Konrad z Montferratu - Polski Serwis Naukowy

Konrad z Montferratu (ur. ok. 1145 w Monteferracie, zm. 28 kwietnia 1192 w Tyrze) – przez krótki czas władca Królestwa Jerozolimskiego w 1192 roku.

Był synem drugim Wilhelma V, markiza Montferratu i jego żony Judyty, córki Leopolda III Świętego, margrabiego Austrii. Przez ojca był najbliższym kuzynem Ludwika VII, króla Francji, a przez matkę taki sam stopień pokrewieństwa łączył go z cesarzem Fryderykiem I Rudobrodym. Braćmi Konrada byli Wilhelm, późniejszy hrabia Jaffy i Askalonu, Bonifacy, późniejszy król Tessaloniki, Fryderyk, który został biskupem Alby, oraz Rajnier, związanego później z cesarskim rodem Komnenów.

Tyr (obecny Sur) to miasto w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jego nazwa znaczy "skała". W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.

Liga Lombardzka – związek państw północnowłoskich zawarty w marcu 1167 roku przez 22 wielkie municypia, między innymi: Mediolan, Cremonę, Piacenzę, Mantuę, Bergamo, Brescię, Bolonię, Padwę, Treviso, Vicenzę, Weronę, Lodi i Parmę, a także przez niektórych właścicieli ziemskich, jak Markiz Malaspina czy Ezzellino da Romano. Została zawarta przeciwko Fryderykowi I Barbarossie dążącemu do zniszczenia ich autonomii. Ubiegał się o zyskanie nad nimi całkowitej kontroli na sejmie w Roncaliga (1158). Liga zyskała poparcie papieża Aleksandra III, który również życzył sobie upadku imperializmu we Włoszech. 29 maja 1176 zjednoczone siły Ligi pokonały pod Legnano wojska Fryderyka I, który przez pokój wenecki zawarł sześcioletni rozejm (1177-1183), do czasu zawarcia umowy w Konstancji, gdzie włoskie miasta zgodziły się pozostać lojalnymi wobec Imperium, ale zatrzymały jurysdykcję ponad ich terenami.

Dokładna data i miejsce urodzenia Konrada nie są znane. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1160 roku, kiedy służył na dworze swojego wuja Konrada, biskupa Passawy.

W późniejszych latach działał jako dyplomata i dowódca wojskowy, zasłużony w walkach, które jego krewni prowadzili z Ligą Lombardzką. Przed 1179 rokiem ożenił się. Jego wybranką była przypuszczalnie córka Meinharda I z Gorycji. Żona Konrada zmarła pod koniec 1186 roku.

W 1179 roku walczył z siłami swojego kuzyna Fryderyka Rudobrodego, gdyż margrabiowie z Montferratu pozostawali w przymierzu z Manuelem I Komnenem, cesarzem bizantyjskim. We wrześniu 1179 pod Camerino pokonał niemieckie wojska dowodzone przez arcybiskupa Moguncji Chrystiana I. Niemiecki duchowny dostał się do niewoli. Konrad pozostawił jeńca pod pieczą swojego brata Bonifacego, a sam udał się do Konstantynopola, aby zostać nagrodzonym przez Manuela. Krótko po śmierci cesarza w 1180 roku powrócił do Włoch.

Ludwik VII Młody (franc. Louis VII le Jeune) (ur. 1120, zm. 18 września 1180 w Saint-Pont) – król Francji w latach 1137-1180. Syn Ludwika VI, króla Francji z dynastii Kapetyngów, i Adelajdy z Maurienne, córki Humberta II Grubego, hrabiego Sabaudii.

Wilhelm z Montferratu zwany Długim Mieczem (zm. 1177) - hrabia Jaffy i Askalonu, pierwszy mąż królowej Sybilli Jerozolimskiej i ojciec króla Baldwina V.

Zimą z 1186 na 1187 roku cesarz bizantyjski Izaak II Angelos postanowił odnowić sojusz z władcami Montferratu i zaoferował Bonifacemu rękę swojej siostry Teodory. Bonifacy był w tym czasie żonaty. W tym samym czasie Konrad wyruszał do Królestwa Jerozolimskiego, gdzie przebywał jego ojciec. Wiosną 1187 roku zjawił się w Konstantynopolu, poślubił siostrę cesarza i pozostał w Bizancjum.

Teodora Angelina - jedyna córka Anny Angeliny i jej pierwszego męża - Izaaka Komnena Sebastokratora. Jej matka była córką cesarza bizantyjskiego - Aleksego III i Eufrozyny Dukainy Kamateriny.

Sybilla Jerozolimska, fr. Sibylle de Jérusalem (ur. 1159 lub 1160, zm. 25 lipca 1190) – hrabina Jaffy i Aszkelonu 1176-1186, królowa Jerozolimy 1186-1190.

Podczas najazdu Saladyna wsławił się jako dowódca obrony Tyru – jedynego niezdobytego przez muzułmanów miasta w Królestwie Jerozolimskim. Statek przewożący Konrada i towarzyszących mu rycerzy frankijskich z Konstantynopola zawinął do portu w Tyrze 14 lipca 1187 roku, kiedy dowodzący miejscowym garnizonem Renald z Sydonu prowadził już negocjacje z Saladynem w sprawie kapitulacji miasta. Niespodziewane przybycie Konrada dało obrońcom miasta nadzieję, a w konsekwencji doprowadziło do zerwania rozmów z muzułmanami i utrzymania Tyru w rękach chrześcijan.

Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został koronowany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W latach 1154–1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.

