|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Stefan Banach (ur. 30 marca 1892 w Krakowie, zm. 31 sierpnia 1945 we Lwowie) – polski matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej. Jego ojcem był młody góral z Ostrowska, służący jako ż... Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające najwybitniejszego polskiego matematyka - Stefana Banacha. Złota moneta 200 złotowa, srebrna dziesięciozłotówka oraz 2 złote ze stopu Nordic Gold są dostępne od 3 kwietnia.Głów... Profesor Stefan Sawicki, wybitny badacz twórczości Cypriana Norwida, otrzyma tegoroczną Nagrodę Literacką im. Franciszka Karpińskiego. Zdecydowała o tym obradująca 5 października w Białymstoku kapituła tego wyróżnienia.To szesnasta edycja konkursu. Nagroda z... Dziesięciu polskich naukowców - chemików i fizyków z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu w Białymstoku, Politechniki Wrocławskiej, Instytutu Chemii Organicznej PAN - weźmie udział w rozpoczynającym się 31 s... "Wokół Marii Skłodowskiej-Curie w jej międzynarodowym roku" - pod takim tytułem odbędzie się 20 stycznia w Warszawie seminarium przeznaczone dla nauczycieli przyrody szkół podstawowych. Jego organizatorami są: doradca metodyczny m.st. Warszawy w zakresie przyrod...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Konfederacja gołąbskaCzy wiesz że...? Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w pacyfikację powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667. Stefan Wierzbowski (ur. 1620 - zm. 7 marca 1687) – biskup poznański w latach 1664 - 1687, arcybiskup nominat gnieźnieński w 1687. Założyciel Nowej Jerozolimy (obecnie Góra Kalwaria). Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.  Konfederacja gołąbska (lub konfederacja gołębiowska), konfederacja zawiązana i uchwalona przez szlachtę koronną przy królu Michale Korybucie Wiśniowieckim 16 października 1672. Przyłączyły się do niej również ugrupowania wiernej królowi magnaterii. Monarcha akt konfederacji podpisał 10 listopada 1672. Konfederacja szczebrzeszyńska – zawiązana przez wojska koronne 23 listopada 1672 pod wodzą hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego w Szczebrzeszynie.
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – publiczna uczelnia wyższa powołana do życia w 1944 roku. Bezpośrednią przyczyną powstania Uniwersytetu była chęć stworzenia świeckiej uczelni wyższej, jako przeciwwagi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zawiązana została przeciwko tzw. „malkontentom” (opozycji magnackiej), w obronie króla, który m.in. dążył do podpisania przez Polskę pokoju z Imperium Ottomańskim. Marszałkiem konfederacji gołębiowskiej został wierny królowi Stefan Stanisław Czarniecki, bratanek hetmana Stefana Czarnieckiego. Głównymi autorami uchwał konfederacji byli biskup poznański Stefan Wierzbowski i wojewoda sieradzki Feliks Kazimierz Potocki. Przeciwnicy konfederacji gołębiowskiej, opozycja związana była z: dworem Królestwa Francji, prymasem Mikołajem Prażmowskim i hetmanem wielkim koronnym Janem Sobieskim. Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny.
August II Mocny (niem. August II der Starke ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (wg kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą. Kapitulacja Kamieńca Podolskiego 26 sierpnia 1672 otworzyła armii ottomańskiej drogę do przyłączenia Rzeczypospolitej. Kozłów ofiarnych szukano we własnych szeregach, według niektórych źródeł o oddanie twierdzy fałszywie oskarżano osobiście Sobieskiego, doszukując się ukrytych knowań i korupcji. Jednakże, po ocenie dowodów w tej kwestii, wielu konfederatów gołębiowskich pojednało się z nim (niektórzy "na kolanach"). Stefan Stanisław Czarniecki (zm. 1703) – pisarz polny koronny od 1671, marszałek sejmu pacyfikacyjnego w 1673, marszałek konfederacji gołąbskiej, starosta kaniowski, radziejowski, brański, lipnicki.
