Kontakt operacyjny - Polski Serwis Naukowy

Kontakt operacyjny (KO) – osoba zarejestrowana przez Służbę Bezpieczeństwa jako OZI (osobowe źródło informacji).

Generalnie Kontakt Operacyjny nie różnił się niczym od (Tajnego Współpracownika). KO był formą świadomej współpracy z organami bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ale bez wymogu podpisania zobowiązania. KO dostawał czasem wynagrodzenie. Najczęstszą formą było świadczenie niepieniężne w postaci upominków lub drogiego alkoholu. Oficer prowadzący nadawał takiemu współpracownikowi – jeżeli był uważany za bardzo cenne źródło – najczęściej pełny pseudonim. Jeżeli natomiast informator nie był traktowany jako wiarygodne źródło – to inicjałami imienia i nazwiska, tak też były podpisywane doniesienia.

Tajny współpracownik (TW) w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie, dobrowolnie i za wynagrodzeniem współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Często jedyną różnicą między Kontaktem Operacyjnym a TW było wyłącznie to, że KO był członkiem PZPR, a SB nie starała się we władzach partyjnych o oficjalną zgodę na jego werbunek. Werbowanie bowiem członków partii było dozwolone jedynie w bardzo ważnych przypadkach i za zgodą I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Kontakt Operacyjny był formą współpracy agenturalnej szczególnie często stosowaną w Departamencie I MSW (wywiad) i traktowany tam jako TW.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa działajacy w strukturach resortu spraw wewnętrznych, działający w PRL w latach 1956-1990, powołany m.in. do utrwalania władzy komunistycznej oraz zapewniania porządku publicznego wewnątrz kraju. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989 SB zatrudniała 24300 funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90000 tajnych współpracowników.

Zobacz też

OZI