Konrad von Wittelsbach - Polski Serwis Naukowy

Konrad von Wittelsbach (ur. 1125 - zm. 25 października 1200) - arcybiskup Moguncji i Salzburga oraz kardynał Św. Kościoła Rzymskiego. Był pierwszym w historii kardynałem, który jednocześnie był także biskupem rezydencjonalnym (nie licząc diecezji suburbikarnych).

Był synem Ottona hrabiego Wittelsbach oraz bratem Ottona I, księcia Bawarii. Na synodzie w Lodi w 1161 cesarz Fryderyk I Barbarossa mianował go arcybiskupem Moguncji, który to urząd wiązał się z godnością arcykanclerza Niemiec. Na tym samym synodzie cesarz udzielił poparcia antypapieżowi Wiktorowi IV, wybranemu dwa lata wcześniej w opozycji do papieża Aleksandra III. W 1164 zmarł Wiktor IV, a jego zwolennicy wybrali na jego następcę Paschalisa III. Konrad opowiedział się wówczas za uznaniem Aleksandra III, co poróżniło go z cesarzem, który wsparł antypapieża. W rezultacie musiał uchodzić do Francji, a następnie do Rzymu. Ponieważ Fryderyk pozbawił go archidiecezji mogunckiej, mianując na jego miejsce arcybiskupa Chrystiana, papież Aleksander III w ramach rekompensaty w 1165 kreował go kardynałem-prezbiterem S. Marcello, a na początku 1166 kardynałem-biskupem Sabiny. Święcenia kapłańskie i sakrę biskupią przyjął z rąk Aleksandra III w Rzymie 18 grudnia 1165. Nadto w 1167 został administratorem diecezji Sora w Kampanii, jednak przez cały ten czas uważał się za prawowitego arcybiskupa Moguncji. Między 1169 a 1177 Aleksander III wysyłał go kilkakrotnie z misjami legackimi do północnej Italii, Bawarii i prawdopodobnie także do Czech.

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Aleksander III (łac. Alexander III), właściwie Roland ze Sieny (ur. ok. 1100 w Sienie, zm. 30 sierpnia 1181 w Civita Castellana) – papież od 7 września 1159.

W 1177 doszło do pojednania Aleksandra III z Fryderykiem I. W podpisanym wówczas Traktacie Weneckim papież uznał Chrystiana za arcybiskupa mogunckiego, podczas gdy Konrad jako rekompensatę otrzymał arcybiskupstwo Salzburga. Kiedy jednak w 1183 Chrystian zmarł, Konrad powrócił na stanowisko metropolity mogunckiego i piastował je już do śmierci. W tym czasie przebudował i odnowił moguncki kościół katedralny. Od 1179 roku Konrad piastował także godność legata papieskiego w Niemczech.

Paschalis III, właśc. Guido di Crema (ur. 1110 w Cremie, zm. 20 września 1168 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, kardynał, antypapież w latach 1164-1168.

Katedra Świętych Marcina i Szczepana (niem. Der Hohe Dom zu Mainz) – dawna katedra prymasowska, siedziba założonego w I w. n.e. w Moguncji biskupstwa, a następnie od VIII w. arcybiskupstwa. Arcybiskupi Moguncji pełnili przez wieki znaczącą rolę na arenie zarówno kościelnej, jak i politycznej (m.in. byli elektorami Rzeszy, którzy wybierali cesarza). Zabytek jest również jedną z ośmiu katedr cesarskich. Od strony historyczno-artystycznej wraz z katedrami w Spirze i Wormacji reprezentuje typ cesarskiej katedry romańskiej o dwóch chórach łączących bazylikowy korpus. Obecna katedra kryje jej długą i burzliwą historię, stanowi zbiór świadectw wielu faz jej budowy. Pomimo zawieruchy ostatniej wojny ocalały w katedrze cenne dzieła sztuki, głównie elementy rzeźby architektonicznej i jeden z największych w Europie zespół średniowiecznych i nowożytnych dzieł sztuki sepulkralnej.

W latach 1197–1199 sprawował funkcję legata papieskiego w Ziemi Świętej. W trakcie tej legacji ingerował w spory dynastyczne w Księstwie Antiochii, a ponadto, za zgodą papieża, koronował na króla władcę Armenii Leona I jako wasala Cesarstwa.

Jako kardynał-biskup Sabiny sygnował bulle papieskie między 18 marca 1166 a 26 listopada 1199. Od 1181 roku był dziekanem Kolegium Kardynalskiego. Zmarł w Riedfeld w trakcie powrotu z legacji na Węgrzech.

Bibliografia

W. Maleczek, Papst und Kardinalskolleg von 1191 bis 1216, Wiedeń 1984, s. 67 nr 1

I.S. Robinson, The Papacy 1073-1198. Continuity and innovations, Cambridge University Press 1990

J. M. Brixius, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130-1181, Berlin 1912, s. 63 nr 14

K. Ganzer, Die Entwicklung des auswärtigen Kardinalats im hohen Mittelater, Tybinga 1963