Kosów - Ukraina - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 48°19′15″N 25°05′33″E / 48.32083, 25.0925

Huculscy nowożeńcy w Kosowie w okresie II Rzeczpospolitej

Kosów (ukr. Косiв) – miasto rejonowe (powiatowe) w obwodzie iwanofrankowskim Ukrainy. Inne spotykane nazwy: Kossów, Kosów Huculski czy Kosów Pokucki. Położony nad Rybnicą, dopływem Prutu.

8,3 tys. mieszkańców (2001).

Kazimierz Lutosławski (ur. 4 marca 1880 w Drozdowie k. Łomży, zm. 5 stycznia 1924 w Drozdowie) – ksiądz katolicki, doktor medycyny i teologii, działacz endecki, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm I kadencji, dziennikarz, pedagog, ideowy mentor twórców skautingu i harcerstwa polskiego, jeden z projektantów krzyża harcerskiego.

Olga Drahonowska-Małkowska (ur. 1 września 1888 w Krzeszowicach, zm. 15 stycznia 1979 w Zakopanem) – jedna z twórczyń polskiego skautingu, instruktorka harcerska, współautorka hymnu harcerskiego, założycielka szkół instruktorskich.

Wzmiankowany w roku 1424 jako własność księcia Świdrygiełły. Prawa miejskie otrzymał w roku 1654.

W II Rzeczypospolitej miasto powiatowe województwa stanisławowskiego.

W latach 1891-1939 z przerwami w Kosowie działał zakład przyrodoleczniczy prowadzony przez doktora Apolinarego Tarnawskiego, który sprawił, że w I połowie XX wieku Kosów stał się drugą po Zakopanem stolicą polskiej bohemy. W 1911 w zakładzie Tarnawskiego powstał jeden z pierwszych zastępów późniejszego ZHP, utworzony przez braci Kazimierza i Witolda Lutosławskich oraz Olgę Drahonowską.

Stanisław Dygat (ur. 5 grudnia 1914 w Warszawie, zm. 29 stycznia 1978 tamże) – autor powieści i opowiadań, felietonista, dramaturg oraz scenarzysta filmowy. Studiował architekturę i filozofię. Dygat był wnukiem powstańca 1863 roku Ludwika Dygata i synem architekta Antoniego Dygata. Współpracował z pismami: "Kuźnica", "Twórczość", "Przegląd Kulturalny". Zadebiutował w 1946 powieścią Jezioro Bodeńskie, w której można odnaleźć autobiograficzną inspirację (w 1939 Dygat z uwagi na francuskie obywatelstwo został internowany w obozie dla cudzoziemców nad Jeziorem Bodeńskim), a stanowiącą swoisty rozrachunek z Polską przedwojenną. Powieść ta została w 1986 roku przeniesiona na ekran przez Janusza Zaorskiego. Sfilmowano również kolejną powieść Dygata, której tematem są przemiany ustrojowe w powojennej Polsce – wydane w 1948 roku Pożegnania (1958, reż. Wojciech Jerzy Has).

Bohema, cyganeria artystyczna (nie mylić z Bohemia) – nazwa środowiska artystycznego, którego członkowie spędzają czas na wspólnych zabawach i tworzeniu, demonstrując pogardę dla konwenansów, norm społecznych i materializmu. Działalność cyganerii artystycznej wzbudza kontrowersje ze względów obyczajowych i ze względu na awangardowe podejście do sztuki.

W Kosowie wypoczywały i leczyły się popularne osoby życia artystycznego, politycznego i literackiego przedwojennej Polski m.in.: Roman Dmowski, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty, Gabriela Zapolska, Juliusz Osterwa, Maria Dąbrowska, Melchior Wańkowicz, Xawery Dunikowski, Karol Adwentowicz, Leon Schiller, Stanisław Dygat, Józef Pankiewicz, Lucjan Rydel.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Czeremosz (ukr. Черемош) – rzeka na zachodniej Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Prutu o długości 80 km (167 km z Czarnym Czeremoszem) i powierzchni dorzecza 2560 km². Nazwa rzeki często pojawia się w kulturze ludowej, w szczególności w odniesieniu do tradycji huculskiej.

W 1927 roku w Kossowie urodził się Julian Jaworski - polski inżynier-elektryk, poseł na Sejm, wiceprezydent miasta Krakowa.

Podczas inwazji sowieckiej na Polskę w 1939 roku w Kosowie rząd polski przekroczył granicę z Rumunią na rzece Czeremosz.

Pobliskie miejscowości

Kuty

Kołomyja

Zabłotów

Przypisy

Stanisław Nicieja. Głodzący lekarz z Kosowa, postać wyjątkowa. „Głos Szczeciński”, s. 8-9, 2011-08-12. ISSN 0137-9178.
Stanisław S. Nicieja, Moje Kresy. Kuty - czas apokalipsy, czas rozpaczy

Linki zewnętrzne

Kossów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.