cm. Mało zróżnicowane kształtem, którym przypominają owoce oliwki (stąd nazwa rodziny), mają w zamian bardzo urozmaicone kolory i rysunek. Ostatni, największy skręt, zakończony niewiele krótszym niż sama muszla szczelinowatym otworem, zasłania niemal zupełnie pozostałe skręty, częściowo widoczne jedynie w pobliżu wierzchołka.

Ziejkowate (Chamidae) – rodzina morskich małży z rzędu Veneroida obejmująca około 70 współcześnie żyjących gatunków, potocznie nazywanych ziejkami lub szkatułkami. Większość z nich występuje w wodach strefy tropikalnej. Skorupy muszli są grube, odmiennie ukształtowane. Dolna skorupa jest mocno zagłębiona – za jej pomocą małż przytwierdza się do podłoża, na jej powierzchni często występują nieregularne, płaskie i szerokie kolce. Górna skorupa muszli jest prawie płaska – służy za pokrywkę.

Galeria

Fragment kolekcji stożków

Fragment kolekcji porcelanek