Kontenerowiec - Polski Serwis Naukowy

Konterowiec CMA CGM Balzac w porcie w Zeebrugge

Kontenerowiec, dawniej pojemnikowiec – statek specjalnie wyposażony w prowadnice i przeznaczony do przewozu kontenerów, przy założeniu ich pionowego załadunku i wyładunku.

Pierwszym statkiem przeznaczonym do przewozu kontenerów był amerykański MS „Ideal-X”, przebudowany z tankowca w 1956 roku. Mógł przewozić 53 kontenery 35-stopowe.

Wraz z olbrzymią popularnością transportu drobnicy w kontenerach oraz stopniowym zwiększaniem się wymiany handlowej na świecie, rośnie popularność kontenerowców. Stocznie nie nadążają z budową nowych statków tego typu. Obecnie największe kontenerowce potrafią przewozić ponad 10 000 TEU, i ledwo mieszczą się w klasie wymiarów panamax. Niektóre statki już tę klasę przekroczyły, w związku z tym są eksploatowane na trasach, które nie wymagają przechodzenia przez Kanał Panamski, np. Chiny – Zachodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

Kanał Panamski – sztuczny kanał wodny zbudowany w latach 1904-14, położony w Panamie, na Przesmyku Panamskim, łączący wody Oceanu Atlantyckiego (przez Morze Karaibskie) z wodami Oceanu Spokojnego. Jest on jedną z najważniejszych dróg wodnych świata, która wydatnie skróciła trasę, jaką musiały pokonywać wcześniej statki, np. droga morska z San Francisco do Nowego Jorku uległa skróceniu o 14 500 km. Podczas budowy Kanału Panamskiego zmarło około 25 000 robotników a około 20 000 z nich zaraziło się malarią lub żołtą febrą.

Obecnie największymi kontenerowcami są statki duńskiego armatora A. P. Moller-Maersk Group (np. MS Emma Mærsk lub MS Eleonora Mærsk), o pojemności od 11 000 do 14 500 TEU.

Eleonora Mærsk w DCT Portu Północnego w Gdańsku

Dla zapewnienia szybkiego przepływu kontenerów po całym świecie i obniżenia kosztów wielkie kontenerowce przewożą swoje ładunki na trasach międzykontynentalnych, odwiedzając kilka portów na kontynencie tzw. hubów (jest nim np. głębokowodny terminal kontenerowy Portu Północnego w Gdańsku).

Zbiorniki balastowe, pozwalają na zanurzanie i wynurzanie okrętu podwodnego. Podczas zanurzania, otwierane są klapy i odwietrzniki, co skutkuje nabraniem do zbiorników wody i uzyskaniem pływalności ujemnej okrętu. Podczas szasowania zbiorników balastowych przy wynurzaniu, klapy zbiorników pozostają otwarte, natomiast zamykane są odwietrzniki. Pozwala to na wtłoczenie do zbiornika powietrza i stworzenie poduszki powietrznej w celu wypchnięcia z niego wody.

Zachodnie Wybrzeże (ang. West Coast, nazywane także Pacific Coast) - region geograficzny na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. W jego skład wchodzą stany Kalifornia, Oregon i Waszyngton, a także oddalone Alaska i Hawaje. Często dołącza się tu także niemające kontaktu z morzem stany Nevada i Arizona.

Z mniejszych portów kontenery są dowożone do hubów przez mniejsze (200-500 TEU) kontenerowce dowozowe zwane fiderami (z ang. feeder). Część średnich (poniżej 3000 TEU) kontenerowców jest wyposażona w urządzenia przeładunkowe (dźwigi lub suwnice), co pozwala im zawijać do portów nie wyposażonych w odpowiednie urządzenia. Największe kontenerowce są całkowicie zależne od urządzeń portowych. Ze względu na rozmiary statków i wagę kontenerów do przeładunku używa się specjalnych suwnic.

Emma Mærsk, największy kontenerowiec na świecie. Mierzy 398 metrów długości oraz 56 metrów szerokości. Należy do przedsiębiorstwa A.P. Moller-Maersk Group i według słów armatora ma pojemność 11 tys TEU (kontenerów 20 stopowych).

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Kontenerowce są pierwszymi statkami morskimi, na których bardzo dużą część ładunku przewozi się na pokładzie (z reguły na pokładzie może zmieścić się więcej kontenerów niż pod pokładem, ale na pokład ładuje się lżejsze kontenery). Wymaga to rozwiązania problemów ze statecznością i mocowaniem kontenerów.

TEU - (twenty-feet equivalent unit) - jednostka określająca standardowy wymiar kontenera o długości 20 stóp. Służy do określania pojemności kontenerowej portów i statków.

Feeder lub fider to rodzaj statku różnych rozmiarów, głównie jednak kojarzony ze statkiem morskim ze średnią pojemnością od 300 do 500 TEU. Feedery zbierają kontenery z różnych portów i transportują je do głównego terminala kontenerowego, gdzie są ładowane na większe jednostki. W ten sposób małe statki "karmią" (ang. "feed") wielkie kontenerowce zdolne do przewozu tysięcy kontenerów. Z biegiem lat firmy zajmujące się transportem feederami ustanowiły stałe i regularne trasy dla tych statków.

Stateczność kontenerowca zapewniają zbiorniki balastowe o dużej pojemności. Część z nich jest wykorzystywana w systemach przeciwprzechyłowych, zmniejszających kołysanie statku na morzu i ograniczających przechylanie statku w czasie przeładunku.

Do mocowania kontenerów rozwinięto cały system specjalistycznych złączy i odciągów (przekładki stożkowe, łączniki skrętne, łączniki mostkowe), które mają za zadanie połączenie kontenerów stojących obok siebie i na sobie w jeden blok oraz zamocowanie ich do statku.

Przypisy

Pierwszy z kontenerowców-gigantów jest już w Gdańsku. trojmiasto.pl, 11 maja 2011. [dostęp 11 maja 2011].
DCT chce wybudować nowy terminal w Gdańsku. trojmiasto.pl, 27 września 2011. [dostęp 27 września 2011].

Bibliografia

Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd., 1993. ISBN 83-85413-73-1.

Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Kontenerowiec

Lista największych kontenerowców

Dźwig - urządzenie dźwigowe, dźwignica zwana również potocznie windą lub wyciągiem, przeznaczona do przemieszczania (podnoszenia) ładunków (osób lub towarów) w kabinach lub na platformach wzdłuż sztywnych prowadnic nachylonych do poziomu pod kątem większym niż 15 stopni, pomiędzy określonymi poziomami, zwykle na dużą wysokość. Dźwigi dzielą się na:

Kontener – zazwyczaj metalowa skrzynia o zunifikowanych wymiarach, służąca do przewozu drobnicy zapakowanej zazwyczaj w opakowania kartonowe, paczki, skrzynie, worki, które czasami dodatkowo mogą być umieszczone na europaletach. Ujednolicenie wymiarów pozwala przyspieszyć operacje za- i wyładunku oraz stosować wyspecjalizowany sprzęt. W dużej liczbie przypadków kontener chroni przewożony ładunek przed uszkodzeniami mechanicznymi i warunkami atmosferycznymi. Popularność tej metody transportu ładunków sprawiła, że w typowym szkielecie kontenera transportowane są także np. cysterny czy ładunki jednostkowe.