Korsze - Polski Serwis Naukowy

Kościół rzymskokatolicki Podwyższenia Krzyża Świętego

Cerkiew prawosławna Świętych Piotra i Pawła

Zabytkowa lokomotywa Ol49

Wieża ciśnień na dworcu kolejowym w Korszach

Korsze (niem. Korschen, prus. Karsi) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korsze. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Korszach - cerkiew została zbudowana w 1905 jako kościół ewangelicki. Od 1966 budynek był użytkowany przez parafię prawosławną św. św. Piotra i Pawła, która od 1968 jest właścicielem obiektu.. Świątynia mieści się przy ulicy Adama Mickiewicza.

Wieża ciśnień (wieża wodna) – budynek w formie wieży, na którego szczycie znajduje się zbiornik wody, służący do zapewnienia stabilnego ciśnienia w wodociągu. Pokrywa chwilowy wzrost zapotrzebowania. Zbiornik musi być umieszczony powyżej odbiorców, ponieważ działa poprzez zasadę naczyń połączonych. Umieszczony jest zwykle na szczycie wieży, góry, a czasem nawet wieży na wzniesieniu. Na stacjach kolejowych była używana do zasilania parowozów.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4724 mieszkańców. W Korszach znajduje się węzeł kolejowy, Zakłady Sieci Rybackich S.A., dwa kościoły i dwa cmentarze. Do początku XIX w. Korsze były majątkiem ziemskim, rozwój związany był z powstaniem węzła kolejowego na przecięciu dwóch najstarszych w Prusach Wschodnich linii kolejowych (Królewiec – Ełk, Toruń – Wystruć). Prawa miejskie Korsze uzyskały w 1962.

Reszel (niem. Rößel, wcześniej Rössel, prus. Rēslis) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Reszel. Położone jest na Pojezierzu Mrągowskim, nad rzeką Sajną, dopływem Gubra wpadającym do Łyny. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Gmina Korsze to gmina miejsko-wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Zabytki

Neogotycki kościół z 1903, rozbudowany w 1958

dawny kościół ewangelicki (obecnie cerkiew prawosławna) z 1903-1904

Dwie zabytkowe wieże ciśnień z XIX w. Jedna z nich posiada stalowy, kulisty zbiornik typu Klönne. W Polsce znajdują się jedynie 3 wieże z tego typu zbiornikiem (Dąbrówno i Runowo Pomorskie).

Dwie zabytkowe kamieniczki z XIX w. przy ulicy Wojska Polskiego

Willa doktora przy ulicy Mickiewicza

Kamienica w której znajduje się apteka

Siedziba Miejskiego Ośrodka Kultury przy ulicy Wolności 5A

Kościoły i wyznania

Korsze po reformacji ewangelickiej jako wieś należały do parafii w Sątocznie. W drugiej połowie XIX wieku katolicy w Korszach korzystali z posługi kapłanów w Reszlu, a nabożeństwa odprawiano w aptece. W 1898 katolicy zakupili trzy morgi ziemi pod budowę kościoła. Budowę świątyni opóźniały władze rejencji. Kościół wybudowany został w 1903 i w tym samym roku w dniu 10 grudnia został wyświęcony i otrzymał wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego. Świątynia ta od 1910 obsługiwała już samodzielną parafię. Kościół rozbudowano w 1958. W ślad za katolikami z budową własnej świątyni pośpieszyli ewangelicy. W dniu 17 lipca 1904 odbyło się uroczyste otwarcie ewangelickiego zboru, który początkowo był kościołem filialnym parafii w Sątocznie. Samodzielna parafia ewangelicka w Korszach powstała w 1927.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Morga (także mórg, jutrzyna) - historyczna jednostka powierzchni używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki można było zaorać lub skosić przez jednego człowieka jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła - zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33-1,07 hektara.

W 1945 miejscowość przejęta została przez administrację polską, a większość jej mieszkańców wysiedlono do Niemiec. Przez krótki okres używana była nazwa Korszyn, która uległa ostatecznie modyfikacji do obecnej formy. Po osiedleniu w Korszach ludności ukraińskiej, przymusowo usuniętej z południowo-wschodniej części kraju, dotychczasowy kościół ewangelicki zamieniony został na cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła (obecnie siedziba miejscowej parafii prawosławnej).

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Węzeł kolejowy – wg definicji PKP PLK jest to zespół stacji i posterunków ruchu kolejowego sąsiadujących ze sobą, którego granice ustala Zarząd Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe.

Na terenie miasta działa obecnie również miejscowy zbór Świadków Jehowy .

Sport

W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski MKS Korsze. Aktualnie występuje w III lidze, w grupie podlasko-warmińsko-mazurskiej. W sezonie 2009/2010 klub wywalczył historyczny awans do III ligi oraz zwyciężył po raz pierwszy w historii klubu w Warmińsko-Mazurskim Pucharze Polski.

Ełk (dawniej Łek, niem. Lyck, lit. Lukas, ros. Лыкъ) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim. Miasto jest stolicą Mazur i od 1 stycznia 1999 roku jest stolicą powiatu ełckiego.

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Przypisy

Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
A. Kopiczko, Panorama wyznaniowa województwa olsztyńskiego po II wojnie światowej, ss. 63, 64

Zobacz też

Portal:
Warmia i Mazury

Korsze (stacja kolejowa)

Bibliografia

Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok

Linki zewnętrzne

Nieoficjalna Strona Miasta i Gminy Korsze

Urząd Miasta i Gminy w Korszach