Feliks Kazimierz Potocki herbu Pilawa (ur. 1630, zm. 15 maja 1702) – hetman wielki koronny i kasztelan krakowski od 1702, hetman polny koronny od 1692, wojewoda krakowski od 1683, wojewoda kijowski od 1682, wojewoda sieradzki od 1669, podstoli wielki koronny od 1663. Wobec prognozowanego zagrożenia (według niektórych źródeł wykorzystanego raczej jako pretekst) król Michał Korybut Wiśniowiecki zdecydował się na zwołanie pospolitego ruszenia województw koronnych pod wieś Gołąb (obecnie w województwie lubelskim). Nie doszło jednak do wyprawy, a zebrana szlachta rozpoczęła obrady. Korona Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae) – termin określający instytucję państwa polskiego w późnym średniowieczu, rozumianą zgodnie z koncepcją niezależności instytucji państwa od osoby monarchy. Zarazem nazwa ideologii politycznej wyrażającej się nowym sposobie postrzegania władzy, powstałej pod wpływem koncepcji płynących z Czech i Węgier.
Pokój buczacki – traktat pokojowy, podpisany 16 lub 18 października 1672 w Buczaczu pomiędzy Turcją i Polską, który zakładał oddanie we władanie Turcji wschodnich ziem Polski. 16 października uchwalono akt konfederacji, jej celem było uspokojenie kraju wobec zagrożenia zewnętrznego i konfliktów wewnętrznych oraz obrona praw i przywilejów średniej i niższej szlachty poprzez uchwały ograniczające prawa częściowo niesubordynowanej i opozycyjnej magnaterii. Królestwo Francji (fr. Royaume de France) – państwo historyczne w Europie, na terenie obecnej Francji, jedno z jej prawno-historycznych poprzedników. Istniało w latach 987-1791.
Pospolite ruszenie (fr. levée en masse) – polega na powoływaniu pod broń całej męskiej ludności państwa lub tylko pewnej części uprawnionej i zobowiązanej do tego rodzaju służby. Konfederaci wysunęli szereg projektów reform ustrojowych w tym m. in.: W tym samym okresie został podpisany pokój z Imperium Ottomańskim, według różnych źródeł, 16 bądź 18 października 1672. Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski i wielki książę litewski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.
Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii sławnych, nieżyjących już osób związanych z Polską, mieszkających w niej oraz poza jej granicami, od czasów Popiela do współczesności. Opozycyjna część szlachty uznaje traktat pokojowy za co najmniej kontrowersyjny, z tego i innych powodów kraj pogrąża się w anarchii, stając na granicy wojny domowej, sejm zwołany w styczniu 1673 roku debatuje nad traktatem jeszcze w marcu (za artykułem: Walka stronnictw). Z powodu niejasnej sytuacji panującej w Polsce, Imperium Ottomańskie, traktuje podpisanie dokumentu jako wystarczający asumpt do uznania ważności traktatu pokojowego. Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta. 20 października obóz pospolitego ruszenia przeniesiono pod Lublin, gdzie 10 listopada akt konfederacji podpisał monarcha. Odpowiedzią było zawiązanie 23 listopada 1672 przez opozycyjną magnaterię (pod wodzą Sobieskiego) konfederacji szczebrzeszyńskiej. Kontynuacją obrad konfederatów gołębiowskich był generalny zjazd warszawski rozpoczęty 4 stycznia 1673, celem jego było doprowadzenie do końca spraw omawianych pod Gołębiem i Lublinem. Konfederacja (łac. confoederatio związek) – związek zawiązywany przez duchowieństwo, szlachtę i miasta w celu realizacji własnych celów, tworzony w Polsce i na Litwie w wiekach XIII-XIX. Jej genezy należy szukać w średniowiecznym prawie oporu (łac. ius resistendi) przeciwko władcy.
Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą. 11 marca 1673 wobec niewypełniania przez Polskę warunków podpisanego traktatu pokojowego wielki wezyr ottomański (z, najpewniej albańskiego, rodu Köprülü) Ahmed Köprülü upomniał Polskę grożąc, że również Imperium Ottomańskie może tenże traktat zerwać. W tym samym miesiącu, po prawie pół roku od podpisania traktatu, po interwencjach i subwencjach państw trzecich (m. in. papiestwa, za artykułem: Walka stronnictw) sejm zgodził się odmówić ratyfikacji podpisanego z Imperium Ottomańskim traktatu pokojowego. Michał Tomasz Korybut Wiśniowiecki herbu Korybut (ur. 31 lipca 1640 w Białym Kamieniu na Wołyniu, zm. 10 listopada 1673 we Lwowie) – król Polski i wielki książę Litwy w latach 1669-1673.
