Konstanty Adam Czartoryski - Polski Serwis Naukowy

Konstanty Adam Czartoryski

Konstanty Adam Czartoryski (ur. 28 października 1774 w Warszawie, zm. 23 kwietnia 1860 w Wiedniu) – polski książę, wojskowy. Urodzony w związku małżeńskim Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemingów (był ich młodszym synem), jego prawdziwym ojcem był jednak Armand Louis de Gontaut, książę de Lauzun, kochanek Izabeli. Brat Adama Jerzego i Marii Wirtemberskiej, wolnomularz.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

Konstanty Adam Czartoryski był pułkownikiem w wojskach Księstwa Warszawskiego (od 1809), po wyprawie Napoleona na Moskwę w 1812 został generalnym adiutantem francuskiego cesarza. W 1815 został awansowany na stopień generała brygady w wojsku polskim (Królestwo Kongresowe).

Był dwukrotnie żonaty, najpierw z Anielą Radziwiłł (1802, syn Adam Konstanty), następnie z Marią Dzierżonowską (1810, dzieci: Aleksander Roman, Maria Zuzanna, Konstanty, Maria, Jerzy Konstanty).

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Był właścicielem ordynacji międzyrzeckiej.

Przypisy

Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 328.