Zapoznaj się również z: Koran (miasto).

Okładka Koranu z 1866 roku – obiekt ze zbioru Muzeum w Darłowie

Koran (arab. القُرْآن Al-Qur’ān) – święta księga islamu. Według tradycji muzułmańskiej powstawał w latach 610-632, objawiany fragmentami prorokowi islamu, Mahometowi (zm. 632) przez Archanioła Dżibrila (identyfikowanego w islamie z archaniołem Gabrielem). Słowo „Koran” pochodzi od arabskiego słowa al-kur’ān, które oznacza „recytację”, ponieważ pierwotnie Koran przekazywano ustnie. Według islamu i samego Koranu jego twórcą jest Allah.

Koran składa się ze 114 sur (rozdziałów), które z kolei dzielą się na aje (wersety). Rozróżnia się 90 sur mekkańskich i 24 sury medyńskie, ze względu na miejsce ich objawienia. Sury są w Koranie ułożone przeważnie według długości, od najdłuższej do najkrótszej.

Za „kanoniczną” uznano za panowania kalifa Usmana (644-656) redakcję Koranu autorstwa Zajda ibn Sabita, osobistego sekretarza Mahometa. Koran został spisany w klasycznym języku arabskim, przez niektórych utożsamianym z dialektem Kurajszytów, w formie prozy rytmicznej i rytmizowanej (arab. sadż). Zdaniem muzułmanów literacka forma Koranu ma być niemożliwa do naśladowania, co wiąże się z dogmatem religijnym o „cudowności Koranu” (idżaz al-kuran).

Recytacja Koranu jest w świecie islamu uznawana zarówno za praktykę religijną, jak i za jedną z sztuk pięknych. Istnieje wiele odmian recytacji Koranu, uważanych za „kanoniczne” i różniących się głównie w zakresie fonetyki. Wyjątkowo, ze względów historycznych, dopuszczona jest recytacja Koranu w języku tureckim.

Ponieważ tekst Koran jest pełen zwrotów poetyckich, archaicznych, niejasnych dla przeciętnego odbiorcy, powstała nauka o egzegezie tekstu koranicznego (arab. tafsir). Poszczególne interpretacje Koranu zależą, m.in. od przynależności ich autorów do poszczególnych odłamów islamu, oraz ugrupowań politycznych. Za jeden z najbardziej autorytatywnych uchodzi sunnicki komentarz At-Tabariego z X w. Koran wpływał na rozwój kultury wielu narodów azjatyckich i afrykańskich.

W wielu państwach o tradycji muzułmańskiej Koran uważany jest za jedno ze źródeł prawa, przede wszystkim w zakresie prawa cywilnego. Koran inspiruje od wieków muzułmańskich myślicieli i autorów. Wśród proroków wymienia postacie z Biblii Starego i Nowego Testamentu, wśród nich Jezusa, oraz przytacza wydarzenia opisane w Biblii. Formułuje przepisy nie tylko dotyczące praktyk religijnych, ale i stricte natury prawnej, oraz nawet powszednich przejawów życia, jak higiena, savoir-vivre.

Według tradycji islamu po raz pierwszy Koran został przetłumaczony na język obcy, mianowicie perski, przez Salmana al-Farsiego. Pierwszego przekładu Koranu na język europejski, mianowicie na łacinę, dokonał Robert z Ketton w 1134. Najbardziej znanymi autorami polskich przekładów Koranu są Jan Murza Tarak Buczacki, Tatar polski (wyd. 1858), oraz Józef Bielawski (wyd. 1986).

Etymologia

W języku arabskim słowo Qur’ān, pochodzące od rdzenia قرأ qara’a "czytać", oznacza recytację. Możliwe jest, że termin ten jest zapożyczeniem z aramejskiego ܩܪܝܢܐ qeryānā, dostosowanym do arabskiego sposobu formowania rzeczowników. Mówiąc o księdze, muzułmanie używają zazwyczaj epitetu القرآن الكريم al-Qur’ān al-Karīm "Szlachetny Koran".

Powstawanie

Według samego Koranu jego twórcą jest Allah:

Ten Koran nie mógł być wymyślony [przez nikogo] poza Bogiem! On jest potwierdzeniem prawdziwości tego, co było przed nim, i wyjaśnieniem Księgi – co do której nie ma żadnej wątpliwości – pochodzącej od Pana światów. Oni, być może, powiedzą: "Wymyślił go!" Powiedz: "Przynieście więc surę podobną do niego i wzywajcie, kogo możecie, poza Bogiem, jeśli jesteście prawdomówni! (10:37-38).

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Wydawnictwo Armoryka - polskie wydawnictwo specjalizujące się książkach, ebookach i audiobookach obejmujących szeroko pojętą tematykę religioznawczą i historyczną, a także literaturę piękną oraz książki popularne dotyczące zagadek natury i wiedzy.

Muzułmanie wierzą, że pierwszy fragment Koranu został objawiony prorokowi Mahometowi przez archanioła Dżibrila (identyfikowanego z biblijnym Gabrielem) w jaskini na wzgórzu Al-Hira, w Noc Przeznaczenia (Laylat al-Qadr).

Istnieje hipoteza, że Mahomet był niepiśmienny i dlatego Koran miał mu być objawiany w formie ustnej. Różne fragmenty były objawiane w różnym czasie, przez dwadzieścia dwa lata począwszy od czterdziestego roku życia Proroka. Według muzułmańskiej tradycji kompilacja Koranu miała miejsce za panowania Abu Bakra, a dokonał jej osobisty skryba Mahometa Zajd ibn Sabit. Pierwsze wydanie Koranu jako pojedynczej księgi nastąpiło za panowania Uthmana ibn Affana. Część niemuzułmańskich naukowców postuluje późniejszą datę redakcji Koranu. Według nich, egzemplarze Koranu znalezione w meczecie w mieście Sana'a w Jemenie w 1971 r. wskazują, że w VII wieku Koran wciąż jeszcze nie istniał w obecnej formie.

Język

Koran w Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku

Koran został napisany w klasycznym języku arabskim, skomponowany w formie prozy rytmicznej i rytmizowanej (arab. sadż). Według muzułmanów literacka forma Koranu ma być niemożliwa do naśladowania. Wiąże się to z dogmatem religijnym o "cudowności Koranu" (idżaz al-kuran), według którego Koran jest wzorem poprawnej arabszczyzny.

Niektórzy badacze uważają język Koranu za identyczny z dialektem Kurajszytów (plemienia do którego należał Mahomet), opierając się na poniższym fragmencie:

I My uczyniliśmy go łatwym, w twoim języku, abyś głosił radosną wieść bogobojnym i ostrzegał przezeń ludzi opornych. (19:97)

Możliwe jest także, że podczas redakcji księgi dostosowano tekst w dialekcie kurajszyckim do norm językowych ukształtowanych już wcześniej przez uznanych w całej Arabii poetów takich jak Imru al-Kajs. Próby jak najdokładniejszego zrozumienia treści Koranu doprowadziły do rozwoju nauk filologicznych w świecie arabskim.