Korzenie przybyszowe - Polski Serwis Naukowy

Pandanus tectorius i jego korzenie przybyszowe

Korzenie przybyszowe – korzenie wyrastające z pędu rośliny. Mogą współistnieć z korzeniem głównym, lub zastępować go. Najczęściej wyrastają one z nasady pędu, ale u niektórych roślin mogą też wyrastać z łodygi lub liści.

Wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), według starszego nazewnictwa trawy (Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

Filodendron (Philodendron Schott) - rodzaj krzewów lub pnączy z rodziny obrazkowatych. Do tego rodzaju zaliczanych jest ok. 700 gatunków. Nazwa pochodzi od greckiego philo - "lubiący" i dendron - "drzewo".

U roślin jednoliściennych korzeń główny szybko zanika, a na jego miejsce z nasady pędu wyrastają korzenie przybyszowe, tworząc tzw. korzenie wiązkowe. U roślin z rodziny wiechlinowatych korzenie przybyszowe mogą wytwarzać się w kolankach źdźbła, u niektórych roślin, np. begonii z blaszki liściowej.

Arekowate (Arecaceae Schultz Sch.), zwyczajowo nazywane palmami, dawniej rodziną palmowatych (Palmae Juss.) – rodzina drzew z rzędu arekowców. Należy do niej ok. 1500 gatunków występujących na obszarach tropikalnych i subtropikalnych.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Odmianą korzeni przybyszowych są korzenie podporowe, jakie występują u roślin rosnących w grząskim podłożu, wyrastające z łodygi na pewnej wysokości nad ziemią i ukośnie wrastające w podłoże. Ich zadaniem jest stabilizacja rośliny. Występują przede wszystkim u roślin rosnących w lasach tropikalnych gdzie podłoże jest bardzo podmokłe (np. u figowców, palm, filodendronów, pandanów).

Begonia, ukośnica (Begonia L.) – rodzaj roślin z rodziny begoniowatych obejmujący wg różnych autorów 1200–1500 gatunków. Występują na wszystkich, z wyjątkiem Australii obszarach tropikalnych i subtropikalnych kuli ziemskiej, najliczniejsza grupa gatunków występuje w Ameryce Południowej. Jest to jeden z najbardziej obfitujących w gatunki rodzajów roślin. Należą do niego popularne na całym świecie rośliny ozdobne. Nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska francuskiego botanika M. Begona. Gatunkiem typowym jest Begonia obliqua L..

Pęd – część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców. Często termin pęd jest nieprawidłowo utożsamiany z pojęciem łodyga.

Bibliografia

Stanisław Tołpa, Jan Radomski: Botanika. Podręcznik dla Techników Rolniczych. Warszawa: PWRiL, 1971.
J. Szwejkowska, J. Szwejkowski: Botanika. Tom I. Morfologia. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-13946-3.