III wyprawa krzyżowa odbyła się w latach 1189-1192. Była to próba odzyskania Ziemi Świętej z rąk sułtana ajjubidzkiego Saladyna, której podjęło się rycerstwo europejskie dowodzone przez cesarza Fryderyka I Barbarossę, króla francuskiego Filipa II Augusta i króla angielskiego Ryszarda Lwie Serce.

Po uwolnieniu z niewoli króla Gwidona de Lusignan, Konrad odmówił podporządkowania się jego rozkazom, argumentując, że Gwidon stracił prawo do korony po bitwie pod Hittin. Oznajmił, iż bramy Tyru otworzy tylko przed wysłannikami dowodzących trzecią krucjatą monarchów.

Do porozumienia między Gwidonem i Konradem doszło dopiero na początku 1190 roku, podczas oblężenia Akki. Konrad zgodził się uznać Lusignana za króla, zaś ten dał mu w lenno Tyr oraz Bejrut i Sydon (w przypadku ich odzyskania z rąk muzułmanów).

Camerino to miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Macerata. Znane jest przede wszystkim z Uniwersytetu założonego w 1336 roku.

Saladyn, Al-Malik an-Nasir Salah ad-Dunja wa-ad-Din Abu al-Muzzafar Jusuf ibn Ajjub ibn Szazi Al-Kurdi w skrócie Salah ad-Din al-Ajjubi (ur. 1137 lub 1138 w Tikricie w Mezopotamii, zm. 4 marca 1193 w Damaszku) – wódz i polityk muzułmański pochodzenia kurdyjskiego, sułtan Egiptu, władca imperium rozciągającego się od Sudanu po Syrię, od Jemenu przez Półwysep Arabski, północny Irak do wschodniej Turcji (Diyarbakır), uważany za założyciela dynastii Ajjubidów.

Kilka miesięcy później, wraz ze śmiercią królowej Sybilli, prawo Gwidona do tronu wygasło. Baronowie królestwa w porozumieniu z dowódcami krucjaty postanowili przekazać tron przyrodniej siostrze Sybilli, Izabeli. Na jej męża wybrano Konrada (fakt, iż posiadał on już dwie żony – jedną w Konstantynopolu, drugą we Włoszech, zlekceważono). 24 listopada 1190 roku, po unieważnieniu małżeństwa Izabeli z Onufrym z Toronu i wyrażeniu zgody przez przekupionego legata papieskiego, arcybiskupa Pizy, biskup Beauvais udzielił Izabeli i Konradowi ślubu.

Izaak II Angelos (ur. ok. 1156, zm. 28 stycznia 1204 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyjski w latach 1185-1195 oraz wspólnie z synem Aleksym IV od 1203.

Nizaryci, arab. النزاريون, znani także jako Asasyni, arab. الحشاشين – dominujący współcześnie odłam ismailitów, uznający linię imamów wywodzącą się od Nizara.

Po zdobyciu Akki w 1191 roku powrócono do negocjacji w sprawie tronu Jerozolimy. Tym razem baronowie potwierdzili dożywotnie prawo Gwidona do tronu Jerozolimy. Jego następcą, jako mąż Izabeli, miał być Konrad, któremu pozostawiono Tyr, Sydon i Bejrut.

Przez kolejne miesiące Konrad prowadził samodzielną politykę, odmawiając współdziałania z Gwidonem, pomimo gróźb przebywającego przez cały czas w Palestynie króla Ryszarda Lwie Serce. Na własną rękę, nie oglądając się na krzyżowców, negocjował nawet zawieszenie broni z Saladynem.

Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica cesarstwa Bizantyjskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa ottomańskiego w latach 1453–1922.

Monferrato (w piemontèis Monfrà; w wielu językach z fr. Montferrat - jest to również druga poprawna polska nazwa zgodna ze standardem KSNG) - region Piemontu w północnych Włoszech. Jest to pagórkowata kraina na południe od Padu ciągnąca się do Apeninu Liguryjskiego. Obejmuje współczesne prowincje Asti i Alessandria. Monferrato jest jednym z ważniejszych obszarów winnych we Włoszech, tu produkuje się m.in. słynne spumante - Asti. Pochodzi stąd również wielu pisarzy jak Vittorio Alfieri czy Umberto Eco.

Ostatecznie, w 1192 roku baronowie jednogłośnie przyznali koronę Konradowi. Nie cieszył się on tą decyzją zbyt długo. 28 kwietnia 1192 roku, kilka dni przed planowaną koronacją, król elekt został skrytobójczo zamordowany przez członków muzułmańskiej sekty assasynów. Do dziś nie wiadomo, kto zlecił zabójstwo. Możliwe, że była to inicjatywa samych członków sekty, którym istnienie na wybrzeżu silnych państw frankijskich było nie na rękę. Innym powodem zabójstwa mogła być piracka napaść Konrada na statek wiozący zaopatrzenie dla assasynów. Niektórzy uważają jednak, że zleceniodawcą morderstwa mógł być Saladyn lub król Ryszard. Niemniej, żadna z tych hipotez nie została potwierdzona.

Leopold III , Święty Leopold III (ur. 1073 w Gars nad rz. Kamp, zm. 15 listopada 1136 w Wiedniu) – margrabia Austrii z dynastii Babenbergów od 1095 do 1136, święty katolicki.

Przypisy

Stephen O’Shea: Morze Wiary - islam i chrześcijaństwo w świecie śródziemnomorskim doby średniowiecza. Wyd. I. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2009, s. 164. ISBN 978-83-7510-087-7.