Konkret - perfumiarstwo - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy perfumiarstwa. Zapoznaj się również z: artykuł z dziedziny filozofii: Konkret.

Różaniec z pojemniczkiem na pomadę zapachową na portrecie Gerharda Pilgruma (Bartholomäus Bruyn Starszy, 1528; Wallraf-Richartz Museum w Kolonii, Niemcy)

Konkret – stały lub półstały produkt ekstrakcji substancji zapachowych, wchodzących w skład roślin olejkodajnych. W polskim piśmiennictwie z lat 50. XX w. stosowano francuskie określenia concrète, essences concrète de châssis, concrètes des pommades. Współcześni polscy perfumiarze używają określenia konkret. Stałe olejki eteryczne są stosowane jako środki zapachowe lub traktowane jako półprodukt, z którego uzyskuje się olejki ciekłe (absolut) metodą kolejnej ekstrakcji i destylacji.

Eter naftowy (nazywany też lekką benzyną) - mieszanina węglowodorów (głównie alkanów) pochodząca z procesu rektyfikacji ropy naftowej o średniej temperaturze wrzenia od 35 do 60°C.

Olejek eteryczny (łac. oleum aetherium, oleum aethereum) – ciekła, lotna substancja wonna uzyskiwana najczęściej poprzez destylację z parą wodną z odpowiedniego surowca roślinnego. Pod względem składu jest to mieszanina rozmaitych związków chemicznych: ketonów, aldehydów, alkoholi, estrów, laktonów, terpenów i innych związków organicznych, np. tych zawierających azot i siarkę.

Konkret ma zwykle konsystencję masła. Jest otrzymywany metodami:

Substancja zapachowa – substancja lotna o charakterystycznym, zwykle przyjemnym zapachu, co decyduje o możliwości zastosowania np. do sporządzania kompozycji perfumeryjnych, aromatów spożywczych lub w aromaterapii. Substancje zapachowe charakteryzują się zwykle bardzo niskimi wartościami progów wyczuwalności węchowej.

Rośliny olejkodajne, rośliny zawierające lotne olejki eteryczne o przyjemnym zapachu oraz specyficznym smaku, zwykle gorzkim i palącym, będące mieszaninami różnych związków chemicznych: aldehydów, estrów, ketonów, alkoholi, węglowodorów, itp.

ekstrakcji rozpuszczalnikami lotnymi, do ekstrakcji są stosowane lotne rozpuszczalniki, np. eter naftowy lub benzen. Przechodzące do roztworu substancje zapachowe uwalnia się od rozpuszczalnika (odparowanie pod zwykłym ciśnieniem, a następnie pod obniżonym ciśnieniem), otrzymując wonną pozostałość stałą (essences concrètes). Wydajność uzyskiwania konkretu z kwiatów osiąga w przypadku np. mimozy – 0,70–0,88%, fiołka Victoria – 0,07–0,10%, jaśminu – 0,28–0,34%. Konkret jaśminowy ma np. postać ciemnej, gęstej pasty o bardzo intensywnej woni. W przypadku ziół wydajność jest wyższa – dla lawendy osiąga np. 1,5–2,2%.

enfleurage, pracochłonna, niemal zarzucona metoda enfleurage polega na wykorzystaniu absorpcji substancji wonnych, uwalnianych z delikatnych świeżych kwiatów, w tłuszczach, np. w mieszaninie 65–70% smalcu i 30–35% łoju. Tłuszcz nasycony lotnymi olejkami jest znany jako „pomada”. Jest po stopieniu poddawany ekstrakcji alkoholem, co jest pierwszym etapem pozyskiwania absolutu (fr. absolutes d'enfleurage, essence absolute).

maceracji: kwiaty np. pomarańczy, róży, akacji, hiacyntu, narcyza lub fiołka bywają macerowane w tłuszczach w temperaturze 50–70 °C przez 24 do 48 godzin.

Przypisy

Pomander (ang.). W: Encyclopædia Britannica [on-line]. www.britannica.com. [dostęp 2011-08-26].
↑ Atanazy Boryniec: Technologia chemiczna organiczna, tom II. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, 1958, s. 618 621.
↑ Romuald Klimek: Olejki eteryczne. Warszawa: Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, 1957, s. 78 81.
Fabienne Pavia: Wielka księga perfum. Wydawnictwo Książkowe "Twój Styl", 1998, s. 62. ISBN 83 7163 072 7.
↑ Magdalena Karst, rozmowa z Piotrem Kempskim: Zawód perfumiarz - rozmowa z Piotrem Kempskim (pol.). W: Pachnący zawód [on-line]. marketingzapachowy.info/wywiady, 2007-11-05. [dostęp 2011-08-26].

Portal:
Węch i zapachy

Linki zewnętrzne

Materiały z warsztatów zapachowych (cz. II); Jaśmin – sposób uzyskiwania konkretu i absolutu z kwiatów. blog.missala.pl:. [dostęp 2011-08-26].

Naturalny olejek eteryczny róży damasceńskiej, m.in. otrzymywanie olejku metodą ekstrakcyjną, w tym: czerwono-pomarańczowego konkretu o zapachu świeżych róż. www.biochemiaurody.com. [dostęp 2011-08-26].