Korba - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy maszyny prostej. Zapoznaj się również z: Korba (grupa muzyczna).

Korba w układzie przewijania liny

Korba, element mechanizmów dźwigniowych, służący do przeniesienia ruchu obrotowego długiego ramienia R na ruch obrotowy wału o mniejszym promieniu r. Korba ma zazwyczaj konstrukcję w kształcie jednokrotnie lub dwukrotnie zagiętego pręta zaklinowanego jednym końcem na osi wału. Przykładem tego rodzaju korby jest np. korba rowerowa, w której ruch stóp kolarza po obwodzie koła wywołuje obrót całego mechanizmu wokół osi. Ruch tego mechanizmu potem przekazywany jest poprzez przekładnię łańcuchową dalej, do koła napędowego. Zwykła klamka u drzwi też jest odmianą korby (z pręta zagiętego jeden raz).

Ruch posuwisto-zwrotny – rodzaj ruchu, w którym ciało porusza się ruchem prostoliniowym po pewnym odcinku. Kierunek ruchu nie ulega zmianie, natomiast jego zwrot zmienia się cyklicznie. W zależności od użytego mechanizmu zmiany te mogą mieć zarówno charakter harmoniczny (tłok na rysunku po prawej) jak też przerywany (zawory na rysunku).

Maszyny proste w fizyce – idealizacje prostych rzeczywistych mechanizmów urządzeń mechanicznych wprowadzone w celu wyjaśnienia działania mechanizmów urządzeń ułatwiających wykonanie pewnych czynności (pracy) poprzez zmianę wartości lub kierunku działania siły wykonującej daną pracę. Maszyny proste określają wzajemną relację pomiędzy siłami poruszającymi a użytecznymi w stanie równowagi, w warunkach spoczynku, ruchu jednostajnego postępowego lub obrotowego przy zaniedbaniu sił tarcia i inercji układu.

zastosowanie korby (z lewej) do napędu ślimacznicy i noży w maszynce do mięsa

Korba jest jedną z maszyn prostych, złożeniem koła i dźwigni jednostronnej. Jest też elementem innej maszyny prostej, kołowrotu. Działanie korby polega na wykorzystaniu faktu, że iloczyn małej siły Q przyłożonej do długiego ramienia korby o długości R obracającej ramię korby o kąt α przekłada się na proporcjonalną do ilorazu promienia ramienia R i promienia wału r siłę F działającą na obwodzie tego wału, czyli faktu, że momenty obrotowe na czopie ("uchwycie") korby i na jej osi obrotu są równe:

Kołowrót - walec o promieniu r z umocowaną na jego końcu korbą o ramieniu R. Na walec nawinięte jest cięgno, na koniec którego działa siła Q zwana siłą użyteczną, natomiast P jest siłą poruszającą. Jeżeli długość korby jest większa od promienia walca, kołowrót umożliwia podnoszenie ciężkiego ciała przy użyciu mniejszej siły. Z równowagi momentów sił wynika wzór:

Klamka — ruchoma, zwykle metalowa lub plastikowa rączka przy zamku u drzwi (także okna), służąca do ich otwierania i zamykania. Jest sprzężona mechanicznie z zasuwą, wysuwającą się z drzwi do futryny i blokującą ich otwarcie. Najczęściej w mechanizmie umieszczona jest sprężyna, która wymusza położenie zasuwy w pozycji wysuniętej. Klamka stanowi dźwignię umożliwiającą pokonanie oporu tej sprężyny, wsunięcie się zasuwy i odblokowanie otwarcia.

$\frac{QR}{\alpha}=\frac{Fr}{\alpha}$ , a zatem: $\frac{Q}{F}=\frac{r}{R}$

Korba występuje też jako element układu korbowego przenosząc ruch obrotowy wału na ruch posuwisto-zwrotny.

Zobacz też

korbowód

wał korbowy