Korona drzewa - Polski Serwis Naukowy

Korony drzew w Olympic National Park w Grecji

Korona drzewa - cechą charakterystyczną każdej rośliny drzewiastej jest to, że na pewnej wysokości nad ziemią pień przekształca się w zespół konarów, gałęzi, pędów i liści, który nazywamy koroną.

Już u młodocianej siewki drzewa, część nadziemną tworzy ulistniony pęd, który rozwija się z pączka zarodkowego, a który rośnie prosto ku górze, a więc w kierunku przeciwnym do wzrostu korzenia zarodkowego. Oprócz pączka wierzchołkowego, na jednorocznym pędzie widoczne są często pączki boczne, rozmieszczone wzdłuż jego osi. W następnych latach z części z nich ukształtuje się korona przyszłego drzewa.

Zwarcie drzewostanu oznacza rodzaj i stopień wypełnienia przestrzeni przez korony drzew w drzewostanie, pełni istotną rolę w powstawaniu i życiu lasu, wywiera wpływ na kształtowanie się drzew, i ich środowiska.

Drzewa – grupa . Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające . Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.

Korona drzewa może być osadzona na pniu na różnych wysokościach nad ziemią, i jest to uzależnione od gatunku drzewa, ale przede wszystkim od warunków środowiska, a głównie nasłonecznienia. Drzewa rosnące pojedynczo, na otwartych przestrzeniach, będą miały korony osadzone nisko, niekiedy sięgające gałęziami ziemi, jak np. świerk, natomiast drzewa rosnące w zwarciu, w lesie (w drzewostanie), będą miały korony osadzone wysoko, a pnie pozbawione gałęzi.

Pęd – część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców. Często termin pęd jest nieprawidłowo utożsamiany z pojęciem łodyga.

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa). W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej, pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni. W ochronie przyrody w pierśnicy mierzy się zwykle obwód pnia (tzw. obwód pierśnicowy), który należy do podstawowych kryteriów kwalifikujących drzewa do ochrony w formie pomników przyrody.

Schemat budowy drzewa lisciastego

Schemat budowy drzewa iglastego

Korona drzew przypomina w przybliżeniu paraboloidę obrotową. Poczynając od wierzchołka zwiększają się w dół gałęzie korony, osiągając maksymalną wielkość u drzew iglastych na około 2/3 długości korony, licząc od góry, zaś u drzew liściastych od 1/3 do 1/2 (N.s.k.). Część korony znajdująca się powyżej większej jej średnicy określa się koroną słoneczną (Ko.s.) lub koroną świetlistą, zaś znajdującą się poniżej - koroną cienistą (Ko.c.). W koronie wyróżnia się zewnętrzny płaszcz z listowiem (igliwiem) oraz rdzeń korony pozbawiony listowia (Rd). Obok wysokości (h) drzewa można zmierzyć przeciętną wysokość osadzenia korony (a), licząc od ziemi, a tym samym długość korony (l). Tę ostatnią dzieli się na długość korony świetlistej (lo) i cienistej (lw). Przez zrzutowanie korony (kilka najdłuższych konarów, gałęzi) można określić powierzchnię rzutu korony. Przeciętną średnicę korony w jej najszerszym miejscu (b), znajduje się np. przez podwojenie przeciętnej długości gałęzi albo poprzez odnalezienie średnicy koła o powierzchni odpowiadającej powierzchni rzutu korony.

Insolacja, nasłonecznienie – wielkość fizyczna określająca średnią moc promieniowania przypadającą na jednostkę powierzchni, jest równa stosunekowi energii promieniowania słonecznego, podającego w określonym czasie na daną powierzchnię do pola tej powierzchni i czasu. Jednostką w układzie (układ SI): W/ m^2, w technice stosuje się też jednostki (kW·h/(m2·dzień)).

Gałąź – fragment pędu stanowiący boczne odgałęzienie pnia roślin drzewiastych (drzew i krzewów). Grube gałęzie odchodzące bezpośrednio od pnia nazywane są konarami.

Z podstawowych wymiarów korony wynikają następujące ważne wskaźniki:

l/h - wyraża udział korony w ogólnej wysokości drzewa (czasami w procentach),

lo/l - określa udział korony świetlistej,

lw/l - określa udział korony cienistej,

b/h - stosunek szerokości korony do wysokości drzewa, inaczej: stopień rozłożystości albo współczynnik wychylenia korony,

b/l - stosunek szerokości korony do jej długości, oznaczamy go jako stopień spłaszczenia korony, im większa jest jego wartość tym korona odznacza się mniejszą kształtnością,

b/d1.3 - liczba podająca ile razy średnica korony jest większa od pierśnicy, nazywana stosunkiem wysunięcia korony.

Zobacz hasło korona w Wikisłowniku