Kopalnia Węgla Kamiennego Wujek - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°14′41.19″N 18°59′16.57″E / 50.244775, 18.9879361

Główny budynek KWK Wujek

Plac NSZZ Solidarność w Katowicach, przed pomnikiem przy kopalni "Wujek"

Kopalnia Wujek (niem. Oheim) − kopalnia węgla kamiennego (KWK) w Katowicach, leżąca na terenie dawnej osady Katowicka Hałda.

Historia

W lipcu 1804 powstał pierwszy plan sytuacyjny kopalni Beata, której w 20 lat później prawo do eksploatacji wystawił Królewski Urząd Górniczy w Brzegu. Akt nadania obszaru górniczego Oheim o powierzchni 1 km² został zatwierdzony w Berlinie w 1842. Jednak dopiero w lutym 1904 zarząd kopalni zarejestrował kopalnię w Sądzie Powiatowym w Katowicach.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

Drążenie pierwszego szybu rozpoczęło się już w 1899, a pierwsze tony węgla wydobyto z głębokości 63 metrów 7 listopada 1900. W 1911 w kopalni pracowało już 2103 robotników. W okresie I wojny światowej w kopalni pracowało wielu jeńców wojennych. Jeńców umieszczono w domach noclegowych u "Wulca", przy stacji kolejowej Brynów. W 1922 dokonano nadania polskiej nazwy Wujek. W tym samym roku uruchomiono kopalnianą stację ratowniczą. Po stagnacji wywołanej kryzysem lat 30. ożywienie nastąpiło w latach 1937-38 i wyniosło 4800-4900 ton na dobę.

KWK "Śląsk" – kopalnia węgla kamiennego znajduje się w Rudzie Śląskiej w dzielnicy Kochłowice. Powstała w wyniku połączenia kopalń: "Śląsk-Matylda" i nowej kopalni "Śląsk", budowanej od 1968 roku na obszarze pola zachodniego kopalni "Wujek". 1 stycznia 2005 kopalnia została połączona z kopalnią "Wujek" i pracuje jako KWK "Wujek" Ruch Śląsk.

Strajk okupacyjny - rodzaj strajku, polegający na tym, iż strajkujący, protestujący zajmują określone terytorium, budynek, uniemożliwiając dalsze jego funkcjonowanie w danej instytucji, w celu wymuszenia spełnienia swych żądań, postulatów.

Podczas II wojny światowej oraz w czasach PRL-u wydobycie węgla ustalano odgórnie, nieraz pod dyktando zamówień płynących z zewnątrz. W 1970 wydobycie węgla wynosiło 2089040 ton, a już w 1979 – 3882850 ton rocznie. KWK "Wujek" jako pierwszy zakład wykonał już w czerwcu założenia planu pięcioletniego.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Kopalnia węgla kamiennego (KWK) – rodzaj kopalni, w której wydobywa się węgiel kamienny z pokładów położonych pod ziemią metodą odkrywkową lub głębinową.

Strajk na Wujku rozpoczął się 1 września 1980 i trwał do podpisania porozumień jastrzębskich 3 września 1980. Od pierwszych dni września w kopalni zaczęła działać Solidarność, której przewodniczącym po wyborach w grudniu 1980 został Jan Ludwiczak.

16 grudnia 1981 doszło do masakry górników strajkujących (strajk okupacyjny) przeciw ogłoszeniu stanu wojennego. Podczas pacyfikacji siłami milicji oraz wojska i w wyniku strzałów oddziału ZOMO zginęło 9 górników, a 21 zostało rannych.

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym. W Polsce górnictwo jest najlepiej rozwinięte na Śląsku.

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

1 stycznia 2005 do kopalni została przyłączona kopalnia "Śląsk" i pracuje jako KWK "Wujek" Ruch Śląsk.

18 września 2009 roku w kopalni "Wujek" "Ruch Śląsk" doszło do wybuchu metanu, w wyniku czego dwudziestu górników poniosło śmierć, a trzydziestu pięciu zostało rannych.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kopalnia Węgla Kamiennego Wujek

Portal:
Katowice

Pacyfikacja kopalni Wujek

Pomnik poległych górników KWK „Wujek”

Kopalnia Węgla Kamiennego "Śląsk"

Katastrofa górnicza w kopalni "Wujek"-"Ruch Śląsk"

Przypisy

Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 31. ISBN 978-83-7593-014-6.
http://www.teberia.pl/news.php?id=5572 1 stycznia 2005 kopalnia Śląsk formalnie weszła w skład kopalni „Wujek”

Linki zewnętrzne

Strona KWK Wujek