Hetman wielki koronny – z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki litewski, który był dowódcą wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Wzajemny stosunek prawny obu ministrów opisano w haśle: hetman wielki litewski. Łącznie ze zjazdem warszawskim tenże sejm trwał około 3,5 miesiąca do kwietnia 1673. Obie konfederacje zostały rozwiązane 12 marca 1673 podpisaniem aktu pacyfikacji, kończącego otwarty konflikt między dworem i popierającą go szlachtą, a opozycyjnym magnackim stronnictwem "malkontentów". Michał Korybut rozpoczął przygotowania do kontynuowania wojny (zobacz też wojny w których Rzeczpospolita współuczestniczyła przeciwko Imperium Ottomańskiemu tzw. "wojny polsko-tureckie"). Województwo – jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce, od 1990 r. jednostka zasadniczego podziału terytorialnego dla administracji rządowej, od 1999 r. także jednostka samorządu terytorialnego.
Mikołaj Prażmowski herbu Belina (ur. 1617 – zm. 15 kwietnia 1673 w Ujazdowie) – interreks 1668-1669, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1666, biskup łucki od 1659, biskup warmiński od 1664, w latach 1658-1666 kanclerz wielki koronny, podkanclerzy koronny od 1658. Dążenia wielu posłów konfederacji gołębiowskiej, w kwestii wyplątania się przez Rzeczpospolitą z wojny, zrealizowały się już w 3 lata po śmierci oponenta tej konfederacji − Sobieskiego, za panowania Króla Polski, Elektora Saskiego Augusta II Mocnego w postaci pokoju karłowickiego z 26 stycznia 1699 roku. Pokój w Karłowicach, został podpisany w Karłowicach (obecnie Sremski Karlovci) nad Dunajem 26 stycznia 1699 roku pomiędzy państwami Świętej Ligi (Papiestwo, Wenecja, Austria, Polska i Rosja) a Imperium Osmańskim i jego lennikami (głównie Chanatem Krymskim).
Gołąb – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Puławy, położona nad Wisłą między Puławami a Dęblinem. Nazwa miejscowości wywodzi się prawdopodobnie od jednych z właścicieli – Gołębiewskich [potrzebne źródło]. W miejscowości jest poczta, Szkoła Podstawowa im. Stefena Czarnieckiego, Publiczne Gimnazjum, Muzeum Nietypowych Rowerów, ośrodek kultury z biblioteką. Przypisy
Samuel Orgelbrand (ur. 1810 w Warszawie, 16 listopada 1868 w Warszawie) – jeden z najsłynniejszych polskich drukarzy i wydawców, związany z Warszawą. "Odkrywca" Józefa Ignacego Kraszewskiego, autorytet w sprawach wydawniczych, wydawca pierwszej polskiej nowoczesnej wielotomowej encyklopedii.
Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, ukr. Люблін, lit. Liublinas, ros. Люблин) – największe polskie miasto po wschodniej stronie Wisły, stolica województwa lubelskiego (nieprzerwanie od 1474 roku) oraz Lubelszczyzny. Jest jednym z największych polskich miast, 2. w Małopolsce, a 9. miastem w kraju pod względem liczby ludności (349 440 mieszkańców) oraz 15. pod względem powierzchni (147 km²,).
Czy wiesz że...? beta Magnateria polska – najwyższa warstwa szlachty w Rzeczypospolitej Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, odpowiadająca średniowiecznemu możnowładztwu i spełniająca rolę arystokracji.
Król Polski – tytuł używany przez władców Polski. Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025 roku. Tytuł królewski stał się związany na stałe z osobą polskiego monarchy od 1320 do 1795 roku. W okresie zaborów był używany od 1815 roku przez carów Rosji, będących zarazem władcami Królestwa Polskiego. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
