Korsuń Szewczenkowski - Polski Serwis Naukowy

Lokalizacja miasta

Pałac Łopuchina (pierwotnie pałac Poniatowskiego)

Korsuń Szewczenkowski, do 1944 Korsuń (łac. Corsunia), ukr. Корсунь-Шевченківський – miasto na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie czerkaskim. Dawna polska rezydencja magnacka. Leży nad rzeką Roś. Liczy 18,6 tys. mieszkańców (2005).

Bohdan Zenobi Chmielnicki (ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 27 grudnia 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa, zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.

Paweł I Piotrowicz, Павел I Петрович (ur. 1 października 1754 w Sankt Petersburgu, zm. 23 marca 1801 tamże) – cesarz Rosji w latach 1796 - 1801, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego 1799-1801, syn Katarzyny II. Uznany przez Piotra III. Jego pierwszą żoną była Wilhelmina Luiza Hessen-Darmstadt (1755-1776), a drugą Zofia Dorota Wirtemberska (1759-1828).

Pierwsze wzmianki pochodzą z XII wieku. Osada została doszczętnie zniszczona przez nawałę mongolską w 1240. W miejscu tym niemal 350 lat później król Polski Stefan Batory założył miasto i nadał mu prawa magdeburskie. Po najazdach Tatarów w rękach Wiśniowieckich. Koło Korsunia we wsi Wyhrajew odbyła się bitwa, w której wojska polskie poniosły druzgocącą klęskę w 1648 r.

Taras Hryhorowicz Szewczenko (ukr. Тарас Григорович Шевченко, wym. [tɑˈrɑs ʃɛwˈʧɛnkɔ], upr. /taras szełczenko/; ur. 9 marca 1814 we wsi Moryńce na Kijowszczyźnie, zm. 10 marca 1861 w Petersburgu) − ukraiński poeta narodowy, malarz, przedstawiciel romantyzmu. Taras Szewczenko jest również przedstawicielem literatury rosyjskiej. Niemal wszystkie jego powieści i większość dramatów zostało napisanych po rosyjsku, podczas gdy utwory poetyckie Szewczenki tworzone były w języku ukraińskim.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Od 1765 r. w rękach księcia Stanisława Poniatowskiego - bratanka króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Uwłaszczył on ruskich chłopów w swoich majątkach. Po III rozbiorze Polski swoje dobra sprzedał carowi Pawłowi I, który przekazał je żonie Piotra Łopuchina. Łopuchin wybudował piękną cerkiew, wysadzoną przez bolszewików w 1930 r.

Łopuchin Piotr Wasiliewicz,ros. Лопухин Петр Васильевич, Jego Książęca Wysokość – 1799 (ur. 1753, zm. 6 kwietnia 1827) – generał porucznik, mąż stanu, minister sprawiedliwości, premier Komitetu Ministrów Imperium Rosyjskiego,

Stanisław Poniatowski herbu Ciołek (ur. 23 listopada 1754 w Warszawie - zm. 13 lutego 1833 we Florencji) – syn Kazimierza, podskarbi wielki litewski, kawaler maltański Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji w 1797 roku.

W okolicy Korsunia urodził się polski malarz Jan Stanisławski.

Często przebywał tu Taras Szewczenko – szkicował pałac i okolice.

W czasie II wojny światowej w 1944 r. odbyła się zwycięska bitwa wojsk radzieckich z Niemcami.

Zabytki

Zespół pałacowy (neogotycki) wybudowano w latach 1777-1780 jako rezydencję Poniatowskiego, którą otaczał park krajobrazowy, obok były winnice i plantacje morwy. Pałac gruntownie przebudował Łopuchin. Po rewolucji w pałacu była siedziba władz partyjnych, dom wczasowy, szpital wojenny, a od 1945 r. Muzeum Bitwy Korsuńskiej z 1944 r.

Obok zabytkowej bramy (z 1850 r.) budynek z ekspozycją poświęconą Bohdanowi Chmielnickiemu

Ogród Dendrologiczny (dawny park pałacowy)

Domek Szwajcarski na wysepce na rzece Rosi.

Linki zewnętrzne

Korsuń w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.