Konwencja wrześniowa - Polski Serwis Naukowy

Konwencja wrześniowa (wł. Convenzione di settembre) – traktat podpisany 15 września 1864 roku pomiędzy rządem Zjednoczonego Królestwa Włoch i Cesarstwa Francuskiego, który stanowił, że:

Napoleon III Bonaparte zgadza się wycofać w ciągu dwóch lat wszystkie francuskie siły z Rzymu i Lacjum

włoski rząd gwarantuje granice Państwa Kościelnego obejmującego ww teren

rząd włoski zgadza się przenieść stolicę z Turynu do Florencji, położonej w centrum kraju, co ma pokazać, że nie będzie dążyć do uczynienia Rzymu stolicą, co proklamowano wcześniej 27 marca 1861 roku

Traktat spotkał się ze sprzeciwem papieża Piusa IX, francuskich katolików i włoskich patriotów. Przenosiny stolicy do Florencji spotkały się z demonstracjami w całych Włoszech. Ostatnie wojska francuskie opuściły Rzym w grudniu 1866. Napoleon III miał nadzieję, że władze włoskie porozumieją się z papieżem i doprowadzą do ugody we wszystkich spornych kwestiach.

Wojna francusko-pruska 1870-1871 (19 lipca 1870 – 10 maja 1871) – konflikt zbrojny między Francją i Prusami. Bezpośrednią przyczyną była próba osadzenia przez Bismarcka na tronie Hiszpanii pruskiego księcia. Był to książę Leopold von Hohenzollern-Sigmaringen. Natomiast wewnętrznie była wynikiem toczącej się rywalizacji Francji i Prus o dominację w Europie. Wojnę zakończono podpisaniem traktatu pokojowego 10 maja 1871 roku we Frankfurcie.

Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.

Papież odrzucił wszelkie propozycje ugody, co spowodowało, że w październiku 1867 grupa Włochów pod dowództwem Giuseppe Garibaldiego przeprowadziła inwazję Lacjum, ponosząc jednak klęskę pod Mentaną z rąk 2000 francuskich żołnierzy przysłanych w pośpiechu przez Napoleona III. Garnizon francuski powrócił do Rzymu.

Traktaty laterańskie to grupa trzech traktatów wyodrębniających politycznie i terytorialnie państwo Watykan, uznających jego niezależność i niepodległość. Zostały podpisane 11 lutego 1929 roku przez papieskiego sekretarza stanu, kardynała Pietro Gasparri, i Benito Mussoliniego. Mussolini, zdający sobie sprawę z władzy i autorytetu papieża Piusa XI, postanowił nawiązać z nim porozumienie, by przez jego przychylność, zwiększyć poparcie wśród społeczeństwa. Powierzchnię Watykanu określono na 44 ha (0,44 km²). Traktaty uznawały papieża za osobę świętą, zobowiązywały Włochów do płacenia trybutu na rzecz Watykanu. Osoby tam mieszkające zostały uznane za nietykalne.

II Cesarstwo Francuskie – przez pierwszych osiem lat swego panowania cesarz Napoleon III rządził bardzo autorytarnie. Reżim swej władzy oparł na wojsku, policji, administracji i Kościele katolickim. Zmniejszone zostały uprawnienia Senatu i Rady Stanu, a opozycja republikańska i socjalistyczna poddane zostały represjom oraz osłabione aresztowaniami i banicją swych przywódców. Ograniczone zostały dotychczasowe republikańskie prawa obywatelskie, wprowadzono na powrót cenzurę publikacji i widowisk, zakaz strajków, do 1864 r. zakaz zrzeszania się robotników, rozwiązana została Gwardia Narodowa, usunięto symbole republikańskie.

W sierpniu 1870 roku wybuchła wojna francusko-pruska, którą Włochy wykorzystały do zajęcia ziem papieskich.

Aż do czasów traktatów laterańskich tzw. kwestia rzymska, tj. statusu Rzymu, pozostała punktem spornym pomiędzy Włochami i papiestwem.

Źródła

Raffaele De Cesare, The last days of papal Rome, 1850-1870 w Google Books