Korpus - technika - Polski Serwis Naukowy

Zobacz hasło korpus w Wikisłowniku

Korpus – rodzaj obudowy maszyny albo urządzenia. Pełni funkcję szkieletu, aby zapewnić odpowiednią wytrzymałość oraz zawiera punkty zaczepienia i podparcia elementów konstrukcyjnych. Jego części mogą służyć jako zbiorniki; drąży się w nim także kanały przepływowe i w związku z tym może pełnić rolę także jako dyfuzor albo konfuzor. W wielu rozwiązaniach posiada króćce. Synonim korpusu to kadłub, ale nim nie jest, ponieważ części kadłuba nie spełniają niektórych zadań maszynowych jak dyfuzor; kanał przepływowy czy króciec. Jednak w niektórych wypadkach wygodniej używa się określenia kadłub.

Bezwładność – właściwość wszystkich ciał materialnych, polegająca na tym, że w inercjalnym układzie odniesienia, jeśli na ciało nie działa siła lub działające siły równoważą się, to porusza się ono ruchem jednostajnym lub pozostaje w spoczynku. Zmiana prędkości ciała wymaga działania siły. Bezwładność ciał postulowana jest przez zasady dynamiki Newtona. Miarą bezwładności ciała jest jego masa, natomiast jej odpowiednikiem w ruchu obrotowym - moment bezwładności.

Kadłub – część konstrukcji łącząca w jedną całość pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji. Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Konstrukcja

Korpus jest zazwyczaj metalowy, jeżeli nie ma przeciwwskazań konstrukcyjnych. Odlewa się go z żeliwa lub rzadziej ze staliwa. Może być też spawany z blach. Czasem wykonuje się go z tworzyw sztucznych bądź z ceramiki. Mimo iż wiele jego elementów / powierzchni pozostawia się bez obróbki jak w przypadku odlewania, to jednak wykonuje się na nim mnóstwo operacji obróbki skrawaniem, aby wykonać gwintowane otwory dla śrub, otwory dla wałów, wyżłobienia dla uszczelnień, kanały dla czynnika, mocowania fundamentów, itp... Z uwagi na stosowanie materiałów podatnych na korozję zazwyczaj jest malowany. Niektóre jego powierzchnie się metalizuje. Czasem od zewnątrz jest użebrowany, aby odprowadzać ciepło. Najczęściej bywa, że korpus jest najcięższą częścią maszyny.

Obrabiarka to maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów w celu nadania im określonych kształtów, wymiarów i chropowatości powierzchni. Obróbka realizowana jest za pomocą narzędzi.

Żeliwo – stop odlewniczy żelaza z węglem, krzemem, manganem, fosforem, siarką i innymi składnikami, zawierający od 2 do 3,6% węgla w postaci cementytu lub grafitu. Występowanie konkretnej fazy węgla zależy od szybkości chłodzenia. Chłodzenie powolne sprzyja wydzielaniu się grafitu. Także i dodatki stopowe odgrywają tu pewną rolę. Krzem powoduje skłonność do wydzielania się grafitu, a mangan przeciwnie, stabilizuje cementyt. Żeliwo otrzymuje się przez przetapianie surówki z dodatkami złomu stalowego lub żeliwnego w piecach zwanych żeliwiakami. Tak powstały materiał stosuje się do wykonywania odlewów. Żeliwo charakteryzuje się niewielkim - 1,0 do 2,0% skurczem odlewniczym, łatwością wypełniania form, a po zastygnięciu obrabialnością. Wyroby odlewnicze po zastygnięciu, by usunąć ewentualne ostre krawędzie i pozostałości formy odlewniczej, poddaje się szlifowaniu. Odlew poddaje się także procesowi sezonowania, którego celem jest zmniejszenie wewnętrznych naprężeń, które mogą doprowadzić do odkształceń lub uszkodzeń wyrobu. Żeliwo dzięki wysokiej zawartości węgla posiada wysoką odporność na korozję.

Od korpusów wymaga się

Wytrzymałości strukturalnej na siły działające podczas pracy maszyny. Chodzi tu zarówno o wytrzymałość na obciążenia statyczne jak i dynamiczne, a także odporność na drgania. (Patrz: wytrzymałość materiałów)

Odporności na temperatury. Gdy jest ona zbyt wysoka, nie tylko mogą ulec zniszczeniu jego powierzchnie, ale przede wszystkim dojdzie to obniżenia jego wytrzymałości. Ważna jest również rozszerzalność temperaturowa. Ma to znaczenie przykładowo dla korpusów urządzeń instalacji parowej.

Odpowiedniej masy. Korpus wykonywany jest z odpowiednich materiałów, jeśli nie chcemy by był za ciężki. Ale niekiedy jednak chodzi o zachowanie dużego ciężaru w celu przeciwdziałania sił bezwładności działających na maszynę.

Szczelności – ma tu znaczenie dokładność wykonania. Jeśli korpus jest dzielony na kilka części między jego powierzchnie wkładany jest jakiś element uszczelniający, aczkolwiek ważna jest precyzja wykonania.

Bezpieczeństwa podczas pracy urządzenia oraz kiedy jest ono odłączone. W maszynach elektrycznych wymaga się uziemienia korpusu i jego zdolności do przewodzenia prądu elektrycznego. Oczywiście także musi osłaniać elementy ruchome swego wnętrza oraz być tak skonstruowany by nie powodował zagrożenia.

Przykłady korpusów

Korpus obrabiarki

Korpus silnika – może pełnić także rolę odprowadzania ciepła

Pancerz czołgu może być korpusem. Tu pojawia się sporna kwestia z określeniem kadłub: patrz wyżej.

Korpus zaworu – istotna jest jakość wykonania kanału, przez który przepływa płyn.

Korpus bomby – w tym przypadku ma się dobrze rozlecieć. Chodzi tu o to, że niekiedy bierze on udział w wymuszonej fragmentacji