Kopalnia Węgla Kamiennego Niwka-Modrzejów

Na mapach: 50°14′58″N 19°09′51″E / 50.24944, 19.16417

KWK Niwka-Modrzejów

Kopalnia Węgla Kamiennego Niwka-Modrzejów – kopalnia węgla kamiennego, w Sosnowcu.

Historia

do 1945 roku

1815 – oficjalny rok powstania KWK "Niwka-Modrzejów", umieszczany m.in. na materiałach wydawanych przez kopalnię. Stanowił on podstawę do obchodów rocznic powstania zakładu.

1833 – nieoficjalny rok powstania KWK "Niwka-Modrzejów". Trzech wspólników: Maurycy Kossowski, Jacek Lipski i Antoni Klimkiewicz, zakłada w Niwce kopalnię "Jerzy", przemianowaną w 1928 roku na kopalnię "Niwka".

1844 – kopalnia zostaje unieruchomiona

1867 – w kopalni "Jerzy" zostaje wznowione wydobycie węgla, jej właścicielem jest górnośląski przemysłowiec Christian Gustaw von Kramsta.

1891 – kopalnia zostaje odsprzedana Sosnowieckiemu Towarzystwu Kopalń i Zakładów Hutniczych.

1904-1908 w kopalni zbudowano nowy szyb "Jan", który w 1908 roku wraz z szybem "Władysław" utworzył odrębną kopalnię "Klimontów".

1909-1912 w kopalni zbudowano nowy szyb "Kazimierz", który w 1919 roku stał się głównym szybem wydzielonej kopalni "Modrzejów".

1910 – kopalnia "Jerzy" zatrudnia 1900 pracowników.

1914 – w kopalni "Niwka" swą karierę zawodową rozpoczął Bolesław Krupiński, obejmując stanowisko sztygara, a następnie zawiadowcy kopalni.

1924 – stanowisko inżyniera górniczego i kierownika robót górniczych w kopalni "Modrzejów" obejmuje Witold Budryk.

1928 – zmiana nazwy kopalni "Jerzy" na "Niwka".

1942 – koncern Preussag nadał oddzielnym kopalniom "Niwka" i "Modrzejów" wspólną nazwę "Theodor Körner".

5 lipca 1945 – połączenie kopalń "Niwka" i "Modrzejów" w KWK "Niwka-Modrzejów", w ramach której zaczęły działać dwa zakłady wydobywcze: Ruch nr 1 "Modrzejów" i Ruch nr 2 "Niwka".

1945-1989

Od 1945 kopalnia nosiła nazwę: "Niwka-Modrzejów". W latach powojennych następił znaczny rozwój zakładu. Całkowicie przebudowane zostały obydwa zakłady wydobywcze ("Niwka" i "Modrzejów") – powstały dwa nowe zakłady przeróbcze wraz z dworcami kolejowymi, dwa kompleksy BHP. W okresie tym udostępniono również nowy poziom wydobywczy, zbudowano osadniki wód dołowych i pogłębiono pięć szybów. W końcu lat 80. XX wieku postanowiono udostępnić nowe złoża węgla na głębokości 910 metrów. W tym celu pogłębiono szyb "Kazimierz I" w Ruchu nr 1 "Modrzejów" oraz wybudowano nowy szyb "Bolesław" w Ruchu nr 2 "Niwka".

Sosnowiec – miasto położone na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego.
Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

1990-1999

Przemiany gospodarcze przełomu lat 80. i 90. XX wieku wpłynęły negatywnie na kondycję finansową kopalni. Z powodu braku środków finansowych wstrzymano prace nad udostępnieniem nowych złóż na głębokości 910 metrów, których wydobycie miało zapewnić kopalni istnienie do 2030 roku. Dalsze ograniczenia kosztów funkcjonowania zakładu osiągnięto m.in. przez likwidację pracowniczych przewozów autobusowych, wynajęcie klubu "Gwarek" prywatnej spółce czy przekształcenie hotelu pracowniczego nr 1 w ogólnodostępny hotel "Zagłębiak".

Jacek Lipski (ur. 18 sierpnia 1799 w Mokrsku Górnym, zm. 23 kwietnia 1872) - inżynier mechanik, konstruktor hutniczy. Absolwent Akademicznej Szkoły Górniczej w Kielcach, jako stypendysta kontynuował naukę we Freiburgu w Saksonii. Syn Antoniego Lipskiego herbu Grabie, który był sędzią ziemskim, i Heleny Chomentowskiej. W 1828 roku projektował m.in. walcownie blachy dla Starachowic i Koniecpola, fryszerki dla Suchedniowa, walcownie i popielarnie dla Białogonu.
Bolesław Krupiński - (ur. 15 marca 1893 w Woronczynie na Wołyniu, zm. 24 października 1972), specjalista w dziedzinie górnictwa, profesor AGH i Politechniki Śląskiej.

w styczniu 1990 roku załoga kopalni, wraz z górnikami z KWK "Czerwone Zagłębie", zorganizowała trwający ponad tydzień strajk, domagając się podwyżki płac, zwolnienia dotychczasowej dyrekcji i ograniczenia liczby miejsc pracy w administracji zakładu.

lipiec 1993 – kopalnia przeszła pod zarząd Katowickiego Holdingu Węglowego.

wrzesień 1996 – kopalnia zostaje przekształcona w jednoosobową spółkę ze 100% udziałem KHW S.A. pod nazwą KWK "Niwka-Modrzejów" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

23 lutego – 24 lutego 1998 wypadek w wyniku którego poniosło śmierć 6-ciu górników. Penetracja nieużywanego wyrobiska, tzw. cicha akcja mająca na celu zbadanie starego wyrobiska.

1998 – podjęto decyzję o likwidacji kopalni.

7 kwietnia 1999 – postawienie kopalni w stan całkowitej likwidacji. W momencie podejmowania decyzji o likwidacji stan zasobów operatywnych w KWK "Niwka-Modrzejów" wynosił 22 803 tys. ton, z czego zasoby operatywne udostępnione wynosiły 6294 tys. ton (w pokładach 409, 418 i 510). Stan zatrudnienia w momencie likwidacji kopalni wynosił 2410 pracowników.

6 maja 1999 – rozpoczęcie okupacji siedziby Katowickiego Holdingu Węglowego przez protestujących pracowników kopalni.

17 maja 1999 – górnicy okupujący siedzibę KHW rozpoczynają głodówkę.

26 maja 1999 – związki zawodowe kopalni podpisały porozumienie, w którym zgodziły się na likwidację kopalni.

Wydobycie

Wykres wielkości wydobycia węgla kamiennego w latach 1895-1975 (w tysiącach ton):

Węgiel kamienny – skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.
Prof. inż. Witold Budryk (ur. 8 marca 1891 w Białymstoku, zm. 18 listopada 1958 w Krakowie) - polski inżynier, profesor Akademii Górniczej, późniejszej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, później jej rektor.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)